Sahih al-Bukhari, 2491. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Imran ibn Maysaraal‑Bukhari'e aktardıعِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ
- 2Abd al‑Warithعَبْدُ الْوَارِثِ
- 3Ayyubأَيُّوبُ
- 4Nafi'نَافِعٍ
- 5Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ مِنْ عَبْدٍ ـ أَوْ شِرْكًا أَوْ قَالَ نَصِيبًا ـ وَكَانَ لَهُ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَهُ بِقِيمَةِ الْعَدْلِ، فَهْوَ عَتِيقٌ، وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ ". قَالَ لاَ أَدْرِي قَوْلُهُ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ. قَوْلٌ مِنْ نَافِعٍ أَوْ فِي الْحَدِيثِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
İmrân b. Meysera bize anlattı, Abdülvâris bize anlattı, Eyyûb bize anlattı; Nâfi’den, o da İbn Ömer’den – Allah her ikisinden de razı olsun – rivayet etti: Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu:
"Kim bir köledeki hissesini – veya ortaklığını, yahut payını – azat eder ve kölenin adil değeri üzerinden kalan hisselerin bedelini ödeyecek güce sahip olursa, köle tamamen hür olur. Aksi takdirde, ancak azat ettiği kısım hür sayılır." Ravî dedi ki: "Azat ettiği kısım hür sayılır" sözünün Nâfi’in sözü mü yoksa Peygamber ﷺ’in hadisinin bir parçası mı olduğunu bilmiyorum.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ortak mülkiyetteki payını azat eden kişi, karşılayabilecek durumdaysa kalan payları satın alır.
Birden fazla kişinin ortak mülkiyetinde bulunan malın bir bölümü.
Fiyatı yapay biçimde artırmadan veya düşürmeden yapılan hakkaniyetli değer tespiti.
Köleleştirilmiş bir kişiyi kölelikten özgür kılmak.
Klasik fakihler bu rivayeti, payını azat eden ortağın imkânı varsa kalan payların sahiplerine adil bir değer üzerinden bedel ödemesi ve böylece kişinin tamamen özgür kılınması kuralının dayanağı olarak ele alırlar. Mezhepler, bu kuralın ayrıntılı uygulanışında ve azat eden ortak ödeme yapamadığında ne olacağı konusunda farklı görüşlere sahiptir. Kısmi azatla ilgili son cümle ihtiyatla ele alınmalıdır; çünkü ravi bu sözlerin Nafiʿ’e mi yoksa Peygamber ﷺ’e mi ait olduğundan emin değildir.
- Ortak mülkiyette herkesin payı ve bu payın değeri konusunda açık anlaşmalar yapın.
- Payını azat etmek isteyen kişi, diğer ortakların haklarını adil biçimde karşılamalıdır.
- Hukuki hükümleri değerlendirirken Peygamber ﷺ’den doğrudan aktarılan ifadelerin hangileri olduğunu dikkatle doğrulayın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.