Ganimetin Beşte Birinin Allah Yolunda Harcanması · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3114. hadis

Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Ganimetin Beşte Birinin Allah Yolunda Harcanması
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، وَمَنْصُورٍ، وَقَتَادَةَ، سَمِعُوا سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ وُلِدَ لِرَجُلٍ مِنَّا مِنَ الأَنْصَارِ غُلاَمٌ، فَأَرَادَ أَنْ يُسَمِّيَهُ مُحَمَّدًا ـ قَالَ شُعْبَةُ فِي حَدِيثِ مَنْصُورٍ إِنَّ الأَنْصَارِيَّ قَالَ حَمَلْتُهُ عَلَى عُنُقِي فَأَتَيْتُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَفِي حَدِيثِ سُلَيْمَانَ وُلِدَ لَهُ غُلاَمٌ، فَأَرَادَ أَنْ يُسَمِّيَهُ مُحَمَّدًا ـ قَالَ ‏"‏ سَمُّوا بِاسْمِي، وَلاَ تَكَنَّوْا بِكُنْيَتِي، فَإِنِّي إِنَّمَا جُعِلْتُ قَاسِمًا أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ حُصَيْنٌ ‏"‏ بُعِثْتُ قَاسِمًا أَقْسِمُ بَيْنَكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ عَمْرٌو أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ سَالِمًا عَنْ جَابِرٍ أَرَادَ أَنْ يُسَمِّيَهُ الْقَاسِمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ سَمُّوا بِاسْمِي وَلاَ تَكْتَنُوا بِكُنْيَتِي ‏"‏‏.‏

Çeviri

Ebü’l-Velîd bize rivayet etti, Şu‘be bize Süleyman, Mansûr ve Katâde’den rivayet etti; onlar Sâlim b. Ebî’l-Ca‘d’ı dinlediler, o da Câbir b. Abdullah’tan –Allah her ikisinden de razı olsun– nakletti:

“Ensar’dan bir adamın oğlu oldu ve ona Muhammed adını vermek istedi.” Şu‘be, Mansûr’un rivayetinde şöyle dedi: “Ensârî dedi ki: ‘Onu boynuma aldım ve Peygamber ﷺ’e getirdim.’” Süleyman’ın rivayetinde ise: “Onun bir oğlu oldu ve ona Muhammed adını vermek istedi” denilmektedir. Peygamber ﷺ buyurdu ki: “Benim ismimle isimlendirin, ancak künyemle künyelenmeyin; çünkü ben ancak aranızda taksim eden bir Kâsım olarak kılındım.” Husayn ise şöyle demiştir: “Ben aranızda taksim etmek üzere Kâsım olarak gönderildim.” Amr dedi ki: Şu‘be bize Katâde’den haber verdi; o dedi ki: “Sâlim’den işittim, Câbir’den naklen: Adam çocuğa el-Kâsım adını vermek istemişti, bunun üzerine Peygamber ﷺ buyurdu ki: ‘Benim ismimle isimlendirin, fakat künyemle künyelenmeyin.’”

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ kendi adının kullanılmasına izin verdi, ancak künyesinin kullanılmasını yasakladı.

Arka plan ve bağlam

Ensar’dan bir adam yeni doğan oğluna Muhammed adını vermek istedi ve onu Peygamber ﷺ’in yanına getirdi. Rivayette, babanın çocuğa el-Kasım adını vermek istediği bir varyant da aktarılır.

Kavramlar ve açıklamalar
Künye

Ebu (babası) veya Ümm (annesi) sözcükleriyle başlayan ve çoğunlukla bir çocuğun adıyla devam eden hitap biçimi.

Kasım

“Paylaştıran” anlamına gelir. Peygamber ﷺ bunu, malları insanlar arasında paylaştırma görevini anlatmak için kullandı.

Ensar

Peygamber ﷺ’e ve Mekke’den gelen Müslümanlara destek olan Medine halkı.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu sözden çocuklara Muhammed adını vermenin caiz olduğu sonucunu çıkarmış, anlatılan bağlamda ise Peygamber ﷺ’in künyesinin kullanılmaması gerektiğini belirtmişlerdir. Âlimler bu yasağın sonraki uygulamalar ve diğer metinlerle ilişkisini tartışmıştır; bu nedenle fıkıh mezhepleri adlandırma ve künye konularını bağlamı ve diğer rivayetleri dikkate alarak ele alır. Kasım açıklaması, Peygamber ﷺ’in malları dağıttığını, onlara bağımsız olarak sahip olmadığını vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Çocuğa güzel bir ad seçin; tereddüt ederseniz bilgi sahibi birine danışın.
  2. Hitap ederken kişisel ad ile künye arasındaki farkı dikkatle gözetin.
  3. Peygamber ﷺ’in sözlerine saygı ve özenle uyarak onun özel konumunu kabul edin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.