Köle Azadı · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2525. hadis

Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Köle Azadı
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Ibn Umar'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Ahmad ibn Miqdamal‑Bukhari'e aktardıأَحْمَدُ بْنُ مِقْدَامٍ
  2. 2Al‑Fudayl ibn Sulaymanالْفُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ
  3. 3Musa ibn Uqbaمُوسَى بْنُ عُقْبَةَ
  4. 4Nafi'نَافِعٌ
  5. 5Ibn Umarابْنِ عُمَرَ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مِقْدَامٍ، حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ كَانَ يُفْتِي فِي الْعَبْدِ أَوِ الأَمَةِ يَكُونُ بَيْنَ شُرَكَاءَ، فَيُعْتِقُ أَحَدُهُمْ نَصِيبَهُ مِنْهُ، يَقُولُ قَدْ وَجَبَ عَلَيْهِ عِتْقُهُ كُلِّهِ، إِذَا كَانَ لِلَّذِي أَعْتَقَ مِنَ الْمَالِ مَا يَبْلُغُ، يُقَوَّمُ مِنْ مَالِهِ قِيمَةَ الْعَدْلِ، وَيُدْفَعُ إِلَى الشُّرَكَاءِ أَنْصِبَاؤُهُمْ، وَيُخَلَّى سَبِيلُ الْمُعْتَقِ‏.‏ يُخْبِرُ ذَلِكَ ابْنُ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَرَوَاهُ اللَّيْثُ وَابْنُ أَبِي ذِئْبٍ وَابْنُ إِسْحَاقَ وَجُوَيْرِيَةُ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُخْتَصَرًا‏.‏

Çeviri

Bize Ahmed b. Mikdam anlattı, bize Fuzeyl b. Süleyman anlattı, bize Musa b. Ukbe anlattı, bana Nâfi’ haber verdi; İbn Ömer’den (Allah her ikisinden de razı olsun) rivayetle: O, birden fazla ortağın ortak olduğu bir köle veya cariye hakkında fetva verirdi; ortaklardan biri kendi hissesini azat ettiğinde şöyle derdi:

“Eğer azat eden kişinin yeterli malı varsa, kölenin tamamını azat etmesi vacip olur. Kölenin değeri adalet üzere takdir edilir ve bu değer azat edenin malından karşılanarak diğer ortaklara hisseleri ödenir ve azat edilen köle serbest bırakılır.” İbn Ömer bunu Peygamber ﷺ’dan nakletmiştir. Bu hadisi ayrıca Leys, İbn Ebî Zi’b, İbn İshak, Cüveyriye, Yahya b. Saîd ve İsmail b. Ümeyye de Nâfi’den, o da İbn Ömer’den (Allah her ikisinden de razı olsun), o da Peygamber ﷺ’dan muhtasar olarak rivayet etmişlerdir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ortak mülkiyetteki bir payı azat eden kişi, kalan payları adil biçimde satın alır.

Kavramlar ve açıklamalar
bir payı azat etmek

Ortaklardan birinin köle üzerindeki mülkiyet hakkından vazgeçerek kendi payını azat etmesi.

adil değer biçme

Diğer ortakların payları karşılığında uygun bir tutar almasını sağlayan hakkaniyetli değer tespiti.

yeterli mal varlığı

Geriye kalan payların bedelini karşılayacak kadar mala sahip olmak.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik fakihler buradan, ortaklardan biri köle üzerindeki payını azat ettiğinde, kalan payların bedelini karşılayabiliyorsa kölenin azatlığının tamamlanacağı sonucunu çıkarırlar. Değer adil biçimde belirlenmeli ve diğer ortaklara ödenmelidir. Fıkıh mezhepleri azat hakkının uygulanışını ve şartlarını ayrıntılı biçimde ele alır; metin hem özgürlüğü hem de ortakların haklarının korunmasını vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Ortak mülkiyet haklarına adil davranın ve gerektiğinde bağımsız bir değer tespiti yaptırın.
  2. Başkalarının haklarını göz ardı etmeden özgürlüğü desteklemek için imkânlarınızı kullanın.
  3. Karmaşık mülkiyet meselelerinde uzman hukuki ve dinî danışmanlık alın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.