Sahih al-Bukhari, 2607. hadis
Al-Miswar bin Makhrama rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Yahya ibn Bukayral‑Bukhari'e aktardıيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwaعُرْوَةَ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ " مَعِي مَنْ تَرَوْنَ، وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ ". وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا. فَقَامَ فِي الْمُسْلِمِينَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلاَءِ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ". فَقَالَ النَّاسُ طَيَّبْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ. فَقَالَ لَهُمْ " إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِيهِ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ، فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ". فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا. وَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا مِنْ سَبْىِ هَوَازِنَ هَذَا آخِرُ قَوْلِ الزُّهْرِيِّ، يَعْنِي فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا.
Yahya b. Bükeyr bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti, Ukayl'dan, İbn Şihab'dan, Urve'den; Mervan b. Hakem ve Misver b. Mahreme'nin kendisine haber verdiklerine göre: Havazin kabilesi heyeti Müslüman olarak Nebi ﷺ'e geldiklerinde, ondan mallarını ve esirlerini iade etmesini istediler. Bunun üzerine Nebi ﷺ onlara şöyle buyurdu:
"Benimle birlikte gördüğünüz kimseler de bu işe ortaktır. Bana en sevimli gelen söz, en doğru olandır. Bu yüzden iki gruptan birini seçin: Ya esirler ya da mallar. Ben sizi beklemiştim." Nebi ﷺ Taif'ten döndükten sonra onları on küsur gece beklemişti. Nebi ﷺ'in kendilerine ancak iki gruptan birini iade edeceği anlaşılınca: "Biz esirlerimizi seçiyoruz" dediler. Bunun üzerine Nebi ﷺ Müslümanların arasında ayağa kalktı, Allah'a layık olduğu şekilde hamd ve senada bulundu, sonra şöyle buyurdu: "Şüphesiz ki şu kardeşleriniz tevbe ederek bize geldiler. Ben de onların esirlerini kendilerine iade etmeyi uygun gördüm. Sizden kim bunu gönül hoşluğuyla bağışlamak isterse yapsın; kim de hakkından vazgeçmeyip Allah'ın bize vereceği ilk ganimetten payını almayı tercih ederse öyle yapsın." İnsanlar: "Ey Allah'ın Resûlü ﷺ, onlara gönül hoşluğuyla bağışladık!" dediler. Nebi ﷺ onlara: "Sizden kimin razı olup kimin olmadığını bilemiyoruz. Öyleyse dönün de reisleriniz durumunuzu bize arz etsin" buyurdu. İnsanlar geri döndüler, reisleri onlarla konuştu, ardından Nebi ﷺ'e dönerek hepsinin gönül hoşluğuyla bağışladığını ve izin verdiğini bildirdiler. Havazin esirleri hakkında bize ulaşan bilgi budur; bu, Zühri'nin son sözüdür, yani bize ulaşan bilgi budur.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ mülkiyet haklarını korudu ve özgür rıza istedi.
Taif’ten dönüşün ardından Hevazin’den bir heyet Müslüman olarak Peygamber ﷺ’in huzuruna geldi ve mallarıyla esirlerinin iadesini istedi. Esirleri tercih ettikten sonra Peygamber ﷺ Müslümanlardan kendi paylarından gönüllü olarak vazgeçmelerini istedi ve rızalarının liderleri aracılığıyla teyit edilmesini sağladı.
Bu anlatıda bir heyeti Peygamber ﷺ’in huzuruna gelen Arap kabilesi.
Bir çatışma sırasında ele geçirilen esirler.
Müslüman toplumunun yetkisi altına giren mallar; burada tazminat olarak verilmesi düşünülen gelecekteki savaş ganimetleri kastedilir.
Âlimler buradan, hak sahibinin izni olmadan mülkünün alınamayacağı sonucunu çıkarır. Bir lider uzlaşmayı teşvik edebilir; ancak ilgili kişilerin haklarına saygı göstermeli ve seçimlerini özgürce yapmalarına imkân tanımalıdır. Bu nedenle Peygamber ﷺ, grubun genel bir beyanını yeterli saymak yerine rızanın açıkça teyit edilmesini istedi. Rivayet ayrıca istişarenin ve temsilin dikkatle yürütülmesinin adil kararlar alınmasına katkıda bulunduğunu vurgular.
- Başkaları adına, onların özgür ve açık rızası olmadan hiçbir şeyden vazgeçme.
- Ortak kararlar alırken ilgili kişilerin rızasını dikkatle doğrula.
- Uyuşmazlıklarda uzlaşma ara, ancak mülkiyet haklarını göz ardı etme.
Bu bağlantılı rivayet de Hevazin heyetinin dönüşünü ele alır ve rıza ile hak iddialarının dikkatle gözetilmesini açıklar.
Sahih al-Bukhari · #2307 (Sahih)Bu rivayet aynı aktarım zincirini ve Hevazin anlatısını paylaşır; onların talebi çevresindeki olaylara ek bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.