Ganimetin Beşte Birinin Allah Yolunda Harcanması · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3144. hadis

Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Ganimetin Beşte Birinin Allah Yolunda Harcanması
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ كَانَ عَلَىَّ اعْتِكَافُ يَوْمٍ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، فَأَمَرَهُ أَنْ يَفِيَ بِهِ‏.‏ قَالَ وَأَصَابَ عُمَرُ جَارِيَتَيْنِ مِنْ سَبْىِ حُنَيْنٍ، فَوَضَعَهُمَا فِي بَعْضِ بُيُوتِ مَكَّةَ ـ قَالَ ـ فَمَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى سَبْىِ حُنَيْنٍ، فَجَعَلُوا يَسْعَوْنَ فِي السِّكَكِ فَقَالَ عُمَرُ يَا عَبْدَ اللَّهِ، انْظُرْ مَا هَذَا فَقَالَ مَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى السَّبْىِ‏.‏ قَالَ اذْهَبْ فَأَرْسِلِ الْجَارِيَتَيْنِ‏.‏ قَالَ نَافِعٌ وَلَمْ يَعْتَمِرْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْجِعْرَانَةِ وَلَوِ اعْتَمَرَ لَمْ يَخْفَ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ‏.‏ وَزَادَ جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ مِنَ الْخُمُسِ‏.‏ وَرَوَاهُ مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ فِي النَّذْرِ وَلَمْ يَقُلْ يَوْمَ‏.‏

Çeviri

Ebû Nu'mân bize rivayet etti, Hammâd b. Zeyd bize rivayet etti; Eyyûb'dan, Nâfi'den, Ömer b. el-Hattâb'ın -Allah ondan razı olsun- şöyle dediğini nakletti:

"Ey Allah'ın Resûlü ﷺ! Ben cahiliye döneminde bir gün itikâfa girmeyi adamıştım." Bunun üzerine Resûlullah ﷺ ona adadığını yerine getirmesini emretti. Devamla şöyle dedi: "Ömer, Huneyn esirlerinden iki cariye elde etmiş ve onları Mekke'deki bazı evlere yerleştirmişti." Sonra ekledi: "Allah'ın Resûlü ﷺ Huneyn esirlerini fidyesiz serbest bırakınca, onlar sokaklarda yürümeye başladılar." Ömer oğluna: "Ey Abdullah! Bak bakalım ne oluyor?" dedi. Abdullah: "Allah'ın Resûlü ﷺ esirleri fidyesiz serbest bıraktı" diye cevap verdi. Ömer: "Git ve o iki cariyeyi de azat et" dedi. Nâfi' şunu ekledi: "Allah'ın Resûlü ﷺ Ci'râne'den umre yapmamıştır; eğer yapsaydı bu Abdullah'tan gizli kalmazdı." Cerîr b. Hâzim, Eyyûb'dan, Nâfi'den, İbn Ömer'den rivayetle şu ziyadede bulundu: "(Bu cariyeler) humustandı." Ma'mer ise Eyyûb'dan, Nâfi'den, İbn Ömer'den adak konusunda rivayette bulunmuş ancak 'bir gün' ifadesini zikretmemiştir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ömer adağını yerine getirdi ve iki esiri serbest bıraktı.

Kavramlar ve açıklamalar
İtikâf

Mescitte ibadet ve inzivaya ayrılan bir süre.

Adak

Allah’a, izin verilen bir ibadeti yerine getirmek üzere gönüllü olarak verilen söz.

Huneyn esirleri

Huneyn seferi sırasında esir alınan kişiler.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, izin verilen bir ibadeti yerine getirmeye dair adağın, İslam’dan önce yapılmış ve Müslüman olduktan sonra da onaylanmış olsa bile yerine getirilmesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ, Ömer’e adağını yerine getirmesini emretti. Rivayet ayrıca Ömer’in itaatini ve cömertliğini gösterir: Esirler serbest bırakılınca kendisine tahsis edilen iki kadını da serbest bıraktı. Beşte bir payına yapılan atıf, bu tahsisi ganimetlerin dağıtımıyla ilişkilendirir.

Günümüz için dersler
  1. Geçerli bir adağı yerine getirebilecek duruma gelir gelmez yerine getir.
  2. İnsanların serbest bırakıldığını duyduğunda adil davran ve onlar üzerindeki kendi hakkından da vazgeç.
  3. Peygamber ﷺ’in açık bir yönlendirmesine içtenlikle ve gecikmeden uy.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.