Sulh · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2708. hadis

Zubair ibn al-Awwam rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Sulh
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Urwa ibn az‑Zubayr'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Abu al‑Yamanal‑Bukhari'e aktardıأَبُو الْيَمَانِ
  2. 2Shu'aybشُعَيْبٌ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  4. 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ الزُّبَيْرَ، كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّهُ خَاصَمَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجٍ مِنَ الْحَرَّةِ كَانَا يَسْقِيَانِ بِهِ كِلاَهُمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ ‏"‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ثُمَّ أَرْسِلْ إِلَى جَارِكَ ‏"‏‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ آنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ حَتَّى يَبْلُغَ الْجَدْرَ ‏"‏‏.‏ فَاسْتَوْعَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَئِذٍ حَقَّهُ لِلزُّبَيْرِ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ ذَلِكَ أَشَارَ عَلَى الزُّبَيْرِ بِرَأْىٍ سَعَةٍ لَهُ وَلِلأَنْصَارِيِّ، فَلَمَّا أَحْفَظَ الأَنْصَارِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَوْعَى لِلزُّبَيْرِ حَقَّهُ فِي صَرِيحِ الْحُكْمِ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ قَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ مَا أَحْسِبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ إِلاَّ فِي ذَلِكَ ‏{‏فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ‏}‏ الآيَةَ‏.‏

Çeviri

Ebû'l-Yemân bize rivayet etti, Şuayb bize Zührî'den haber verdi; o şöyle dedi: Urve b. Zübeyr bana haber verdi ki Zübeyr şunu anlatırdı: Bedir'e katılmış bir Ensarlı ile, her ikisinin de sulama yaptığı Harre'deki bir su arkı hakkında Allah Resûlü ﷺ'in huzurunda anlaşmazlığa düştü. Allah Resûlü ﷺ Zübeyr'e buyurdu ki:

"Ey Zübeyr! Önce sen sula, sonra komşuna bırak." Bunun üzerine Ensarlı öfkelendi ve "Ey Allah'ın Resûlü! Halanın oğlu olduğu için mi?" dedi. Bu söz üzerine Allah Resûlü ﷺ'in yüzünün rengi değişti ve buyurdu ki: "Sula, sonra suyu duvarlara ulaşana kadar tut." Böylece Allah Resûlü ﷺ o anda Zübeyr'in hakkını tam olarak verdi. Bundan önce Allah Resûlü ﷺ, hem Zübeyr hem de Ensarlı için genişlik sağlayan bir görüş bildirmişti; fakat Ensarlı Allah Resûlü ﷺ'i öfkelendirince, Zübeyr için hükmünü açıkça ve tam hakkıyla verdi. Urve dedi ki: Zübeyr şöyle söyledi: "Vallahi sanırım şu ayet ancak bu olay hakkında nazil olmuştur: {Hayır, Rabbine andolsun ki aralarında çıkan anlaşmazlıklarda seni hakem kılmadıkça iman etmiş olmazlar.}"

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bir hâkim önce uzlaşma sağlamaya çalışmalı, ancak sonuçta herkesin sabit hakkını korumalıdır.

Arka plan ve bağlam

Zübeyr ile Ensar’dan bir adam, arazilerini sulama suyu konusunda anlaşmazlığa düştü. Peygamber ﷺ önce ikisi için de genişlik sağlayan bir çözüm önerdi. Adam hükmün adaletini sorgulayınca Zübeyr’e hakkının tamamını verdi.

Kavramlar ve açıklamalar
Harre

Medine yakınlarındaki koyu renkli lav taşlı bir bölge.

Suyu duvarlara ulaşıncaya kadar tut

Su bir sonraki araziye akmadan önce hurma ağaçlarının çevresindeki sınırın seviyesine ulaşsın.

Açık hüküm

Daha önce sunulan geniş kolaylık olmaksızın sabit hakkı uygulayan hüküm.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, tarafları haklarından mahrum etmemesi ve tarafların kabul etmesi şartıyla hâkimin adil ve uzlaştırıcı bir çözüm önerebileceği sonucunu çıkarırlar. Hâkim anlaşmazlıkta tarafsız kalmalı; akrabalık bağı hükmünü etkilememelidir. Bir kişi hâkimin adaletini geçerli bir neden olmaksızın sorguladığında, belirleyici olan hakkın tespit edilmesidir. Âlimler Nisâ suresinin 65. ayetini, Peygamber ﷺ’in hükmünü kabul etme yükümlülüğüyle ilişkilendirir.

Günümüz için dersler
  1. Komşuyla yaşanan bir anlaşmazlıkta, ilişkiye gereksiz yere zarar vermeyecek adil bir çözüm arayın.
  2. Su veya geçiş hakkı gibi ortak kaynaklara ilişkin anlaşmaları önceden açıkça belirleyin.
  3. Kişisel bağları gerekçe göstererek adil bir karara itiraz etmeyin; delil isteyin ve sabit hakkı kabul edin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.