Ganimetin Beşte Birinin Allah Yolunda Harcanması · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3150. hadis

Abdullah ibn Mas'ud rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Ganimetin Beşte Birinin Allah Yolunda Harcanması
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Mas'ud tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ حُنَيْنٍ آثَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أُنَاسًا فِي الْقِسْمَةِ، فَأَعْطَى الأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ مِائَةً مِنَ الإِبِلِ، وَأَعْطَى عُيَيْنَةَ مِثْلَ ذَلِكَ، وَأَعْطَى أُنَاسًا مِنْ أَشْرَافِ الْعَرَبِ، فَآثَرَهُمْ يَوْمَئِذٍ فِي الْقِسْمَةِ‏.‏ قَالَ رَجُلٌ وَاللَّهِ إِنَّ هَذِهِ الْقِسْمَةَ مَا عُدِلَ فِيهَا، وَمَا أُرِيدَ بِهَا وَجْهُ اللَّهِ‏.‏ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لأُخْبِرَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَتَيْتُهُ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ‏ "‏ فَمَنْ يَعْدِلُ إِذَا لَمْ يَعْدِلِ اللَّهُ وَرَسُولُهُ رَحِمَ اللَّهُ مُوسَى قَدْ أُوذِيَ بِأَكْثَرَ مِنْ هَذَا فَصَبَرَ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Osman b. Ebî Şeybe bize rivayet etti, Cerîr bize rivayet etti, Mansûr'dan, o da Ebû Vâil'den, o da Abdullah'tan -Allah ondan razı olsun- şöyle dedi: Hunayn günü olduğunda Nebî ﷺ taksimatta bazı kimselere öncelik verdi; Akra' b. Hâbis'e yüz deve verdi, Uyeyne'ye de aynı miktarda verdi ve Arap eşrafından bazı kimselere de vererek o gün taksimatta onları diğerlerine tercih etti. Bunun üzerine bir adam:

"Vallahi bu taksimde adalet edilmedi ve bununla Allah'ın rızası gözetilmedi" dedi. Ben de: "Vallahi Nebî ﷺ'e bunu mutlaka haber vereceğim" dedim. Yanına gidip durumu kendisine bildirdim. Buyurdular ki: "Allah ve Resûlü adalet etmezse kim adalet eder? Allah Mûsâ'ya rahmet etsin; o bundan daha fazlasıyla eziyet görmüş, yine de sabretmişti."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ hikmetle paylaştırdı ve haksız eleştiriler karşısında sabırlı kaldı.

Arka plan ve bağlam

Hadis olayın kendisini aktarır: Huneyn’den sonra ganimetler paylaştırılırken nüfuzlu bazı Araplara daha büyük bağışlar verildi. Bir adam bu paylaşımın haksız olduğunu ileri sürdü; Abdullah ibn Mes'ud bu sözü Peygamber ﷺ'e iletti.

Kavramlar ve açıklamalar
Huneyn

Hicretin sekizinci yılında gerçekleşen bir savaş.

ganimet

Bir askerî sefer sırasında elde edilen ve İslam kurallarına göre paylaştırılan mal.

sabırlı kalmak

İncitici sözlere rağmen soğukkanlı ve kararlı durmak.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, ganimet paylaşımında yöneticinin kamu yararını ve insanların gönlünü kazanmayı gözetebileceğini; her durumda eşit miktarların şart olmadığını açıklar. Bu anlatıdaki suçlama temelsizdi: Peygamber ﷺ adalet ve hikmetle hareket etti. Musa’ya yapılan gönderme, peygamberlerin de incitici ithamlara katlandığını ve sabır gösterdiğini öğretir. Bu rivayet tek başına bütün paylaşım meselelerinin eksiksiz hükmünü sunmaz; fakihler diğer delillere ve mezhep hükümlerine de başvurur.

Günümüz için dersler
  1. Gerekçelerini ve koşullarını dikkatle incelemeden bir kararı haksız diye nitelendirme.
  2. Bir yönetici kamu yararı gerektiriyorsa kaynakları farklı oranlarda dağıtabilir; ancak adaletle hareket etmelidir.
  3. İncitici bir suçlamaya soğukkanlılıkla karşılık ver ve cevabına sabır yön versin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.