Sahih al-Bukhari, 2641. hadis
Umar ibn al-Khattab rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Al‑Hakam ibn Nafi'al‑Bukhari'e aktardıالْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Humayd ibn Abd ar‑Rahman ibn Awfحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ
- 5Abdullah ibn Utbaعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُتْبَةَ
- 6Umar ibn al‑Khattabعُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ
- 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُتْبَةَ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ إِنَّ أُنَاسًا كَانُوا يُؤْخَذُونَ بِالْوَحْىِ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَإِنَّ الْوَحْىَ قَدِ انْقَطَعَ، وَإِنَّمَا نَأْخُذُكُمُ الآنَ بِمَا ظَهَرَ لَنَا مِنْ أَعْمَالِكُمْ، فَمَنْ أَظْهَرَ لَنَا خَيْرًا أَمِنَّاهُ وَقَرَّبْنَاهُ، وَلَيْسَ إِلَيْنَا مِنْ سَرِيرَتِهِ شَىْءٌ، اللَّهُ يُحَاسِبُهُ فِي سَرِيرَتِهِ، وَمَنْ أَظْهَرَ لَنَا سُوءًا لَمْ نَأْمَنْهُ وَلَمْ نُصَدِّقْهُ، وَإِنْ قَالَ إِنَّ سَرِيرَتَهُ حَسَنَةٌ.
Hakem b. Nâfi‘ bize rivayet etti, Şu‘ayb bize haber verdi, ez-Zührî’den; o şöyle dedi: Humeyd b. Abdurrahman b. Avf bana anlattı ki Abdullah b. Utbe şöyle demiştir: Ömer b. el-Hattâb’ın (Allah ondan razı olsun) şöyle dediğini işittim:
“Resûlullah ﷺ zamanında bazı insanlar vahiy yoluyla değerlendirilirdi. Artık vahiy kesilmiştir; biz şimdi sizi ancak amellerinizden bize görünenle değerlendiriyoruz. Kim bize hayır izhar ederse ona güvenir ve onu yaklaştırırız; onun gizli hâli bize ait değildir, onu gizlisinden dolayı Allah hesaba çeker. Kim de bize kötülük izhar ederse, gizli niyeti güzel olduğunu söylese bile ona güvenmeyiz ve onu tasdik etmeyiz.”
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
İnsanlar görünür davranışlarına göre değerlendirilir; gizli niyetlerini Allah bilir.
Peygamber ﷺ’e bildirilen ilahî hidayet.
Bir kişinin samimi niyeti veya gizli amelleri gibi saklı tuttuğu şeyler.
Kişinin amelleri konusunda Allah’a karşı sorumlu olması.
Âlimler buradan, insanların görünür olgulara göre hüküm vermesi ve gizli niyetleri bildiklerini iddia etmemesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Bir kişinin dışarıdan görülen iyi hâli, gündelik ilişkilerde ona güvenmek için bir gerekçedir; ancak Allah’a karşı hesap verme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Buna karşılık, iyi niyet iddiası görünür kötülüğü kabul edilebilir kılmaz. Bu ilke insanlar arasındaki yargılarda uygulanır; delil sunma gereğinin yerini tutmaz ve hiç kimseye bir başkasının kalbi hakkında dayanaksız konuşma hakkı vermez.
- Başkalarını doğrulanabilir davranışlarına göre değerlendirin; kalpleri hakkında yalnızca Allah’ın bildiği konularda hüküm vermeyin.
- İyi niyet iddiasının zararlı veya haksız davranışları mazur göstermesine izin vermeyin.
- Niyetinizi düzenli olarak gözden geçirin ve onu görünür biçimde iyi amellerle destekleyin.
Bir cenazede, vefat eden kişi görünür amellerine dayanılarak övüldü; Peygamber ﷺ insanların böyle tanıklıklarının anlam taşıdığını onayladı.
Sahih al-Bukhari · #6606 (Sahih)Bu rivayet, savaşmaya katılmak gibi görünüşte iyi bir amelin, kişinin gerçek niyeti ve amelleri yanlışsa tek başına kurtuluşu garanti etmediği konusunda uyarır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.