Sahih al-Bukhari, 2839. hadis
Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Sulayman ibn Harbal‑Bukhari'e aktardıسُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ
- 2Hammadحَمَّادٌ
- 3Humaydحُمَيْدٍ
- 4Anasأَنَسٍ
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ـ هُوَ ابْنُ زَيْدٍ ـ عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ فِي غَزَاةٍ فَقَالَ " إِنَّ أَقْوَامًا بِالْمَدِينَةِ خَلْفَنَا، مَا سَلَكْنَا شِعْبًا وَلاَ وَادِيًا إِلاَّ وَهُمْ مَعَنَا فِيهِ، حَبَسَهُمُ الْعُذْرُ ". وَقَالَ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم. قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الأَوَّلُ أَصَحُّ.
Süleyman b. Harb bize rivayet etti, Hammad —ki o İbn Zeyd'dir— Humeyd'den, o da Enes'ten —Allah ondan razı olsun— rivayet ettiğine göre, Nebi ﷺ bir gazvede iken şöyle buyurmuştur:
"Medine'de arkamızda kalan öyle insanlar var ki, biz ne bir dağ geçidinden ne de bir vadiden geçtik ki onlar da orada bizimle birlikte olmasınlar; onları mazeret alıkoydu." Musa dedi ki: Hammad bize Humeyd'den, o da Musa b. Enes'ten, o da babasından rivayet etti ve Nebi ﷺ'nin böyle buyurduğunu söyledi. Ebu Abdullah ise ilk rivayetin daha sahih olduğunu belirtmiştir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Geçerli bir mazeret nedeniyle katılamayan kişi, samimi niyetiyle sevaba ortak olur.
Peygamber ﷺ’in katıldığı askerî bir sefer.
Bir kişinin başkalarına katılmasını engelleyen, kabul edilebilir bir neden.
Arazideki güzergâhlar; bu ifade, geride kalanların yolculuk yapanlarla sevapta ortak olduğunu vurgular.
Âlimler bu rivayetten, geçerli bir mazeret kişiyi engellediğinde samimi niyetin, iyiliği yapanlarınkine denk bir sevaba vesile olabileceği sonucunu çıkarır. Bu, niyetin tek başına her amelin yerini tuttuğu anlamına gelmez: Kişi gerçekten katılmaya niyet etmiş olmalı ve mazereti nedeniyle engellenmiş olmalıdır. Dört Sünni mezhep, niyetin ameller ve onların geçerliliği bakımından önemini kabul eder; bu rivayet ayrıca kendi kusuru olmaksızın amel edemeyenlere Allah’ın geniş lütfunu vurgular.
- İyilik yapmaya niyet et ve bu niyetini uygun hazırlıklarla somutlaştır.
- Geçerli bir mazeret iyilik yapmanı engelliyorsa ümitsizliğe kapılma: Allah samimiyetini bilir.
- Başkalarının yokluğu hakkında aceleyle ve sert biçimde hüküm verme; bilmediğin nedenleri göz önünde bulundur.
Bu hadis, amellerin niyetlere göre değerlendirildiğini öğretir; rivayetler birlikte, ihlasın amelin değerini ve sevabını nasıl belirlediğini açıklar.
Sahih al-Bukhari · #2838 (Sahih)Aynı bölümdeki bu rivayet de bir mazeret nedeniyle sefere katılamayan kişiler hakkındadır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.