Sahih al-Bukhari, 2686. hadis
An-Nu'man ibn Bashir rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Umar ibn Hafs ibn Ghiyathal‑Bukhari'e aktardıعُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ
- 2Babası Hafsأَبِي
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشُ
- 4Ash‑Sha'biالشَّعْبِيُّ
- 5An‑Nu'man ibn Bashirالنُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي الشَّعْبِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَثَلُ الْمُدْهِنِ فِي حُدُودِ اللَّهِ وَالْوَاقِعِ فِيهَا مَثَلُ قَوْمٍ اسْتَهَمُوا سَفِينَةً، فَصَارَ بَعْضُهُمْ فِي أَسْفَلِهَا وَصَارَ بَعْضُهُمْ فِي أَعْلاَهَا، فَكَانَ الَّذِي فِي أَسْفَلِهَا يَمُرُّونَ بِالْمَاءِ عَلَى الَّذِينَ فِي أَعْلاَهَا، فَتَأَذَّوْا بِهِ، فَأَخَذَ فَأْسًا، فَجَعَلَ يَنْقُرُ أَسْفَلَ السَّفِينَةِ، فَأَتَوْهُ فَقَالُوا مَا لَكَ قَالَ تَأَذَّيْتُمْ بِي، وَلاَ بُدَّ لِي مِنَ الْمَاءِ، فَإِنْ أَخَذُوا عَلَى يَدَيْهِ أَنْجَوْهُ وَنَجَّوْا أَنْفُسَهُمْ، وَإِنْ تَرَكُوهُ أَهْلَكُوهُ وَأَهْلَكُوا أَنْفُسَهُمْ ".
Nu'mân b. Beşîr (Allah her ikisinden de razı olsun) şöyle rivayet etmiştir: Nebi ﷺ buyurdular ki:
"Allah'ın sınırlarına uyan ile bu sınırları ihlal edenin misali, bir gemide yerlerini kur'a ile taksim eden bir topluluğun misali gibidir. Bir kısmı geminin üst katında, bir kısmı da alt katında yer almıştı. Alt kattakiler suya ulaşmak için üst kattakilerin yanından geçmek zorunda kalıyor ve bu durum üst kattakileri rahatsız ediyordu. Bunun üzerine alt kattakilerden biri bir balta alıp geminin dibini delmeye başladı. Üst kattakiler yanına gelip: 'Sana ne oluyor?' diye sordular. O da: 'Benim yüzümden rahatsız oldunuz, ama benim de suya ihtiyacım var,' dedi. Eğer onu engellerlerse hem onu hem de kendilerini kurtarmış olurlar; şayet onu serbest bırakırlarsa hem onu hem de kendilerini helak ederler."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Zararlı davranışın sürmesine izin vermek bütün toplumu tehlikeye atar.
Allah'ın koyduğu hükümler ve yasaklar.
İnsanların gemideki yerlerini paylaştırmak için yapılan adil bir kura.
Bir kişinin zarara yol açmasını önlemek için müdahale etmek.
İmam Nevevî'nin de aralarında bulunduğu klasik âlimler, bu benzetmeden kötülüğü engellemeyi ihmal etmenin hem kötülük yapan kişiye hem de topluma ciddi zarar verebileceği sonucunu çıkarırlar. Gemi, ortak toplumu temsil eder: Bir kişinin zararlı eylemi her zaman yalnızca kendisiyle sınırlı kalmaz. İyiliği emretmek ve kötülüğü engellemek bilgi ve hikmetle, yetki sınırları içinde yapılmalıdır; bu, kişilerin kendi başlarına şiddet uygulamasına veya haksızlık etmesine izin vermez.
- Zararlı davranışları sonuçları büyümeden önce sakin ve zamanında dile getirin.
- Seçimlerinizden etkilenen herkesin güvenliğini ve esenliğini düşünün.
- Yalnızca meşru ve sağduyulu biçimde müdahale edin; ciddi durumlarda yetkili kişilerden yardım isteyin.
Peygamber ﷺ burada yoldan geçenlere, başkalarına zarar vermemek veya rahatsızlık vermemek için davranışlarını düzenlemeyi öğretir.
Sahih al-Bukhari · #2684 (Sahih)Bu sahih rivayet, ele alınan hadisin yakınında, şahitlikler bölümünde yer alır ve toplumsal sorumluluk hakkında ek bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.