Ganimetin Beşte Birinin Allah Yolunda Harcanması · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3143. hadis

Hakim ibn Hizam rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Ganimetin Beşte Birinin Allah Yolunda Harcanması
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Hakim ibn Hizam tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ قَالَ لِي ‏ "‏ يَا حَكِيمُ، إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرٌ حُلْوٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ، وَكَانَ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ‏"‏‏.‏ قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا‏.‏ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَدْعُو حَكِيمًا لِيُعْطِيَهُ الْعَطَاءَ، فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا، ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ، إِنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ الَّذِي قَسَمَ اللَّهُ لَهُ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ، فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ‏.‏ فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تُوُفِّيَ‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Yusuf bize rivayet etti, Evzai bize rivayet etti, Zühri'den, Said b. Müseyyeb ve Urve b. Zübeyr'den naklen: Hakîm b. Hizâm (Allah ondan razı olsun) şöyle dedi:

"Resûlullah ﷺ’den bir şey istedim, bana verdi. Sonra tekrar istedim, yine verdi. Ardından bana şöyle buyurdu: 'Ey Hakîm! Şüphesiz bu mal yeşil ve tatlıdır. Kim onu gönül hoşluğuyla alırsa kendisi için bereketli kılınır; kim de onu nefsinin hırsıyla alırsa kendisi için bereketli kılınmaz ve o kişi, yiyip de doymayan kimse gibi olur. Veren el, alan elden daha hayırlıdır.'" Hakîm dedi ki: "Bunun üzerine: 'Ey Allah’ın Resûlü! Seni hak ile gönderen Zat’a yemin ederim ki, senden sonra dünyadan ayrılıncaya kadar kimseden hiçbir şey istemeyeceğim' dedim." Daha sonra Ebû Bekir, Hakîm’e bir bağışta bulunmak için onu çağırdı fakat o, kendisinden hiçbir şey kabul etmeyi reddetti. Sonra Ömer de ona bir şey vermek için çağırdı ancak o yine kabul etmedi. Bunun üzerine Ömer: "Ey Müslümanlar! Ben ona, Allah’ın bu fey malından kendisi için takdir ettiği hakkını arz ediyorum, fakat o almaktan imtina ediyor" dedi. Böylece Hakîm, Nebi ﷺ’den sonra vefat edinceye kadar kimseden hiçbir şey almadı.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Malı hırs göstermeden alan kişi onda bereket bulur ve vermeyi öğrenir.

Kavramlar ve açıklamalar
yeşil ve tatlı

Taze meyve gibi çekici malı anlatan bir benzetme.

cömert bir gönülle

Bir şeyi hırsla istemeden ve kendisine verilene kanaat ederek almak.

üstteki el

Veren eldir; alttaki el ise alandır.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, malın kendisinin kınanmadığını; bereketin kanaatkâr bir tutum ve malı iyi kullanmakla ilişkili olduğunu açıklar. Bu sözler cömertliği över ve kalıcı bir doyum sağlamayan hırsa karşı uyarır. Hakim’in bir daha hiçbir şey istememeye dair kişisel sözü, onun olağanüstü özdenetimini gösterir; helal hakkını veya gerekli yardımı kabul etmeyi haram kılmaz.

Günümüz için dersler
  1. Yardımı veya malı hırs göstermeden kabul et ve aldığın şey için şükret.
  2. İhtiyaç sahiplerine düzenli olarak bir şeyler vermek için somut bir plan yap.
  3. Bir şey satın almadan önce gerçekten gerekli olup olmadığını sorarak kanaatkârlık alıştırması yap.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.