Sahih al-Bukhari, 2405. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُصِيبَ عَبْدُ اللَّهِ وَتَرَكَ عِيَالاً وَدَيْنًا، فَطَلَبْتُ إِلَى أَصْحَابِ الدَّيْنِ أَنْ يَضَعُوا بَعْضًا مِنْ دَيْنِهِ فَأَبَوْا، فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَشْفَعْتُ بِهِ عَلَيْهِمْ فَأَبَوْا، فَقَالَ " صَنِّفْ تَمْرَكَ كُلَّ شَىْءٍ مِنْهُ عَلَى حِدَتِهِ، عِذْقَ ابْنِ زَيْدٍ عَلَى حِدَةٍ، وَاللِّينَ عَلَى حِدَةٍ، وَالْعَجْوَةَ عَلَى حِدَةٍ، ثُمَّ أَحْضِرْهُمْ حَتَّى آتِيَكَ ". فَفَعَلْتُ، ثُمَّ جَاءَ صلى الله عليه وسلم فَقَعَدَ عَلَيْهِ، وَكَالَ لِكُلِّ رَجُلٍ حَتَّى اسْتَوْفَى، وَبَقِيَ التَّمْرُ كَمَا هُوَ كَأَنَّهُ لَمْ يُمَسَّ. وَغَزَوْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَلَى نَاضِحٍ لَنَا، فَأَزْحَفَ الْجَمَلُ فَتَخَلَّفَ عَلَىَّ فَوَكَزَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ خَلْفِهِ، قَالَ " بِعْنِيهِ وَلَكَ ظَهْرُهُ إِلَى الْمَدِينَةِ ". فَلَمَّا دَنَوْنَا اسْتَأْذَنْتُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي حَدِيثُ عَهْدٍ بِعُرْسٍ. قَالَ صلى الله عليه وسلم " فَمَا تَزَوَّجْتَ بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ". قُلْتُ ثَيِّبًا، أُصِيبَ عَبْدُ اللَّهِ وَتَرَكَ جَوَارِيَ صِغَارًا، فَتَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا تُعَلِّمُهُنَّ وَتُؤَدِّبُهُنَّ، ثُمَّ قَالَ " ائْتِ أَهْلَكَ ". فَقَدِمْتُ فَأَخْبَرْتُ خَالِي بِبَيْعِ الْجَمَلِ فَلاَمَنِي، فَأَخْبَرْتُهُ بِإِعْيَاءِ الْجَمَلِ، وَبِالَّذِي كَانَ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَوَكْزِهِ إِيَّاهُ، فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم غَدَوْتُ إِلَيْهِ بِالْجَمَلِ، فَأَعْطَانِي ثَمَنَ الْجَمَلِ وَالْجَمَلَ وَسَهْمِي مَعَ الْقَوْمِ.
Bize Mûsâ anlattı, bize Ebû Avâne anlattı; Muğîre'den, Âmir'den, Câbir radıyallahu anh'tan rivayetle dedi ki:
"Abdullah vefat ettiğinde geride çocuklar ve borçlar bıraktı. Ben alacaklılardan borcun bir kısmını indirmelerini istedim ama kabul etmediler. Bunun üzerine Nebî ﷺ'e gelip onlara şefaatçi olmasını istedim, ancak yine kabul etmediler. Nebî ﷺ bana şöyle buyurdu: 'Hurmalarını çeşitlerine göre ayır: İbn Zeyd hurması ayrı, Lîn hurması ayrı, Acve hurması ayrı olsun. Sonra alacaklıları çağır ve ben gelinceye kadar bekle.' Ben de öyle yaptım. Nebî ﷺ geldi, hurmaların yanına oturdu ve her adama hakkını ölçerek verdi ta ki herkes alacağını tam olarak aldı; hurmalar ise sanki hiç dokunulmamış gibi olduğu gibi kaldı." Başka bir seferde Nebî ﷺ ile birlikte bir gazveye katıldım, bizim bir devenin üzerindeydim. Deve yorulup geride kalınca, Nebî ﷺ arkadan ona dürttü ve buyurdu ki: 'Onu bana sat, Medine'ye kadar sırtına binebilirsin.' Medine'ye yaklaştığımızda izin isteyerek dedim ki: 'Ey Allah'ın Resûlü ﷺ! Ben yeni evlendim.' Nebî ﷺ sordu: 'Bekâr bir kızla mı yoksa dul/boşanmış bir kadınla mı evlendin?' Dedim ki: 'Dul bir kadınla evlendim; çünkü Abdullah vefat ettiğinde geride küçük kız çocukları bıraktı, ben de onlara öğretecek ve terbiye edecek bir hanımla evlendim.' Bunun üzerine Nebî ﷺ: 'Ailene git,' buyurdu. Eve vardığımda dayıma deveyi sattığımı söyledim, o da beni bu yüzden kınadı. Ben de devenin yorgunluğunu ve Nebî ﷺ'in deveye yaptığı müdahaleyi anlattım. Nebî ﷺ döndüğünde sabahleyin deveyle yanına gittim; bana hem devenin fiyatını hem de devenin kendisini geri verdi, ayrıca diğer insanlara verdiği gibi benim de ganimetten payımı verdi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Câbir babasının borçlarını ödedi ve küçük kız kardeşleriyle ilgilendi.
Câbir’in babası Abdullah vefat etti ve geride çocuklar ile borçlar bıraktı. Câbir, alacaklılara borçlarını nasıl ödediğini ve küçük kız kardeşleriyle nasıl ilgilendiğini anlatır.
Bir kişiden alacağı olan kimseler.
Ölçmeden önce hurmaları türlerine göre ayırmak.
Daha önce evlilik yapmış kadın; Câbir onu kısmen küçük kız kardeşlerinin yetiştirilmesine yardımcı olması için seçti.
Âlimler burada vefat eden kişinin borçlarını ciddiyetle ödeme ve geride kalan ailesini ihmal etmeme gereğini ele alır. Peygamber ﷺ alacaklılar nezdinde arabuluculuk yaptı, ancak sonunda onların haklarını eksiksiz verdi; dolayısıyla rivayet hem merhameti hem de başkalarının haklarına saygıyı öğretir. Ölçüldükten sonra değişmeden kalan hurmalar, bereketin ve bir mucizenin işareti kabul edilir. Ayrıca açık bir aile ihtiyacı bulunduğunda, deneyimli ve şefkatli bir eşin uygun bir tercih olabileceği anlaşılır.
- Bir ölümün ardından borçları dikkatle belirleyin ve alacaklılarla dürüstçe görüşün.
- Ailenin korunmaya muhtaç fertlerinin sorumluluğunu üstlenin ve ihtiyaçlarına uygun bir eş seçin.
- Cömert ve yardımsever olun, ancak başkalarının haklarını ortadan kaldırmayın.
Câbir’den gelen bu sahih rivayet de babasının borçlarının ödenmesini anlatır ve hurma mucizesinin bağlamını açıklığa kavuşturmaya yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #2406 (Sahih)Aynı râvi ve benzer metin, Câbir’in babasının borçlarına, çocukların bakımına ve Peygamber ﷺ’in yardımına dikkat çeker.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.