Sahih al-Bukhari, 2670. hadis
Abdullah ibn Mas'ud rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Mas'ud tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ، ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ} إِلَى {عَذَابٌ أَلِيمٌ}. ثُمَّ إِنَّ الأَشْعَثَ بْنَ قَيْسٍ خَرَجَ إِلَيْنَا فَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَحَدَّثْنَاهُ بِمَا، قَالَ، فَقَالَ صَدَقَ لَفِيَّ أُنْزِلَتْ، كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ رَجُلٍ خُصُومَةٌ فِي شَىْءٍ، فَاخْتَصَمْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " شَاهِدَاكَ أَوْ يَمِينُهُ ". فَقُلْتُ لَهُ إِنَّهُ إِذًا يَحْلِفُ وَلاَ يُبَالِي. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ يَسْتَحِقُّ بِهَا مَالاً وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ، ثُمَّ اقْتَرَأَ هَذِهِ الآيَةَ.
Osman b. Ebî Şeybe bize anlattı, Cerîr bize anlattı, Mansûr'dan, o da Ebû Vâil'den nakletti: Abdullah şöyle dedi:
"Kim bir malı haksız yere elde etmek için yemin ederse, kıyamet gününde Allah'a O kendisine gazap etmiş vaziyette kavuşur." Sonra Allah bunu tasdik eden şu ayeti indirdi: {Şüphesiz Allah'ın ahdini ve yeminlerini az bir değere satanlar...} {...elem dolu bir azap vardır} ayetine kadar. Daha sonra Eş'as b. Kays yanımıza geldi ve "Ebû Abdurrahman size ne anlatıyor?" diye sordu. Biz de onun anlattıklarını kendisine aktardık. O da, "Doğru söylemiş; bu ayet benim hakkımda nazil oldu. Bir adamla aramda bir hususta anlaşmazlık çıkmıştı, meseleyi Resûlullah ﷺ'e arz ettik. Buyurdular ki: 'Ya iki şahidini getirirsin ya da karşı taraf yemin eder.' Ben de, 'O halde yemin eder ve hiç çekinmez' dedim. Bunun üzerine Nebî ﷺ buyurdular ki: 'Kim bir malı haksız yere almak için yalan yere yemin ederse, Allah'a O kendisine gazap etmiş olarak kavuşur.' Sonra Allah bunu tasdik eden ayeti indirdi," dedi ve ardından bu ayeti okudu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Başkalarının malını elde etmek için yalan yere yemin etmek ağır bir sorumluluk doğurur.
Al-Ash'ath ibn Qays, bir adamla mal konusunda anlaşmazlığa düştüğünü anlattı. Konu Peygamber ﷺ’e arz edildi. Peygamber ﷺ davacıdan iki şahit istedi; aksi hâlde davalının yemini kabul edilecekti. Al-Ash'ath, adamın yalan yere yemin etmesinden endişe etti; Peygamber ﷺ de bunun sonuçları konusunda uyardı. Al-Ash'ath, Âl-i İmrân suresindeki bu konuyla ilgili ayetlerin indirildiğini söyledi.
Bir kimsenin, örneğin başkasının malını elde etmek amacıyla, bilerek doğru olmayan bir şeyi yemin ederek ileri sürmesi.
Bir uyuşmazlıkla ilgili önemli bilgileri doğrulayabilecek kişiler.
Davacının delil sunamadığı bir hukuk uyuşmazlığında, aleyhine dava açılan kişiden istenebilecek yemin.
Âlimler buradan, yemin eden kişi iddiasının asılsız olduğunu biliyorsa yeminin malı helal kılmayacağı sonucunu çıkarırlar. İslam hukukunda uyuşmazlıklarda delil sunma yükümlülüğünün davacıya ait olduğu; geçerli şartlar çerçevesinde yeminin ise davalıdan istenebileceği ilkesi uygulanır. Dört Sünni mezhep, bilerek yalan yere yemin etmenin ağırlığını kabul eder. Bir yemine dayanılarak verilen mahkeme kararı, haksız elde edilmiş malı Allah katında helal kılmaz. Başkasının hakkını çiğneyen kişi, hakkı sahibine iade etmeli ve tövbe etmelidir.
- Para, mal veya başka bir çıkar elde etmek için asla yalan yere yemin etme; haksız elde edilen malı hak sahibine iade et.
- Bir uyuşmazlıkta dürüst deliller sun ve yemin usulünü gerçeği gizlemek için kullanma.
- Birine haksızlık ettiysen hakkını iade et ve Allah’a içtenlikle tövbe et.
Aynı ravi ve neredeyse aynı uyarı, bu rivayeti mal elde etmek için yalan yere yemin etme konusunda doğrudan bir benzer hâle getirir.
Sahih al-Bukhari · #2668 (Sahih)Bu rivayet, uyuşmazlıklarda delil ve yemin usulünü ele alır ve bu olay hakkındaki hükmü bağlamına oturtmaya yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #2671 (Sahih)Bu rivayet, dünyevi çıkar uğruna yeminlerin ve Allah’a verilen sözün kötüye kullanılmasını konu alan ayetlerle bağlantılıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.