Giriş · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2360. hadis

Az-Zubair ibn al-Awwam rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Giriş
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Abdullah ibn Yusufal‑Bukhari'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Ibn Shihabابْنُ شِهَابٍ
  4. 4Urwaعُرْوَةَ
  5. 5Abdullah ibn az‑Zubayrعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرُّ فَأَبَى عَلَيْهِ، فَاخْتَصَمَا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ، ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاء إِلَى جَارِكَ ‏"‏‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ، فَقَالَ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ‏.‏ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ، ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ، حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنِّي لأَحْسِبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ‏}‏‏.‏

Çeviri

Abdullah b. Yusuf bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti, dedi ki: İbn Şihab bana rivayet etti, Urve'den, Abdullah b. Zübeyr'den — Allah onlardan razı olsun — o da kendisine şunu anlattı: Ensar'dan bir adam, Hz. Peygamber ﷺ huzurunda Zübeyr ile hurma ağaçlarını suladıkları Harre su kanalları hakkında tartıştı. Ensari adam Zübeyr'e:

"Suyu sal, geçsin" dedi, fakat Zübeyr bunu kabul etmedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber ﷺ huzurunda davalaştılar. Allah Resulü ﷺ Zübeyr'e: "Ey Zübeyr! Sula, sonra suyu komşuna bırak" buyurdu. Ensari adam öfkelendi ve: "O halanın oğlu olduğu için mi böyle hüküm veriyorsun?" dedi. Bunun üzerine Allah Resulü'nün ﷺ yüzünün rengi değişti ve: "Ey Zübeyr! Sula, sonra suyu duvarlara dönünceye kadar tut" buyurdu. Zübeyr dedi ki: "Vallahi sanıyorum ki şu ayet bu olay üzerine nazil oldu: {Hayır, Rabbine andolsun ki aralarında çıkan anlaşmazlıklarda seni hakem kılmadıkça iman etmiş olmazlar}."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ sulama suyunu adaletle paylaştırdı ve anlaşmazlığın hükme bağlanmasını sağladı.

Arka plan ve bağlam

Bir Ensari ile az-Zübeyr ibn el-Avvam, hurma ağaçlarının sulama suyunun paylaşımı konusunda Peygamber ﷺ huzurunda anlaşmazlığa düştü. Tarafgirlik suçlaması içeren hakaretin ardından Peygamber ﷺ, az-Zübeyr’in ne kadar suyu tutabileceğine ilişkin daha açık bir hüküm verdi.

Kavramlar ve açıklamalar
Harra

Medine yakınlarında lavlarla kaplı bir alan; anlatıdaki su kanalları bu bölgeden geçiyordu.

Suyu duvarlara ulaşıncaya kadar bırak

Suyu, ağaçların çevresindeki alçak setlere ulaşıncaya kadar tutun.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, hâkimin bir anlaşmazlığı adaletle değerlendirmesi ve taraflardan biri kendisini haksız yere tarafgirlikle suçladığında hükmünü açıklığa kavuşturabilmesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. İlk hüküm komşunun durumunu gözetiyordu; hakaretin ardından Peygamber ﷺ, az-Zübeyr’in kendi arazisi için yeterli suya sahip olma hakkını teyit etti. Fakihler bu olaydan hareketle sulama haklarının yerel su düzenine ve somut koşullara bağlı olduğunu tartışırlar. Ayrıca bu pasaj, müminlerin aralarında anlaşmazlığa düştüklerinde Peygamber ﷺ’in hükmünü kabul etmeleri gerektiğini vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Su, sulama ve diğer ortak imkânlar konusunda önceden açık anlaşmalar yapın.
  2. Anlaşmazlıkları tarafsız bir hâkime götürün ve dayanaksız suçlamalarda bulunmadan hükmü kabul edin.
  3. Komşularınıza haklarını verin; fakat adaletin kişisel tercihlere bağlı olmasına izin vermeyin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.