Şahitler · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2687. hadis

Um Al-Ala rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Şahitler
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Abu al‑Yamanal‑Bukhari'e aktardıأَبُو الْيَمَانِ
  2. 2Shu'aybشُعَيْبٌ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  4. 4Kharija ibn Zayd al‑Ansariخَارِجَةُ بْنُ زَيْدٍ الأَنْصَارِيُّ
  5. 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدٍ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّ أُمَّ الْعَلاَءِ، امْرَأَةً مِنْ نِسَائِهِمْ قَدْ بَايَعَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ مَظْعُونٍ طَارَ لَهُ سَهْمُهُ فِي السُّكْنَى حِينَ أَقْرَعَتِ الأَنْصَارُ سُكْنَى الْمُهَاجِرِينَ‏.‏ قَالَتْ أُمُّ الْعَلاَءِ فَسَكَنَ عِنْدَنَا عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ، فَاشْتَكَى، فَمَرَّضْنَاهُ حَتَّى إِذَا تُوُفِّيَ وَجَعَلْنَاهُ فِي ثِيَابِهِ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ أَبَا السَّائِبِ، فَشَهَادَتِي عَلَيْكَ لَقَدْ أَكْرَمَكَ اللَّهُ‏.‏ فَقَالَ لِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَمَا يُدْرِيكِ أَنَّ اللَّهَ أَكْرَمَهُ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ لاَ أَدْرِي بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَّا عُثْمَانُ فَقَدْ جَاءَهُ ـ وَاللَّهِ ـ الْيَقِينُ وَإِنِّي لأَرْجُو لَهُ الْخَيْرَ، وَاللَّهِ مَا أَدْرِي وَأَنَا رَسُولُ اللَّهِ مَا يُفْعَلُ بِي ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَوَاللَّهِ لاَ أُزَكِّي أَحَدًا بَعْدَهُ أَبَدًا، وَأَحْزَنَنِي ذَلِكَ قَالَتْ فَنِمْتُ فَأُرِيتُ لِعُثْمَانَ عَيْنًا تَجْرِي، فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ‏"‏ ذَلِكَ عَمَلُهُ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Ebû’l-Yemân bize rivayet etti, Şuayb bize haber verdi, ez-Zührî’den; o şöyle dedi: Hârice b. Zeyd el-Ensârî bana anlattı ki, Ümmü’l-Alâ’ –ki o, Nebi ﷺ’a biat etmiş hanımlarından biriydi– ona şunu haber verdi: Ensar, Muhacirlerin barınması için kura çektiklerinde Osman b. Maz’ûn’un ismi onlara çıkmıştı. Ümmü’l-Alâ’ dedi ki:

“Osman b. Maz’ûn bizim yanımızda kaldı, hastalandığında ona baktık; vefat edince onu kendi elbiseleri içinde kefenledik. O sırada Allah’ın Resûlü ﷺ yanımıza girdi. Ben: ‘Allah’ın rahmeti üzerine olsun ey Ebû’s-Sâib! Şahitlik ederim ki Allah seni mutlaka ikramda bulunmuştur’ dedim. Bunun üzerine Nebi ﷺ bana: ‘Allah’ın onu ikram ettiğini nereden biliyorsun?’ buyurdu. Ben de: ‘Bilmiyorum, anam babam sana feda olsun ey Allah’ın Resûlü!’ dedim. Allah’ın Resûlü ﷺ şöyle buyurdu: ‘Osman’a gelince, vallahi ona yakîn (kesin hakikat) geldi ve ben onun için hayrı umuyorum. Fakat vallahi, ben Allah’ın Resûlü olduğum halde bana ne yapılacağını bilemem.’ Ümmü’l-Alâ’ dedi ki: ‘Vallahi ondan sonra asla kimseyi tezkiye etmeyeceğim.’ Allah’ın Resûlü ﷺ’ün bu sözü beni üzmüştü. Sonra uyudum ve rüyamda Osman için akan bir pınar gördüm. Allah’ın Resûlü ﷺ’e gelip bunu anlattım; o da: ‘Bu, onun amelidir’ buyurdu.”

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Vefat edenler için hayır umarız, ancak onların nihai durumunu bilemeyiz.

Arka plan ve bağlam

Ensar, hangi muhacirlerin hangi ailelerin yanında kalacağını belirlemek için kura çekti. Osman ibn Maz'un Ümmü'l-Ala'nın yanında kaldı ve bu sırada vefat etti; ardından Ümmü'l-Ala sözlerini ve gördüğü rüyayı Peygamber ﷺ’e anlattı.

Kavramlar ve açıklamalar
Kesin olan

Her insanın kaçınılmaz olarak karşılaşacağı ölüme işaret eden ifade.

Birini tezkiye etmek

Bir kimsenin salih veya cennet ehlinden olduğunu kesin bir dille ilan etmek.

Akan pınar

Ümmü'l-Ala'nın rüyasında gördüğü imge; Peygamber ﷺ bunu onun amelleri olarak yorumladı.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, vefat etmiş bir Müslüman için rahmet ve hayır umulabileceğini; ancak delil olmadan onun nihai akıbeti hakkında kesin hüküm verilmemesi gerektiğini çıkarırlar. Peygamber ﷺ, Ümmü'l-Ala'ya insan bilgisinin sınırlarını yerinde bir şekilde hatırlatırken Osman ibn Maz'un için beslediği ümit de açıkça görülüyordu. Bu olayda rüya onun amelleriyle ilişkilendirilmiştir; ancak bu, gayb hakkında genel hükümler vermeye dayanak oluşturmaz.

Günümüz için dersler
  1. Vefat edenler için Allah’ın rahmetini dileyin ve akıbetleri hakkında kesin hüküm vermeden hayır umduğunuzu ifade edin.
  2. Bir kişinin salihliğine şahitlik ederken dikkatli olun: bildiklerinizle yalnızca Allah’ın bildiklerini birbirinden ayırın.
  3. Salih ameller Allah’ın rahmetine dair ümidinizi beslesin; siz de ihlas için çalışmayı sürdürün.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.