Vasiyetler ve Vasıyyetnameler · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 2781. hadis

Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Vasiyetler ve Vasıyyetnameler
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَابِقٍ، أَوِ الْفَضْلُ بْنُ يَعْقُوبَ عَنْهُ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ فِرَاسٍ، قَالَ قَالَ الشَّعْبِيُّ حَدَّثَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ أَبَاهُ اسْتُشْهِدَ يَوْمَ أُحُدٍ، وَتَرَكَ سِتَّ بَنَاتٍ، وَتَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا، فَلَمَّا حَضَرَ جِدَادُ النَّخْلِ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ عَلِمْتَ أَنَّ وَالِدِي اسْتُشْهِدَ يَوْمَ أُحُدٍ وَتَرَكَ عَلَيْهِ دَيْنًا كَثِيرًا، وَإِنِّي أُحِبُّ أَنْ يَرَاكَ الْغُرَمَاءُ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَبَيْدِرْ كُلَّ تَمْرٍ عَلَى نَاحِيَتِهِ ‏"‏‏.‏ فَفَعَلْتُ ثُمَّ دَعَوْتُهُ، فَلَمَّا نَظَرُوا إِلَيْهِ أُغْرُوا بِي تِلْكَ السَّاعَةَ، فَلَمَّا رَأَى مَا يَصْنَعُونَ أَطَافَ حَوْلَ أَعْظَمِهَا بَيْدَرًا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ جَلَسَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ادْعُ أَصْحَابَكَ ‏"‏‏.‏ فَمَا زَالَ يَكِيلُ لَهُمْ حَتَّى أَدَّى اللَّهُ أَمَانَةَ وَالِدِي، وَأَنَا وَاللَّهِ رَاضٍ أَنْ يُؤَدِّيَ اللَّهُ أَمَانَةَ وَالِدِي وَلاَ أَرْجِعَ إِلَى أَخَوَاتِي بِتَمْرَةٍ، فَسَلِمَ وَاللَّهِ الْبَيَادِرُ كُلُّهَا حَتَّى أَنِّي أَنْظُرُ إِلَى الْبَيْدَرِ الَّذِي عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَأَنَّهُ لَمْ يَنْقُصْ تَمْرَةً وَاحِدَةً‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ أُغْرُوا بِي يَعْنِي هِيجُوا بِي فَأَغْرَيْنَا بَيْنَهُمْ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ

Çeviri

Muhammed b. Sabik veya ondan rivayet eden Fadl b. Yakub bize anlattı; Şeyban Ebu Muaviye bize Firas'tan nakletti, o da şöyle dedi: Şa'bi dedi ki: Cabir b. Abdullah el-Ensari (Allah her ikisinden de razı olsun) bana babasının Uhud günü şehit düştüğünü, geride altı kız çocuğu ve ödenmesi gereken borçlar bıraktığını haber verdi. Hurma hasadı zamanı gelince Resûlullah ﷺ'a gittim ve dedim ki: 'Ey Allah'ın Resulü! Babamın Uhud günü şehit olduğunu ve geride çokça borç bıraktığını biliyorsun; alacaklıların seni görmesini arzu ediyorum.' Buyurdular ki: 'Git ve hurmaların her çeşidini ayrı ayrı yığınlar halinde topla.' Ben de öyle yaptım, sonra onu çağırdım. Alacaklılar onu görünce o anda bana karşı şiddetle talep etmeye başladılar. Resûlullah ﷺ onların bu tutumunu görünce en büyük yığının etrafında üç kez döndü, üzerine oturdu ve 'Ashabını çağır' buyurdu. Sonra onlara ölçüp vermeye devam etti, ta ki Allah babamın borcunu tamamen ödeyinceye kadar. Vallahi, babamın borcunun Allah tarafından ödenmesi ve benim kız kardeşlerime tek bir hurma bile götürememem beni memnun ederdi. Ancak vallahi, bütün yığınlar olduğu gibi eksiksiz kaldı; hatta Resûlullah ﷺ'ın üzerinde oturduğu yığına baktığımda sanki ondan tek bir hurma bile eksilmemiş gibiydi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, Cabir'in babasının borçlarını ödemesine yardım etti.

Arka plan ve bağlam

Cabir'in babası Uhud'da şehit oldu; geride altı kız ve borçlar bıraktı. Hurma hasadı olgunlaşınca Cabir, alacaklıların yanında bulunması için Peygamber ﷺ'den ricada bulundu.

Kavramlar ve açıklamalar
Hurma hasadı

Olgunlaştıklarında hurma ağaçlarından toplanan hurmalar.

Alacaklılar

Kendilerine para veya mal borçlu olunan kişiler.

Emanet

Bir kimseye tevdi edilen hak veya sorumluluk; burada Cabir'in babasından kalan borç.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, vefat eden kişinin borçlarının ciddiyetle ele alınıp ödenmesi ve mirasçıların alacaklıların haklarını ihmal etmemesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ arabuluculuk yapmış ve alacaklılara adil davranmıştır. Hurmaların olağanüstü biçimde korunması Allah'ın bereketini gösterir; ancak borçların her zaman bu şekilde ortadan kalkacağına dair genel bir vaat oluşturmaz. Dört Sünni fıkıh mezhebi, bilinen miras hukuku kurallarına göre borçların miras paylaştırılmadan önce tereke içinden ödenmesi gerektiğini kabul eder.

Günümüz için dersler
  1. Borçları ve diğer vadesi gelmiş yükümlülükleri açıkça belirleyin ve gereksiz gecikme olmadan yerine getirin.
  2. Miras konusunda anlaşmazlık çıkarsa güvenilir bir arabulucudan yardım isteyin ve alacaklılara adil davranın.
  3. Mali yüklerle karşı karşıya kalan gerideki aile üyelerine, onların ya da alacaklıların haklarına zarar vermeden destek olun.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.