Köle Azadı · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2533. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Köle Azadı
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Aisha'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Abu al‑Yamanal‑Bukhari'e aktardıأَبُو الْيَمَانِ
  2. 2Shu'aybشُعَيْبٌ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  4. 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
  5. 5Aishaعَائِشَةَ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ إِنَّ عُتْبَةَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنْ يَقْبِضَ إِلَيْهِ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ، قَالَ عُتْبَةُ إِنَّهُ ابْنِي‏.‏ فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَمَنَ الْفَتْحِ أَخَذَ سَعْدٌ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ‏.‏ فَأَقْبَلَ بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَقْبَلَ مَعَهُ بِعَبْدِ بْنِ زَمْعَةَ‏.‏ فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا ابْنُ أَخِي عَهِدَ إِلَىَّ أَنَّهُ ابْنُهُ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا أَخِي ابْنُ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ‏.‏ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى ابْنِ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ، فَإِذَا هُوَ أَشْبَهُ النَّاسِ بِهِ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ ‏"‏‏.‏ مِنْ أَجْلِ أَنَّهُ وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِيهِ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ احْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ ‏"‏‏.‏ مِمَّا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ‏.‏ وَكَانَتْ سَوْدَةُ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Çeviri

Ebû’l-Yemân bize rivayet etti, Şuayb bize haber verdi, ez-Zührî’den; o şöyle dedi: Urve b. ez-Zübeyr bana anlattı ki Aişe (Allah ondan razı olsun) şöyle demiştir: Utbe b. Ebî Vakkās, kardeşi Sa‘d b. Ebî Vakkās’a, Zem‘a’nın cariyesinin oğlunu himayesine almasını vasiyet etti ve

“O benim oğlumdur” dedi. Allah Resûlü ﷺ Fetih zamanında Mekke’ye geldiğinde Sa‘d, Zem‘a’nın cariyesinin oğlunu aldı ve onu Allah Resûlü ﷺ’e getirdi; yanında Abd b. Zem‘a da vardı. Sa‘d dedi ki: “Ey Allah’ın Resûlü! Bu, kardeşimin oğludur; bana onun kendi oğlu olduğunu vasiyet etti.” Abd b. Zem‘a ise: “Ey Allah’ın Resûlü! Bu benim kardeşimdir, Zem‘a’nın cariyesinin oğludur ve babasının döşeğinde doğmuştur” dedi. Bunun üzerine Allah Resûlü ﷺ Zem‘a’nın cariyesinin oğluna baktı ve onun insanlardan en çok kendisine benzediğini gördü. Allah Resûlü ﷺ buyurdular ki: “O senindir ey Abd b. Zem‘a”, çünkü o babasının döşeğinde doğmuştu. Sonra Allah Resûlü ﷺ: “Ey Sevde bint Zem‘a, ondan örtün!” buyurdular; zira onda Utbe’ye olan benzerliği görmüştü. Sevde, Peygamber ﷺ’in eşiydi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Hukuki nesep evlilik yatağına dayanır; benzerlik ise sınırlar konusunda ihtiyat gerektirir.

Arka plan ve bağlam

Mekke’nin fethi sırasında, Zem'a’nın cariyesinin oğlunun nesebi hakkında bir anlaşmazlık çıktı. Sa'd onu Peygamber ﷺ’in huzuruna getirdi; Abd ibn Zem'a ise çocuğun babasının yatağında doğduğunu ileri sürdü.

Kavramlar ve açıklamalar
Yatakta doğan çocuk

Tanınıp kabul edilen bir evlilik içinde doğan çocuk, hukuken kocaya nispet edilir.

Örtünme hükmüne uy

Çocuğun Utbe’ye benzemesi ihtiyat gerektirdiğinden, Sevde onun yanında örtünme hükümlerine uymalıydı.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, çocuğun Abd ibn Zem'a’ya ait olduğuna dair hükümden, nesebin esas olarak evlilik yatağına bağlandığı hukuki ilkesini çıkarırlar; başka birinin biyolojik babalık iddiası tek başına bu kuralı geçersiz kılmaz. Görülen benzerlik, hukuki nesebi değiştirmek için kullanılmamış, ancak Sevde konusunda ihtiyata yol açmıştır. Âlimler bunu hukuki nesep ile muamele ve sınırlar konusunda ihtiyat arasındaki ayrım olarak ele alırlar.

Günümüz için dersler
  1. Nesep hakkındaki hassas kararları yalnızca dış görünüşteki benzerliğe değil, geçerli hukuk kurallarına ve dikkatle doğrulanmış olgulara dayandırın.
  2. Aile anlaşmazlıklarında hukuki iddialarla pratik ihtiyatı birbirinden ayırın.
  3. Soyla ilgili meseleleri temkinle ele alın ve ilgili herkesin onurunu koruyun.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.