Sahih al-Bukhari, 2730. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى أَبُو غَسَّانَ الْكِنَانِيُّ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا فَدَعَ أَهْلُ خَيْبَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، قَامَ عُمَرُ خَطِيبًا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ عَامَلَ يَهُودَ خَيْبَرَ عَلَى أَمْوَالِهِمْ، وَقَالَ " نُقِرُّكُمْ مَا أَقَرَّكُمُ اللَّهُ ". وَإِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ خَرَجَ إِلَى مَالِهِ هُنَاكَ فَعُدِيَ عَلَيْهِ مِنَ اللَّيْلِ، فَفُدِعَتْ يَدَاهُ وَرِجْلاَهُ، وَلَيْسَ لَنَا هُنَاكَ عَدُوٌّ غَيْرُهُمْ، هُمْ عَدُوُّنَا وَتُهَمَتُنَا، وَقَدْ رَأَيْتُ إِجْلاَءَهُمْ، فَلَمَّا أَجْمَعَ عُمَرُ عَلَى ذَلِكَ أَتَاهُ أَحَدُ بَنِي أَبِي الْحُقَيْقِ، فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، أَتُخْرِجُنَا وَقَدْ أَقَرَّنَا مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم وَعَامَلَنَا عَلَى الأَمْوَالِ، وَشَرَطَ ذَلِكَ لَنَا فَقَالَ عُمَرُ أَظَنَنْتَ أَنِّي نَسِيتُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَيْفَ بِكَ إِذَا أُخْرِجْتَ مِنْ خَيْبَرَ تَعْدُو بِكَ قَلُوصُكَ، لَيْلَةً بَعْدَ لَيْلَةٍ ". فَقَالَ كَانَتْ هَذِهِ هُزَيْلَةً مِنْ أَبِي الْقَاسِمِ. قَالَ كَذَبْتَ يَا عَدُوَّ اللَّهِ. فَأَجْلاَهُمْ عُمَرُ وَأَعْطَاهُمْ قِيمَةَ مَا كَانَ لَهُمْ مِنَ الثَّمَرِ مَالاً وَإِبِلاً وَعُرُوضًا، مِنْ أَقْتَابٍ وَحِبَالٍ وَغَيْرِ ذَلِكَ. رَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَحْسِبُهُ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، اخْتَصَرَهُ.
Ebû Ahmed bize rivayet etti, Muhammed b. Yahyâ Ebû Gassân el-Kinânî bize rivayet etti, Mâlik bize haber verdi; Nâfi’den, o da İbn Ömer’den –Allah her ikisinden de razı olsun– şöyle dedi: Hayber halkı Abdullah b. Ömer’in ellerini ve ayaklarını çıkardığında, Ömer minbere çıkıp hutbe verdi ve şöyle buyurdu: ‘Şüphesiz Resûlullah ﷺ, Hayber Yahudileriyle malları üzerinde bir anlaşma yapmış ve onlara:
"Allah sizi orada tuttuğu sürece biz de sizi orada tutarız" buyurmuştu. Şüphesiz Abdullah b. Ömer oradaki malına gitmiş, geceleyin kendisine saldırılmış, elleri ve ayakları çıkarılmıştı. Bizim orada onlardan başka düşmanımız yoktur; onlar bizim düşmanımız ve şüphelimizdir. Ben onların sürülmesine karar verdim.’ Ömer bu konuda kesin kararını verince, Ebü’l-Hukayk oğullarından biri gelip: ‘Ey Müminlerin Emiri! Muhammed ﷺ bizi yerimizde bırakmış, mallarımız konusunda bizimle anlaşma yapmış ve bunu bizim için şart koşmuşken bizi mi çıkaracaksın?’ dedi. Ömer: ‘Resûlullah ﷺ’ın: "Hayber’den çıkarıldığında devenin seni gece üstüne gece taşıması halinde ne yapacaksın?" sözünü unuttuğumu mu sanıyorsun?’ buyurdu. Adam: ‘Bu, Ebü’l-Kâsım’ın bir şakasıydı’ dedi. Ömer: ‘Yalan söylüyorsun ey Allah’ın düşmanı!’ buyurdu. Bunun üzerine Ömer onları sürdü ve meyvelerine karşılık olarak onlara para, deve, eyer, urgan ve benzeri eşyalar şeklinde mallarının değerini ödedi. Hammâd b. Seleme, Ubeydullah’tan, sanırım Nâfi’den, o da İbn Ömer’den, o da Ömer’den, o da Nebi ﷺ’den rivayet etmiştir; ancak onu kısaltmıştır.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ömer, bir saldırının ardından Hayber Yahudilerini çıkardı ve mallarının karşılığını ödedi.
Abdullah ibn Ömer, Hayber’deki mülkünü ziyaret ettiği sırada gece saldırıya uğradı ve elleriyle ayaklarından yaralandı. Bunun üzerine Ömer, Yahudi sakinleri çıkarmaya karar verdi; bu kararı uygularken onların gelecekte ayrılacaklarına dair Peygamber ﷺ’in sözünü aktardı ve ürünleriyle mallarının değerini ödedi.
Medine’nin kuzeyinde bir vaha ve tarım bölgesi.
İnsanları bir bölgeyi terk etmeye mecbur etmek.
Bir kişinin geride bıraktığı malların değerine denk ödeme.
Âlimler bu rivayeti antlaşmaların hükümleri, yönetim ve arazinin statüsü bağlamında ele alırlar. Bir antlaşmanın kendi şartlarına göre geçerli olduğunu; ancak bu olayda Peygamber ﷺ’in sakinlerin kalışını Allah’ın iznine bağlı kıldığını çıkarırlar. Ömer’in kararı, Abdullah’a yapılan saldırının ve Peygamber ﷺ’in sözünü hatırlamasının ardından geldi; sakinlerin tazminat almadan ayrılmasına izin vermedi. Bu rivayet, toplulukları topluca cezalandırmak için genel bir yetki vermez: bu tür kararlar yetkili yönetimin alanına girer ve adaletle uygulanmalıdır.
- Anlaşmaları dikkatle okuyun ve gerçekten kararlaştırılmış şartlara göre hareket edin.
- Yöneticiler önemli sonuçlar doğuran kararlar alırken olguları araştırmalı ve adil davranmalıdır.
- İnsanların ayrılması gerektiğinde, yasal malları ve hakları adil biçimde tasfiye edilmelidir.
Bu rivayet, Peygamber ﷺ’in Hayber sakinleriyle yaptığı anlaşmayı anlatır ve orada kalışlarının şartlarını anlamaya yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #2732 (Sahih)Hudeybiye anlatısı, anlaşmaların ne kadar dikkatle ele alındığını gösterir ve antlaşmalar konusunda bağlantılı bir bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.