Su Dağıtımı · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2362. hadis

Az-Zubair ibn al-Awwam rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Su Dağıtımı
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Urwa ibn az‑Zubayr'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Muhammadal‑Bukhari'e aktardıمُحَمَّدٌ
  2. 2Makhladمَخْلَدٌ
  3. 3Ibn Jurayjابْنُ جُرَيْجٍ
  4. 4Ibn Shihabابْنُ شِهَابٍ
  5. 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا مَخْلَدٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ فِي شِرَاجٍ مِنَ الْحَرَّةِ يَسْقِي بِهَا النَّخْلَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ـ فَأَمَرَهُ بِالْمَعْرُوفِ ـ ثُمَّ أَرْسِلْ إِلَى جَارِكَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ‏.‏ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ حَتَّى يَرْجِعَ الْمَاءُ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏‏.‏ وَاسْتَوْعَى لَهُ حَقَّهُ‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنَّ هَذِهِ الآيَةَ أُنْزِلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏َلاَ وَرَبِّكِ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ‏}‏‏.‏ قَالَ لِي ابْنُ شِهَابٍ فَقَدَّرَتِ الأَنْصَارُ وَالنَّاسُ قَوْلَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏"‏‏.‏ وَكَانَ ذَلِكَ إِلَى الْكَعْبَيْنِ‏.‏

Çeviri

Muhammed bize haber verdi, Mahled bize bildirdi; İbn Cüreyc bana bildirdi; İbn Şihab, Urve b. Zübeyr'den rivayet ettiğine göre, ona şunu anlatmıştır: Ensar'dan bir adam, Hurre'de hurma ağaçlarını suladığı bir su kanalı konusunda Zübeyr ile anlaşmazlığa düştü. Resûlullah ﷺ, Zübeyr'e iyilikle davranmasını emrederek şöyle buyurdu:

"Ey Zübeyr! Önce sen sula, sonra komşuna bırak." Ensari adam: "O halanın oğlu olduğu için mi böyle söylüyorsun?" dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ'ın yüzünün rengi değişti ve şöyle buyurdu: "Sula, sonra suyu tut; ta ki su setlere dönünceye kadar." Böylece ona tam hakkını verdi. Zübeyr dedi ki: "Vallahi şu ayet bu olay hakkında nazil olmuştur: {Hayır, Rabbine andolsun ki aralarında çıkan anlaşmazlıklarda seni hakem kılmadıkça iman etmiş olmazlar.}" İbn Şihab bana dedi ki: Ensar ve insanlar, Peygamber ﷺ'in "Suyu tut, ta ki setlere dönünceye kadar" sözünü, ayak bileklerine kadar olacak şekilde yorumlamışlardır.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir hâkim su haklarını adil biçimde dağıtmalı ve herkesin hakkını eksiksiz korumalıdır.

Arka plan ve bağlam

Ensar’dan bir adam ile Zübeyr ibn Avvam, Harre’deki bir sulama kanalı konusunda anlaşmazlığa düştü. Peygamber ﷺ suyun sırası ve miktarı hakkında hüküm verdi.

Kavramlar ve açıklamalar
Harre

Medine çevresinde koyu renkli volkanik taşlarla kaplı bir bölge.

sulama kanalı

Suyu tarlalara veya ağaçlara taşıyan su yolu.

kenarlara kadar

Suyun ileride akıp gitmesinden önce Zübeyr’in tutabileceği su miktarının sınırı.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan su kullanıcılarının birbirlerinin haklarına riayet etmesi gerektiği ve hâkimin anlaşmazlığı tarafsız biçimde değerlendirmesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Başlangıçta makul davranmaya çağrılması uzlaşmanın önemini vurgular; ancak taraflı bir suçlama adaletle hükmetme yükümlülüğünü değiştirmez. İbn Şihab’ın açıklaması, sınırın ayak bilekleri hizası olarak anlaşıldığını belirtir. Fıkıh mezhepleri ortak suyun dağıtımında örfün, hakkaniyetin ve zararı önlemenin önemini kabul eder.

Günümüz için dersler
  1. Ortak su kullanırken sıra ve miktar konusunda önceden açık anlaşmalar yapın.
  2. Anlaşmazlıkta önce makul bir çözüm arayın; ancak herkesin hakkını eksiksiz belirlemesi için hâkime başvurun.
  3. Kanıt olmadan hâkimi taraflılıkla suçlamayın; adil bir hükme saygı gösterin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.