Sahih al-Bukhari, 2699. hadis
Al-Bara ibn Azib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Al-Bara ibn Azib tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ اعْتَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي ذِي الْقَعْدَةِ، فَأَبَى أَهْلُ مَكَّةَ أَنْ يَدَعُوهُ يَدْخُلُ مَكَّةَ، حَتَّى قَاضَاهُمْ عَلَى أَنْ يُقِيمَ بِهَا ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، فَلَمَّا كَتَبُوا الْكِتَابَ كَتَبُوا هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقَالُوا لاَ نُقِرُّ بِهَا، فَلَوْ نَعْلَمُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ مَا مَنَعْنَاكَ، لَكِنْ أَنْتَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ. قَالَ " أَنَا رَسُولُ اللَّهِ وَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ". ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ " امْحُ رَسُولُ اللَّهِ ". قَالَ لاَ، وَاللَّهِ لاَ أَمْحُوكَ أَبَدًا، فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْكِتَابَ، فَكَتَبَ هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، لاَ يَدْخُلُ مَكَّةَ سِلاَحٌ إِلاَّ فِي الْقِرَابِ، وَأَنْ لاَ يَخْرُجَ مِنْ أَهْلِهَا بِأَحَدٍ، إِنْ أَرَادَ أَنْ يَتَّبِعَهُ، وَأَنْ لاَ يَمْنَعَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِهِ أَرَادَ أَنْ يُقِيمَ بِهَا. فَلَمَّا دَخَلَهَا، وَمَضَى الأَجَلُ أَتَوْا عَلِيًّا، فَقَالُوا قُلْ لِصَاحِبِكَ اخْرُجْ عَنَّا فَقَدْ مَضَى الأَجَلُ. فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَبِعَتْهُمُ ابْنَةُ حَمْزَةَ يَا عَمِّ يَا عَمِّ. فَتَنَاوَلَهَا عَلِيٌّ فَأَخَذَ بِيَدِهَا، وَقَالَ لِفَاطِمَةَ عَلَيْهَا السَّلاَمُ دُونَكِ ابْنَةَ عَمِّكِ، احْمِلِيهَا. فَاخْتَصَمَ فِيهَا عَلِيٌّ وَزَيْدٌ وَجَعْفَرٌ، فَقَالَ عَلِيٌّ أَنَا أَحَقُّ بِهَا وَهْىَ ابْنَةُ عَمِّي. وَقَالَ جَعْفَرٌ ابْنَةُ عَمِّي وَخَالَتُهَا تَحْتِي. وَقَالَ زَيْدٌ ابْنَةُ أَخِي. فَقَضَى بِهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِخَالَتِهَا. وَقَالَ " الْخَالَةُ بِمَنْزِلَةِ الأُمِّ ". وَقَالَ لِعَلِيٍّ " أَنْتَ مِنِّي وَأَنَا مِنْكَ ". وَقَالَ لِجَعْفَرٍ " أَشْبَهْتَ خَلْقِي وَخُلُقِي ". وَقَالَ لِزَيْدٍ " أَنْتَ أَخُونَا وَمَوْلاَنَا ".
Berâ (radıyallahu anh) şöyle rivayet etti: Nebi ﷺ Zilkade ayında umre yapmak istediğinde Mekkeliler, ancak üç gün kalmak üzere anlaşma yapılıncaya kadar O'nun Mekke'ye girmesine izin vermediler. Anlaşma metni yazıldığında şu ifadeyi kaydettiler: 'Bu, Allah'ın Resûlü Muhammed ﷺ üzerinde uzlaştığı barış şartlarıdır.' Ancak Kureyşliler itiraz ederek: 'Biz bunu kabul etmeyiz; eğer senin gerçekten Allah'ın Resûlü ﷺ olduğunu bilseydik seni engellemezdik, fakat sen sadece Muhammed bin Abdullah'sın,' dediler. Bunun üzerine Peygamber ﷺ: 'Ben Allah'ın Resûlü'yüm ve aynı zamanda Muhammed bin Abdullah'ım,' buyurdu. Sonra Ali'ye: '
"Allah'ın Resûlü" ifadesini sil,' dedi. Ali ise: 'Hayır, vallahi senin ismini asla silmem,' diye karşılık verdi. Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ belgeyi eline aldı ve şunu yazdı: 'Muhammed bin Abdullah'ın üzerinde uzlaştığı şartlar şunlardır: Mekke'ye kınından çıkarılmış silah sokulmayacaktır; Mekkelilerden hiç kimse, istese bile onunla birlikte çıkıp gidemez; ancak ashâbından Mekke'de kalmak isteyen kimseye de engel olunmayacaktır.' Peygamber ﷺ Mekke'ye girip belirlenen süre dolunca, Mekkeliler Ali'nin yanına gelerek: 'Arkadaşına söyle, süresi doldu, artık çıksın,' dediler. Bunun üzerine Nebi ﷺ Mekke'den ayrıldı. Bu sırada Hamza'nın kızı arkalarından koşarak: 'Ey amcam! Ey amcam!' diye seslendi. Ali onu karşılayıp elinden tuttu ve Fâtıma'ya (aleyhisselâm): 'Amcanın kızını al, yanına götür,' dedi. Ardından Ali, Zeyd ve Cafer çocuğun velayeti konusunda tartıştılar. Ali: 'Ona ben daha layığım, çünkü o benim amcamın kızıdır,' dedi. Cafer: 'O benim amcamın kızıdır ve halası da benim eşimdir,' dedi. Zeyd ise: 'O benim kardeşimin kızıdır,' dedi. Nebi ﷺ çocuğu halasına verdi ve: 'Hala anne makamındadır,' buyurdu. Sonra Ali'ye: 'Sen bendensin, ben de sendenim,' dedi. Cafer'e: 'Yaratılışım ve ahlakım bakımından bana benzedin,' buyurdu. Zeyd'e ise: 'Sen bizim din kardeşimiz ve azatlımızsın,' dedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ barış yaptı ve ardından bir aile anlaşmazlığını adaletle çözüme bağladı.
Rivayet, Peygamber’in ﷺ Zilkade ayında yaptığı Umre’ye ilişkin düzenlemeleri anlatır: Mekkeliler üç gün kalmasına razı olmuştu. Ayrılmasının ardından Hamza’nın kızının bakımına ilişkin bir anlaşmazlık çıktı.
Haccın belirli günleri dışında da yapılabilen Mekke ziyareti ibadeti.
Tarafların hak ve yükümlülüklerini belirleyen resmî anlaşma.
Bir çocuğun bakımını üstlenme ve onun menfaatlerini gözetme sorumluluğu.
Âlimler buradan, bir barış anlaşmasının açık şartlar içerebileceği ve üzerinde uzlaşılan süreye uyulması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ, peygamberliğini inkâr etmeden karşı tarafın kabul edebileceği bir ifadeyi kabul etti. Kız çocuğuyla ilgili anlaşmazlıkta bakımını teyzesine verdi ve bu bakım ilişkisinde teyzenin anne konumunda olduğunu bildirdi. Bu ifade, teyzeye her konuda otomatik olarak anneyle aynı hukuki statüyü tanımaz; vesayete ilişkin ayrıntılı hükümler duruma göre değişir ve fıkıh mezheplerince ayrıca ele alınır.
- Anlaşmaları açıkça belirleyin ve sabır gerektirse bile kararlaştırılan şartlara uyun.
- Aile içi anlaşmazlıkları sakinlikle ele alın ve çocuğun menfaatlerini adil bir karar vericinin değerlendirmesini sağlayın.
- Bir karar kişinin istediği gibi sonuçlanmasa bile onun onurunu ve güzel niteliklerini takdir edin.
El-Bera’dan gelen bu rivayet de anlaşma ve Umre çevresindeki olayları ele alır.
Sahih al-Bukhari · #2700 (Sahih)El-Bera’dan gelen bu rivayet, Mekke ziyareti sırasında yaşanan bağlantılı olayları anlatır.
Sahih al-Bukhari · #2690 (Sahih)Peygamber ﷺ burada gruplar arasındaki bir anlaşmazlığı gidermek için arabuluculuk eder.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.