Sahih al-Bukhari, 2712. hadis
Al-Miswar ibn Makhrama rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Al-Miswar ibn Makhrama tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ مَرْوَانَ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، رضى الله عنهما يُخْبِرَانِ عَنْ أَصْحَابِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَمَّا كَاتَبَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو يَوْمَئِذٍ كَانَ فِيمَا اشْتَرَطَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ لاَ يَأْتِيكَ مِنَّا أَحَدٌ وَإِنْ كَانَ عَلَى دِينِكَ إِلاَّ رَدَدْتَهُ إِلَيْنَا، وَخَلَّيْتَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ. فَكَرِهَ الْمُؤْمِنُونَ ذَلِكَ، وَامْتَعَضُوا مِنْهُ، وَأَبَى سُهَيْلٌ إِلاَّ ذَلِكَ، فَكَاتَبَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى ذَلِكَ، فَرَدَّ يَوْمَئِذٍ أَبَا جَنْدَلٍ عَلَى أَبِيهِ سُهَيْلِ بْنِ عَمْرٍو، وَلَمْ يَأْتِهِ أَحَدٌ مِنَ الرِّجَالِ إِلاَّ رَدَّهُ فِي تِلْكَ الْمُدَّةِ، وَإِنْ كَانَ مُسْلِمًا، وَجَاءَ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ، وَكَانَتْ أُمُّ كُلْثُومٍ بِنْتُ عُقْبَةَ بْنِ أَبِي مُعَيْطٍ مِمَّنْ خَرَجَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ وَهْىَ عَاتِقٌ، فَجَاءَ أَهْلُهَا يَسْأَلُونَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَرْجِعَهَا إِلَيْهِمْ، فَلَمْ يَرْجِعْهَا إِلَيْهِمْ لِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِنَّ {إِذَا جَاءَكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ} إِلَى قَوْلِهِ {وَلاَ هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ}.
Bize Yahya b. Bükeyr anlattı, bize Leys anlattı, Ukayl'dan, İbn Şihab'dan, o dedi ki: Bana Urve b. Zübeyr haber verdi ki, o, Mervan ve Misver b. Mahreme'nin (Allah onlardan razı olsun) Resûlullah ﷺ'ın ashabından rivayet ettiklerini işitti. Dediler ki: O gün Süheyl b. Amr antlaşma yaptığında, Süheyl b. Amr'ın Peygamber ﷺ'a şart koştuğu hususlardan biri şuydu: 'Bizden sana kimse gelmeyecek, senin dininde olsa bile, onu mutlaka bize iade edeceksin ve bizimle onun arasına girmeyeceksin.' Müminler bu şarttan hoşlanmadılar ve ona tepki gösterdiler, fakat Süheyl bundan başkasını kabul etmedi. Bunun üzerine Peygamber ﷺ bu şartı kabul etti ve o gün Ebu Cendel'i babası Süheyl b. Amr'a iade etti. O süre zarfında kendisine gelen hiçbir erkek olmadı ki, onu iade etmesin, müslüman olsa dahi. Daha sonra mümin kadınlar hicret ederek geldiler; o gün Resûlullah ﷺ'a hicret edenlerden biri de Ümmü Gülsüm bint Ukbe b. Ebi Muayt idi ve o sırada genç bir kızdı. Ailesi, Peygamber ﷺ'a gelip onu kendilerine iade etmesini istediler, ancak Allah'ın onlar hakkında indirdiği ayet sebebiyle onu onlara iade etmedi: {Mümin kadınlar hicret ederek size geldiklerinde onları imtihan edin; Allah onların imanlarını en iyi bilendir} buyruğundan {Onlar da kâfirlere helal değildir} buyruğuna kadar.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Hudeybiye’de, ağır bir geri gönderme şartına vahiy ile sınır kondu.
Rivayet, Hudeybiye Antlaşması’nın şartlarını, Ebû Cendel’in geri gönderilmesini ve Kur’an 60:10’un indirilmesinin ardından mümin kadınlara tanınan istisnayı anlatır.
Peygamber ﷺ ile Mekkelilerin ateşkes ve antlaşma yaptığı yer.
İnançları uğruna yaşadıkları yerleri terk eden kadınlar.
Kur’an 60:10’un gerektirdiği üzere kadınların gerçekten inançları uğruna hicret edip etmediklerini araştırmak.
İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik şârihler, sahâbîlere ağır gelse bile Peygamber ﷺ’in üzerinde anlaşılmış şartlara bağlı kaldığını vurgular. Mümin kadınlara tanınan istisna ayrı bir vahiy üzerine gelmiştir; bu nedenle erkeklerle ilgili şart, gerekçesiz biçimde kadınlara genişletilmemiştir. Fakihler buradan, geçerli oldukları sürece antlaşmalara uyulması gerektiği, ancak uygulanmalarının açık ilahî hükümlerle sınırlandığı sonucunu çıkarır. Fıkıh mezhepleri de anlaşmaların Allah’ın hükümlerinin üstünde olmadığını kabul eder.
- Kısa vadede sonucu zor görünse bile anlaşmalara özenle uyun.
- Açık bir vahyin istisna getirdiği yerde genel bir anlaşmayı uygulamayın.
- İnsanları adil biçimde değerlendirin; baskıya veya duyguya değil, güvenilir kanıtlara göre hareket edin.
Bu rivayet, antlaşmanın çevresindeki olayları ve şartları yakından ilişkili biçimde aktarır.
Sahih al-Bukhari · #2713 (Sahih)Âişe, Kur’an 60:10 bağlamında Peygamber ﷺ’in mümin kadınları nasıl sınadığını anlatır.
Sahih al-Bukhari · #2710 (Sahih)Bu rivayet, Hudeybiye’deki müzakereler ve anlaşmalar hakkında ek bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.