Mükâtebe · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2564. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Mükâtebe
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Amra bint Abd ar‑Rahman'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Abdullah ibn Yusufal‑Bukhari'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
  2. 2Malikمَالِكٌ
  3. 3Yahya ibn Sa'idيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ
  4. 4Amra bint Abd ar‑Rahmanعَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ بَرِيرَةَ، جَاءَتْ تَسْتَعِينُ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ لَهَا إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَصُبَّ لَهُمْ ثَمَنَكِ صَبَّةً وَاحِدَةً فَأُعْتِقَكِ فَعَلْتُ‏.‏ فَذَكَرَتْ بَرِيرَةُ ذَلِكَ لأَهْلِهَا، فَقَالُوا لاَ‏.‏ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ وَلاَؤُكِ لَنَا‏.‏ قَالَ مَالِكٌ قَالَ يَحْيَى فَزَعَمَتْ عَمْرَةُ أَنَّ عَائِشَةَ ذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Abdullah b. Yusuf bize rivayet etti, Malik bize haber verdi; Yahya b. Said'den, o da Amre bint Abdurrahman'dan naklettiğine göre: Berîre, Müminlerin Annesi Aişe'nin –Allah ondan razı olsun– yanına gelerek hürriyetine kavuşmak için yardım istedi. Aişe ona şöyle dedi: 'Eğer sahiplerin kabul ederse, senin bedelini kendilerine tek seferde öder ve seni azat ederim.' Berîre bu teklifi sahiplerine iletti, ancak onlar: 'Hayır, velâ hakkı bizim olmadıkça kabul etmeyiz' dediler. Malik dedi ki: Yahya anlattı, Amre şunu aktardı: Aişe bu durumu Allah Resûlü’ne ﷺ arz etti. O da buyurdu ki: 'Onu satın al ve azat et! Zira velâ hakkı, yalnızca azat eden kimseye aittir.'

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Velâ, erkek veya kadın köleyi azat edene aittir.

Arka plan ve bağlam

Berîre, azat edilmesine yardımcı olması için Âişe’den yardım istedi. Sahipleri, satış şartı olarak velâyı kendilerinde tutmak istediler; Peygamber ﷺ bu şartı reddetti.

Kavramlar ve açıklamalar
Velâ

Bu bağlamda, erkek veya kadın köleyi azat eden kişi ile azat edilen kişi arasında doğan hukukî bağ.

Azat etme

Köleleştirilmiş bir kişiyi resmen özgürlüğüne kavuşturma.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu rivayetten velânın azat etmeye bağlı olduğu ve azat edilen kişiyi fiilen özgürlüğüne kavuşturan kişiye ait olduğu sonucunu çıkarırlar. Dolayısıyla sahipleri bu bağı satış şartı olarak kendileri için talep edemezlerdi. Fıkıh mezhepleri bu ilkeyi kabul eder; velânın hukukî sonuçlarına ilişkin ayrıntılar fıkıhta ayrıca ele alınır.

Günümüz için dersler
  1. Bir anlaşmanın şartlarını açıkça belirleyin ve sabit bir hakla çelişen şartları reddedin.
  2. Özgürlük arayanlara yardım edin ve taleplerine adaletle yaklaşın.
  3. Karmaşık sözleşmeleri kabul etmeden önce güvenilir ilim sahiplerine danışın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.