Giriş · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2608. hadis

Al-Miswar ibn Makhrama rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Giriş
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Yahya ibn Bukayral‑Bukhari'e aktardıيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Uqaylعُقَيْلٍ
  4. 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  5. 5Urwaعُرْوَةَ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ ‏"‏ مَعِي مَنْ تَرَوْنَ، وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ ‏"‏‏.‏ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا‏.‏ فَقَامَ فِي الْمُسْلِمِينَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلاَءِ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ طَيَّبْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ‏.‏ فَقَالَ لَهُمْ ‏"‏ إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِيهِ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ، فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ‏"‏‏.‏ فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا‏.‏ وَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا مِنْ سَبْىِ هَوَازِنَ هَذَا آخِرُ قَوْلِ الزُّهْرِيِّ، يَعْنِي فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا‏.‏

Çeviri

Yahya b. Bükeyr bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti; Ukayl'dan, İbn Şihab'dan, Urve'den naklen: Mervan b. Hakem ve Misver b. Mahreme kendisine haber verdiler ki Havazin kabilesinin heyeti Müslüman olarak Nebi ﷺ'e geldiklerinde mallarının ve esirlerinin iade edilmesini istediler. Bunun üzerine Nebi ﷺ onlara şöyle buyurdu:

"Benimle birlikte gördüğünüz kimseler de var; sözlerin bana en sevimli olanı en doğru olanıdır. Şu iki gruptan birini seçin: ya esirler ya da mal. Ben sizi beklemiştim." Nebi ﷺ Taif'ten döndükten sonra onları on küsur gece beklemişti. Nebi ﷺ'in ancak iki gruptan birini iade edeceği kendilerine anlaşılınca: "Biz esirlerimizi seçiyoruz" dediler. Bunun üzerine Nebi ﷺ Müslümanların arasında ayağa kalktı, Allah'a layık olduğu şekilde hamd ve senada bulundu, sonra şöyle buyurdu: "Şundan sonra: Bu kardeşleriniz tevbe ederek bize geldiler; ben de onların esirlerini iade etmenin uygun olduğunu gördüm. Sizden kim bunu gönül hoşluğuyla bağışlamak isterse yapsın; kim de hissesinde kalmak isterse, Allah'ın bize vereceği ilk ganimetten ona karşılığını ödeyinceye kadar öyle yapsın." İnsanlar: "Ey Allah'ın Resulü ﷺ, onlara gönül hoşluğuyla bağışladık" dediler. Nebi ﷺ onlara: "Sizden kimin izin verip kimin vermediğini bilemiyoruz; öyleyse dönün de reisleriniz durumunuzu bize bildirsin" buyurdu. İnsanlar döndüler, reisleri onlarla konuştu, ardından Nebi ﷺ'e dönerek hepsinin gönül hoşluğuyla izin verdiğini bildirdiler. Havazin esirleri hakkında bize ulaşan bilgi budur; bu, Zühri'nin son sözüdür, yani bize ulaşan bilgi budur.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, özgür iradeyle verilmiş ve teyit edilmiş rızayla esirlerin dönmesine izin verdi.

Arka plan ve bağlam

Tâif’ten dönüşünün ardından Hevâzin temsilcileri Müslüman olarak Peygamber ﷺ’in yanına gelip mallarını ve esirlerini istediler. İkisi arasında seçim yapmalarına izin verdi ve gelişlerini on günden fazla bekledi.

Kavramlar ve açıklamalar
Hevâzin

Temsilcileri Müslüman olduktan sonra mallarının ve esirlerinin iadesini isteyen Arap kabilesi.

saby

Esir alınan kişiler; burada çatışmadan sonra Müslümanların yanında bulunan esirleri ifade eder.

‘urafa’

Gruplar adına insanların rızasını toplayıp iletebilen temsilciler.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, bir yöneticinin başkalarının hakları üzerinde onların rızası olmadan tasarrufta bulunamayacağı sonucunu çıkarır. Peygamber ﷺ, Müslümanlara paylarını gelecekteki ganimetlerden alma seçeneğini sundu; ardından temsilcilerinden herkesin rızasını teyit etmelerini istedi. Böylece rivayet, tövbe edenlere özen gösterilmesini, hak sahiplerine karşı adaleti ve topluma danışmayı vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Açık rızaları olmadan başkasının malından veya haklarından vazgeçme.
  2. Bir grubu etkileyen kararlarda, örneğin güvenilir temsilciler aracılığıyla, rızayı dikkatle teyit et.
  3. Tövbe edenlere merhametle davranırken ilgili herkesin haklarını koru.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.