Vahiy · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Vahiy
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Aisha tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، أَنَّهَا قَالَتْ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْوَحْىِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ، فَكَانَ لاَ يَرَى رُؤْيَا إِلاَّ جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ، ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلاَءُ، وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ ـ وَهُوَ التَّعَبُّدُ ـ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ، وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ، ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ، فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا، حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ، فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أَنَا بِقَارِئٍ ‏"‏‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ، ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ‏.‏ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ‏.‏ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ، ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ‏.‏ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ‏.‏ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ، ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ ‏{‏اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ * خَلَقَ الإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ * اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ‏}‏ ‏"‏‏.‏ فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْجُفُ فُؤَادُهُ، فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رضى الله عنها فَقَالَ ‏"‏ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي ‏"‏‏.‏ فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ، فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ ‏"‏ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلاَّ وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا، إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ، وَتَحْمِلُ الْكَلَّ، وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ، وَتَقْرِي الضَّيْفَ، وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ‏.‏ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ ـ وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ، فَيَكْتُبُ مِنَ الإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ، وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ ـ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنَ ابْنِ أَخِيكَ‏.‏ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَبَرَ مَا رَأَى‏.‏ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى صلى الله عليه وسلم يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا، لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ نَعَمْ، لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلاَّ عُودِيَ، وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا‏.‏ ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْىُ‏.‏

Çeviri

Yahya b. Bükeyr bize rivayet etti; dedi ki: Leys bize rivayet etti, Ukayl'den, İbn Şihab'dan, Urve b. Zübeyr'den, Müminlerin Annesi Aişe'den naklen şöyle dedi: Allah Resûlü ﷺ'e vahyin başlangıcı, uykuda görülen sadık rüyalarla oldu. Gördüğü her rüya, sabah aydınlığı gibi açıkça gerçekleşirdi. Sonra kendisine yalnızlık sevdirildi. Hira Mağarası'na çekilir, orada ibadetle meşgul olur ve birkaç gece kalırdı. Bunun için yanına azık alır, sonra ailesine dönerdi. Tekrar aynı şekilde azığını alıp mağaraya giderdi. Nihayet Hira Mağarası'ndayken kendisine Hak geldi. Melek ona gelip:

"Oku!" dedi. O da: "Ben okuma bilmem," diye cevap verdi. Devamla şöyle buyurdu: "Beni yakalayıp takatim kesilinceye kadar sıktı. Sonra beni bırakıp tekrar: 'Oku!' dedi. Ben yine: 'Ben okuma bilmem,' dedim. Beni ikinci kez yakalayıp gücüm tükeninceye kadar sıktı, sonra bırakıp: 'Oku!' dedi. Ben yine: 'Ben okuma bilmem,' dedim. Beni üçüncü kez yakalayıp sıktı, sonra bırakarak şöyle dedi: {Yaratan Rabbinin adıyla oku! * İnsanı bir alakadan yarattı. * Oku! Rabbin sonsuz kerem sahibidir.}" Bunun üzerine Allah Resûlü ﷺ, kalbi şiddetle çarparak geri döndü. Hatice bint Huveylid'in (Allah ondan razı olsun) yanına girerek: "Beni örtün! Beni örtün!" buyurdu. Korkusu gidinceye kadar onu örttüler. Sonra olup biteni Hatice'ye anlattı ve: "Canımdan endişe ettim," dedi. Hatice ise: "Asla! Vallahi Allah seni asla utandırmaz. Sen akrabalık bağlarını gözetirsin, kimsesizlerin yükünü taşırsın, yoksullara kazandırır, misafire ikram eder ve hak yolundaki sıkıntılara yardım edersin," diye karşılık verdi. Ardından Hatice, onu amcasının oğlu Varaka b. Nevfel b. Esed b. Abdüluzza'nın yanına götürdü. Varaka, Cahiliyye döneminde Hristiyan olmuştu, İbranice yazar ve Allah'ın dilediği kadar İncil'i İbranice ile yazardı. Yaşlı ve kör bir adamdı. Hatice ona: "Ey amcamın oğlu, kardeşinin oğlunu dinle," dedi. Varaka: "Ey kardeşimin oğlu, ne gördün?" diye sordu. Allah Resûlü ﷺ gördüklerini ona anlattı. Varaka: "Bu, Allah'ın Musa'ya indirdiği Nâmûs'tur (Cebrail). Keşke genç olsaydım, kavmin seni çıkardığında hayatta bulunsaydım!" dedi. Allah Resûlü ﷺ: "Onlar beni çıkaracaklar mı?" diye sorunca, Varaka: "Evet, senin getirdiğin gibisini getiren kimse düşmanlığa uğramamıştır. Eğer gününe yetişirsem sana var gücümle destek olurum," dedi. Çok geçmeden Varaka vefat etti ve vahiy bir süre kesildi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

İlk vahiy Muhammed ﷺ’i teselli etti ve peygamberlik görevini doğruladı.

Kavramlar ve açıklamalar
Sadık rüyalar

Gerçekleşen ve Peygamber ﷺ’e vahyin başlangıcını oluşturan rüyalar.

İnziva

Allah’a ibadet etmek ve sessizce tefekkür etmek için Hira’da yalnız kalmak.

Namus

Varaka’nın, peygamberlere vahiy getiren melek Cebrail için kullandığı ad.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, Muhammed ﷺ’e vahyin önce sadık rüyalarla başladığını, ardından Cebrail aracılığıyla geldiğini vurgular. Hatice’nin sözleri, güzel ahlakın ve başkalarına hizmet etmenin Allah’ın korumasını ummak için sebepler olduğunu gösterir. Ayrıca hakikati duyuranların dirençle karşılaşabileceği anlaşılır. Hadis ilk vahyi anlatır ve tek başına dört fıkıh mezhebinin ihtilaf ettiği ayrı bir hukukî hüküm ortaya koymaz.

Günümüz için dersler
  1. Günlük hayat yoğun olsa bile ibadet ve tefekkür için zaman ayırın.
  2. Korku yaşayan birini dikkatle dinleyerek ve iyi davranışlarını içtenlikle dile getirerek destekleyin.
  3. Akrabalık bağlarını gözeterek, misafirlere ikram ederek ve ihtiyaç sahiplerine yardım ederek güzel ahlakı geliştirin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.