Sahih al-Bukhari, 3137. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Alial‑Bukhari'e aktardıعَلِيٌّ
- 2Sufyanسُفْيَانُ
- 3Muhammad ibn al‑Munkadirمُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ
- 4Jabirجَابِرًا
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، سَمِعَ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ قَدْ جَاءَنِي مَالُ الْبَحْرَيْنِ لَقَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ". فَلَمْ يَجِئْ حَتَّى قُبِضَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا جَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ أَمَرَ أَبُو بَكْرٍ مُنَادِيًا فَنَادَى مَنْ كَانَ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَيْنٌ أَوْ عِدَةٌ فَلْيَأْتِنَا. فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي كَذَا وَكَذَا. فَحَثَا لِي ثَلاَثًا ـ وَجَعَلَ سُفْيَانُ يَحْثُو بِكَفَّيْهِ جَمِيعًا، ثُمَّ قَالَ لَنَا هَكَذَا قَالَ لَنَا ابْنُ الْمُنْكَدِرِ ـ وَقَالَ مَرَّةً فَأَتَيْتُ أَبَا بَكْرٍ فَسَأَلْتُ فَلَمْ يُعْطِنِي، ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَلَمْ يُعْطِنِي، ثُمَّ أَتَيْتُهُ الثَّالِثَةَ فَقُلْتُ سَأَلْتُكَ فَلَمْ تُعْطِنِي، ثُمَّ سَأَلْتُكَ فَلَمْ تُعْطِنِي، ثُمَّ سَأَلْتُكَ فَلَمْ تُعْطِنِي، فَإِمَّا أَنْ تُعْطِيَنِي، وَإِمَّا أَنْ تَبْخَلَ عَنِّي. قَالَ قُلْتَ تَبْخَلُ عَلَىَّ مَا مَنَعْتُكَ مِنْ مَرَّةٍ إِلاَّ وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أُعْطِيَكَ. قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ جَابِرٍ فَحَثَا لِي حَثْيَةً وَقَالَ عُدَّهَا. فَوَجَدْتُهَا خَمْسَمِائَةٍ قَالَ فَخُذْ مِثْلَهَا مَرَّتَيْنِ. وَقَالَ يَعْنِي ابْنَ الْمُنْكَدِرِ وَأَىُّ دَاءٍ أَدْوَأُ مِنَ الْبُخْلِ
Bize Ali anlattı, bize Süfyan anlattı, bize Muhammed b. el-Münkedir anlattı ki Câbir’i – Allah ondan razı olsun – şöyle derken işitti: Resûlullah ﷺ bana şöyle buyurdu:
"Eğer Bahreyn malı bize gelseydi, sana şöyle şöyle ve şöyle verirdim." Ancak o mal, Peygamber ﷺ vefat edinceye kadar gelmedi. Bahreyn malı geldiğinde Ebû Bekir bir münadiye emretti ve münadi şöyle seslendi: "Resûlullah ﷺ’ın kendisine borcu olan veya Resûlullah ﷺ’ın bir vaatte bulunduğu kimse varsa bize gelsin!" Ben de yanına gidip: "Resûlullah ﷺ bana şunu şunu vaat etmişti" dedim. Bunun üzerine bana iki eliyle üç avuç verdi – Süfyan bunu iki eliyle avuçlayarak gösterdi ve dedi ki: "İbnü’l-Münkedir de bize böyle göstermişti." Bir rivayette Câbir şöyle devam etti: Ebû Bekir’e gidip istedim, vermedi; tekrar gittim, yine vermedi. Üçüncü gelişimde dedim ki: "Senden istedim vermedin, tekrar istedim vermedin, üçüncü kez istedim yine vermedin. Ya bana verirsin ya da benim hakkımda cimrilik etmiş sayılırsın." O da: "Benim sana karşı cimrilik yaptığımı mu söylüyorsun? Seni her reddedişimde aslında sana vermek istiyordum" diye cevap verdi. Süfyan ekledi: Amr bize Muhammed b. Ali’den, o da Câbir’den nakletti: "Bana bir avuç verdi ve 'Say bakalım' dedi. Saydığımda beş yüz buldum. Sonra 'Bunun iki katını daha al' dedi." İbnü’l-Münkedir ise şöyle demiştir: "Cimrilikten daha kötü hangi hastalık vardır?"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ebû Bekir, Peygamber ﷺ’in Câbir’e verdiği sözü yerine getirdi.
Bahreyn’den gelen mallar ancak Peygamber ﷺ’in vefatından sonra ulaştı. Ebû Bekir, Peygamber ﷺ’in kendisine borcu veya verdiği bir sözü bulunanların başvurabileceğini duyurdu.
Bahreyn’den Müslüman topluluğuna ulaşan gelirler veya mallar.
Bir kişinin hâlâ kendisine borçlu olunan para veya hakkı.
Verilmesi gereken malı haksız yere alıkoymak.
Âlimler buradan, haklı bir sözün yerine getirilmesi ve bir yöneticinin selefinin topluluk adına üstlendiği yükümlülükleri özenle ele alması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Ebû Bekir bu tür talepleri karşılamak için kaynak ayırdı. Rivayet cömertliği över ve cimriliğe karşı uyarır; ancak tek başına, her vaadin koşulsuz olarak kamu hazinesinden ödeneceğine dair genel bir kural koymaz.
- Verilen sözleri kaydedin ve zamanında yerine getirin.
- Haklı bir talebi özenle ele alın; ödeme hemen yapılamıyorsa bunu açıkça belirtin.
- Bir sorumluluğu devralan kişi, yerine getirilmemiş yükümlülükleri dürüstçe inceleyip sonuçlandırmalıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.