Sahih al-Bukhari, 2494. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Urwa'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abd al‑Aziz ibn Abdullah al‑Amiri al‑Uwaysial‑Bukhari'e aktardıعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَامِرِيُّ الأُوَيْسِيُّ
- 2Ibrahim ibn Sa'dإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ
- 3Salihصَالِحٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwaعُرْوَةُ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعَامِرِيُّ الأُوَيْسِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى {وَإِنْ خِفْتُمْ} إِلَى {وَرُبَاعَ}. فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ، فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا، فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا، فَيُعْطِيهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ، فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنَ الصَّدَاقِ، وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنَ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ. قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ هَذِهِ الآيَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ} إِلَى قَوْلِهِ {وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ} وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ أَنَّهُ يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ الآيَةُ الأُولَى الَّتِي قَالَ فِيهَا {وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ} قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الآيَةِ الأُخْرَى {وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ} يَعْنِي هِيَ رَغْبَةُ أَحَدِكُمْ لِيَتِيمَتِهِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ، حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ، فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلاَّ بِالْقِسْطِ مِنْ، أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ.
Bize Abdülazîz b. Abdullah el-Âmirî el-Uveysî rivayet etti, bize İbrâhim b. Sa'd rivayet etti, Sâlih'ten, o da İbn Şihâb'tan: Urve bana haber verdi ki Âişe'ye –Allah ondan razı olsun– sormuştu. Leys dedi ki: Yûnus bana İbn Şihâb'tan rivayet etti, o da dedi ki: Urve b. Zübeyr bana haber verdi ki Âişe'ye –Allah ondan razı olsun– Yüce Allah'ın şu sözünü sordu: {Eğer korkarsanız} ile {dört'e kadar} arasındaki ayetler. Âişe şöyle dedi:
"Ey kardeşimin oğlu! Bu, velisinin himayesinde olan ve malına ortak olduğu yetim kız hakkındadır. Velisi onun malını ve güzelliğini beğenir ve ona adaletli bir mehir vermeden, başkasının vereceği kadar bir mehirle onu nikâhlamak ister. İşte bu yüzden, onlara karşı adaletli olmadıkça ve onlara mehrin en yüksek sünnetini vermedikçe bu yetim kızlarla evlenmeleri yasaklandı; ayrıca onlardan başkasından hoşlandıkları kadınlarla evlenmeleri emredildi." Urve dedi ki: Âişe şöyle devam etti: "Sonra insanlar bu ayetten sonra Resûlullah ﷺ'den fetva istediler, bunun üzerine Allah şu ayeti indirdi: {Senden kadınlar hakkında fetva istiyorlar} ile {onları nikâhlamayı arzuluyorsunuz} ifadesine kadar. Allah'ın Kitap'ta size okunduğunu belirttiği şey, ilk ayettir; onda şöyle buyurulmuştur: {Eğer yetim kızlar hakkında adaletsizlik yapmaktan korkarsanız, hoşunuza giden kadınlardan nikâhlayın}." Âişe dedi: "Diğer ayetteki Allah'ın sözü: {Onları nikâhlamayı arzuluyorsunuz}, himayenizdeki yetim kızın malı ve güzelliği az olduğunda birinizin onu nikâhlama arzusunu ifade eder. Böylece, malını ve güzelliğini arzuladığınız yetim kadınları ancak adaletle nikâhlamanız emredildi; çünkü siz aslında onlardan (fakir ve çirkin olanlardan) yüz çevirirsiniz."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Vasiler, yetim kızlara adil davranmalı ve onlara uygun bir mehir vermelidir.
Buluğa ermeden önce babası vefat etmiş kız.
Reşit olmayan bir yetimin bakımından ve çıkarlarından sorumlu kişi.
Geline ait olan zorunlu evlilik hediyesi.
Aişe’nin açıklaması Kur’an’ın 4:3 ve 4:127 ayetlerini ilişkilendirir: Vasi, yetim bir kızla yetersiz mehir karşılığında evlenerek veya başka şekilde onun çıkarlarına zarar vererek konumunu istismar etmemelidir. Klasik müfessirler, kızın malı ve evlilik hakları konusunda adil davranmanın zorunlu olduğunu vurgular; vasi ona adil davranamıyorsa onunla evlilikten kaçınmalıdır. Dört Sünni hukuk mezhebi mehirin gelinin hakkı olduğunu kabul eder ve evlilikte rıza ile velayet kurallarını kendi fıkhi şartlarına göre ele alır.
- Yetim kızın mehir ve evlilik şartlarını bir vasi veya aile üyesi bağımsız ve adil biçimde değerlendirmelidir.
- Yetimlerin mallarını ve evlilik haklarını koruyun; kişisel çıkarlar onların menfaatlerinden üstün tutulmamalıdır.
- Bakımından sorumlu olduğu kişiye adil davranamayan biri, konumunu istismar edeceği bir evlilikten vazgeçmelidir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.