Dava ve Husumetler · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2416. hadis

Abdullah ibn Masud rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Dava ve Husumetler
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Muhammadal‑Bukhari'e aktardıمُحَمَّدٌ
  2. 2Abu Mu'awiyaأَبُو مُعَاوِيَةَ
  3. 3Al‑A'mashالأَعْمَشِ
  4. 4Shaqiqشَقِيقٍ
  5. 5Abdullahعَبْدِ اللَّهِ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَقَالَ الأَشْعَثُ فِيَّ وَاللَّهِ كَانَ ذَلِكَ، كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ مِنَ الْيَهُودِ أَرْضٌ فَجَحَدَنِي، فَقَدَّمْتُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَلَكَ بَيِّنَةٌ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَقَالَ لِلْيَهُودِيِّ ‏"‏ احْلِفْ ‏"‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفَ، وَيَذْهَبَ بِمَالِي، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ‏.‏

Çeviri

Muhammed bize rivayet etti, Ebu Muaviye bize haber verdi, A'meş'ten, Şakîk'ten, Abdullah radıyallahu anhtan naklen: Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu:

"Bir Müslümanın malını haksız yere ele geçirmek için yalan yere yemin eden kimse, Allah'a O kendisine gazaplı olduğu halde kavuşur." El-Eş'as dedi ki: "Vallahi bu söz benim hakkımda nazil oldu. Bir Yahudi ile aramızda ortak bir arazi vardı, ancak o benim payımı inkâr etti. Ben de onu Nebi ﷺ'e götürdüm. Resûlullah ﷺ bana: 'Senin bir delilin var mı?' diye sordu. 'Hayır' dedim. Bunun üzerine Yahudi'ye: 'Yemin et' buyurdu. Ben: 'Ey Allah'ın Resûlü! O yemin eder ve malımı alıp gider' dedim. Bunun üzerine Yüce Allah şu ayeti indirdi: {Allah'ın ahdini ve yeminlerini az bir bedele satanlara...} ayetin sonuna kadar.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Başkasının malını ele geçirmek için yalan yere yemin etmek ilahî gazaba yol açar.

Arka plan ve bağlam

Al-Aş'as ibn Kays, ortak arazi konusunda Yahudi bir adamla arasında çıkan anlaşmazlığı anlattı. Al-Aş'as delil sunamayınca Peygamber ﷺ diğer taraftan yemin etmesini istedi. Al-Aş'as bu yüzden malını kaybetmekten endişe etti; ardından Allah’a verdikleri sözü ve yeminlerini az bir karşılıkla satanlar hakkında ayet nazil oldu (Âl-i İmrân 3:77).

Kavramlar ve açıklamalar
yalan yere yemin

Kişinin iddiasının doğru olmadığını bildiği hâlde Allah adına yemin etmesi.

haksız yere el koyma

Başkasının malını üzerinde hakkı olmaksızın almak.

ortak arazi

Birden fazla kişinin mülkiyet hakkına sahip olduğu arazi.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, yeminin malı gasp etme aracı olarak kullanılamayacağı ve başkasının hakkını almanın büyük bir günah olduğu sonucunu çıkarır. Hukukta anlaşmazlıklarda temel ilke, davacının delil sunmasıdır; delil yoksa davalıdan yemin etmesi istenebilir. Davalının yemini, hâkim mevcut usule göre hüküm verse bile, Allah katında yalanı helal kılmaz. Dört Sünni hukuk mezhebi, anlaşmazlıklarda delil ve yeminin önemini kabul eder; ancak bunların her davada uygulanışına ilişkin ayrıntılarda farklılık gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Özellikle mal elde etmek amacıyla, doğru olmadığını bildiğin bir iddia üzerine asla yemin etme.
  2. Mülkiyet hakkını kanıtlayan sözleşmeleri, ödeme makbuzlarını ve diğer belgeleri sakla.
  3. Anlaşmazlıkları dürüstçe çöz ve başkasına ait olduğu anlaşılan malı geri ver.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.