Vasiyetler ve Vasıyyetnameler · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2772. hadis

Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Vasiyetler ve Vasıyyetnameler
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَصَابَ عُمَرُ بِخَيْبَرَ أَرْضًا فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَصَبْتُ أَرْضًا لَمْ أُصِبْ مَالاً قَطُّ أَنْفَسَ مِنْهُ، فَكَيْفَ تَأْمُرُنِي بِهِ قَالَ ‏ "‏ إِنْ شِئْتَ حَبَّسْتَ أَصْلَهَا، وَتَصَدَّقْتَ بِهَا ‏"‏‏.‏ فَتَصَدَّقَ عُمَرُ أَنَّهُ لاَ يُبَاعُ أَصْلُهَا وَلاَ يُوهَبُ وَلاَ يُورَثُ، فِي الْفُقَرَاءِ وَالْقُرْبَى وَالرِّقَابِ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالضَّيْفِ وَابْنِ السَّبِيلِ، وَلاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ، أَوْ يُطْعِمَ صَدِيقًا غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ فِيهِ‏.‏

Çeviri

Müsedded bize anlattı, Yezîd b. Zurey‘ bize anlattı, İbn Avn bize anlattı, Nâfi‘den, o da İbn Ömer’den –Allah her ikisinden de razı olsun– şöyle dediğini rivayet etti: Ömer Hayber’de bir arazi elde etti ve Nebi ﷺ’e gelerek:

“Ben öyle bir arazi elde ettim ki, bundan daha kıymetli bir malım hiç olmamıştı. Bu konuda bana ne emredersiniz?” diye sordu. Resûlullah ﷺ: “Dilersen aslını koruyup menfaatini sadaka olarak dağıtabilirsin” buyurdu. Bunun üzerine Ömer araziyi sadaka olarak vakfetti; şart koştu ki aslı satılmaz, hibe edilmez ve miras bırakılmaz. Geliri fakirlere, yakınlara, köle azat etmeye, Allah yoluna, misafirlere ve yolda kalmışlara harcanacaktı. Vakfı yöneten kimsenin, zenginleşme amacı gütmemek kaydıyla, ondan uygun şekilde yemesinde veya dostunu yedirmesinde bir sakınca yoktur.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ömer, araziyi mülk olarak elinde tuttu ve gelirini kalıcı biçimde hayır işlerine tahsis etti.

Arka plan ve bağlam

Ömer, Hayber’de değerli bir arazi edindi ve onunla ne yapması gerektiği konusunda Peygamber ﷺ’e danıştı.

Kavramlar ve açıklamalar
Vakıf (waqf)

Aslı korunup geliri belirlenmiş bir hayır amacı için kullanılan mal.

Mütevelli

Malı yararlananlar adına yöneten ve gelirini şartlara göre dağıtan kişi.

Zenginleşme amacı gütmeden

Mütevelli makul ölçüde yiyebilir veya bir arkadaşını doyurabilir; ancak malı kendisini zenginleştirmek için kullanamaz.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, malın aslı korunup geliri meşru amaçlara harcandığında vakfın geçerli olduğu sonucunu çıkarırlar. Dört Sünni fıkıh mezhebi vakfı kabul eder; ancak şartları ve yönetimiyle ilgili bazı hukuki ayrıntılarda farklı görüşlere sahiptir. Mütevelli, belirlenen şart uyarınca gelirden makul ölçüde yararlanabilir; fakat kendisini kayırmamalı veya servet biriktirmemelidir.

Günümüz için dersler
  1. Asıl malın korunduğu ve gelirinin insanlara fayda sağladığı kalıcı bir hayır bağışını değerlendirin.
  2. Bağış yaparken kimlerin yararlanacağını ve malın nasıl yönetileceğini açıkça belirtin.
  3. Hayır fonu yöneten kişi kaynakları özenle kullanmalı ve kendisini zenginleştirmemelidir.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.