Sahih al-Bukhari, 2709. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ تُوُفِّيَ أَبِي وَعَلَيْهِ دَيْنٌ، فَعَرَضْتُ عَلَى غُرَمَائِهِ أَنْ يَأْخُذُوا التَّمْرَ بِمَا عَلَيْهِ، فَأَبَوْا وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ فِيهِ وَفَاءً، فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ، فَقَالَ " إِذَا جَدَدْتَهُ فَوَضَعْتَهُ فِي الْمِرْبَدِ آذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ". فَجَاءَ وَمَعَهُ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فَجَلَسَ عَلَيْهِ، وَدَعَا بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ " ادْعُ غُرَمَاءَكَ، فَأَوْفِهِمْ ". فَمَا تَرَكْتُ أَحَدًا لَهُ عَلَى أَبِي دَيْنٌ إِلاَّ قَضَيْتُهُ، وَفَضَلَ ثَلاَثَةَ عَشَرَ وَسْقًا سَبْعَةٌ عَجْوَةٌ، وَسِتَّةٌ لَوْنٌ أَوْ سِتَّةٌ عَجْوَةٌ وَسَبْعَةٌ لَوْنٌ، فَوَافَيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَغْرِبَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَضَحِكَ فَقَالَ " ائْتِ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ فَأَخْبِرْهُمَا ". فَقَالاَ لَقَدْ عَلِمْنَا إِذْ صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا صَنَعَ أَنْ سَيَكُونُ ذَلِكَ. وَقَالَ هِشَامٌ عَنْ وَهْبٍ عَنْ جَابِرٍ صَلاَةَ الْعَصْرِ. وَلَمْ يَذْكُرْ أَبَا بَكْرٍ وَلاَ ضَحِكَ، وَقَالَ وَتَرَكَ أَبِي عَلَيْهِ ثَلاَثِينَ وَسْقًا دَيْنًا. وَقَالَ ابْنُ إِسْحَاقَ عَنْ وَهْبٍ عَنْ جَابِرٍ صَلاَةَ الظُّهْرِ.
Muhammed b. Beşşâr bize anlattı, dedi ki: Abdülvehhâb bize anlattı, dedi ki: Ubeydullah bize anlattı, Vehb b. Keysân'dan, o da Câbir b. Abdullah'tan – Allah her ikisinden de razı olsun – rivayet etti: Babam vefat ettiğinde borçlu idi. Ben alacaklılarına, babamın borcuna karşılık bahçemizin hurmalarını almalarını teklif ettim, ancak onlar kabul etmediler ve bunun borcu tamamen ödemeye yetmeyeceğini düşündüler. Bunun üzerine Nebî ﷺ'e gidip durumu kendisine arz ettim. Buyurdular ki: 'Hurmaları topladığında ve mirbed'e (hurma kurutma yeri) koyduğunda, Allah'ın Resûlü'nü ﷺ haberdar et.' Nihayet Resûlullah ﷺ, Ebû Bekir ve Ömer ile birlikte geldiler; hurmaların üzerine oturdular, bereket duası yaptılar ve sonra buyurdular ki: 'Alacaklılarını çağır ve haklarını tam olarak öde.' Böylece babama alacağı olan herkesin borcunu eksiksiz ödedim ve geriye on üç vesk fazla hurma kaldı; bunun yedisi acve, altısı levn cinsindendi veya altısı acve, yedisi levn idi. Akşam namazı vaktinde Allah'ın Resûlü ﷺ ile karşılaştım ve durumu kendisine bildirdim. Gülümseyerek buyurdular ki: 'Ebû Bekir ve Ömer'e git ve onlara haber ver.' Onlar da dediler ki: 'Allah'ın Resûlü ﷺ yaptığı şeyi yaptığında, bunun gerçekleşeceğini zaten biliyorduk.' Hişâm, Vehb kanalıyla Câbir'den rivayetinde 'ikindi namazı' demiş, Ebû Bekir'i zikretmemiş ve gülümsemesinden bahsetmemiştir; ayrıca 'Babam otuz vesk borç bıraktı' diye eklemiştir. İbn İshâk ise Vehb kanalıyla Câbir'den rivayetinde 'öğle namazı' demiştir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Allah, hurmalara bereket verdi ve Cabir böylece babasının borcunu ödeyebildi.
Cabir’in babası otuz vask borç bırakarak vefat etti. Alacaklılar başlangıçta hurma hasadını yetersiz buldu; Cabir Peygamber ﷺ’e danıştı, o da hasada bereket vermesi için dua etti.
Dökme ürünler için kullanılan eski bir ölçü birimi; kesin miktarı bölgeye ve ölçü sistemine göre değişirdi.
Hurmaların toplandığı ve kurutulduğu açık alan.
Farklı hurma çeşitlerinin adları.
Âlimler bu rivayetten, vefat eden kişinin borçlarının ciddiyetle ele alınıp ödenmesi gerektiğini ve mirasçıların alacaklılarla adil bir uzlaşmaya varabileceğini çıkarır. Peygamber ﷺ, Cabir’i alacaklılara borcunu eksiksiz ödemeye teşvik etti ve bereket için dua etti; âlimler olağanüstü bolluğu bir mucize ve Allah’ın bereketinin işareti olarak görür. Rivayet, duanın borcu ödeme yükümlülüğünün yerini aldığı anlamına gelmez: alacaklının hakkı devam eder.
- Vefat eden bir aile ferdinin borçlarını dikkatlice belirleyin ve alacaklılarla dürüstçe görüşün.
- Yerine getiremeyeceğiniz bir ödeme sözü vermeyin; açıkça konuşup adil bir çözüm arayın.
- Allah’tan bereket dileyip O’na güvenin; aynı zamanda yükümlülüklerinizi yerine getirmek için gereken adımları atın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.