Sahih al-Bukhari, 2449. hadis
Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Adam ibn Abu Iyasal‑Bukhari'e aktardıآدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ
- 2Ibn Abu Dhi'bابْنُ أَبِي ذِئْبٍ
- 3Sa'id al‑Maqburiسَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ
- 4Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَتْ لَهُ مَظْلَمَةٌ لأَحَدٍ مِنْ عِرْضِهِ أَوْ شَىْءٍ فَلْيَتَحَلَّلْهُ مِنْهُ الْيَوْمَ، قَبْلَ أَنْ لاَ يَكُونَ دِينَارٌ وَلاَ دِرْهَمٌ، إِنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ أُخِذَ مِنْهُ بِقَدْرِ مَظْلَمَتِهِ، وَإِنْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ صَاحِبِهِ فَحُمِلَ عَلَيْهِ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ إِنَّمَا سُمِّيَ الْمَقْبُرِيَّ لأَنَّهُ كَانَ نَزَلَ نَاحِيَةَ الْمَقَابِرِ. قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَسَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ هُوَ مَوْلَى بَنِي لَيْثٍ، وَهُوَ سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ، وَاسْمُ أَبِي سَعِيدٍ كَيْسَانُ.
Ebû Hüreyre radıyallahu anh şöyle dedi: Resûlullah ﷺ buyurdular ki:
"Kimin üzerinde kardeşinin namusu veya başka bir şey hususunda bir zulmü varsa, bugün helalleşsin; zira yarın dinar ve dirhem bulunmayacak bir gün gelecektir. Eğer zalimin salih ameli varsa, yaptığı zulüm miktarınca ondan alınıp mazluma verilir. Şayet iyiliği yoksa, mazlumun günahlarından alınıp zalime yüklenir." Ebû Abdullah dedi ki: İsmail b. Ebî Uveys, Makburî lakabının, onun kabristan tarafında ikamet etmesinden dolayı verildiğini söyledi. Ebû Abdullah ayrıca şöyle dedi: Saîd el-Makburî, Benî Leys'in mevlâsıdır; kendisi Saîd b. Ebî Saîd'dir, babası Ebî Saîd'in asıl adı ise Keysân'dır.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Malın artık telafi edemeyeceği Kıyamet Günü gelmeden önce haksızlıkları giderin.
Bir kimseye verilen zarar nedeniyle doğan haksızlık veya hak talebi.
Bir kişinin iyi adı ve onuru; hakaret ya da iftira ile zedelenebilecek değerleri.
Haksızlığa uğrayandan af dilemek ve çiğnenen hakkını iade etmek.
Âlimler bu hadisten, kul haklarının yalnızca Allah’a tövbe etmekle ortadan kalkmayacağı sonucunu çıkarır: Haksızlığa uğrayandan af dilenmeli ve hakkı iade edilmelidir. Hadis hem maddi zararı hem de kişinin şerefine yönelik saldırıyı kapsar. Kıyamet Günü’nde haklar iyiliklerle ödenir; iyilikler yoksa zalim, haksızlığa uğrayanın günah yükünü üstlenir. Bu nedenle dört Sünni fıkıh mezhebi, samimi tövbenin yanı sıra haksız edinilmiş malın geri verilmesini ve zararın giderilmesini vurgular.
- Ödünç alınan veya haksız yolla elde edilen malı geri verin ve zararı gecikmeden giderin.
- Birinin şerefini zedelediyseniz af dileyin ve yanlış bir iddiayı düzeltin.
- Tövbe ederken hem mazlumun hakkını hem de Allah’a karşı sorumluluğunuzu ciddiye alın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.