Cizye ve Müvâdaa · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3165. hadis

Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cizye ve Müvâdaa
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Ali ibn Abdullahal‑Bukhari'e aktardıعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
  2. 2Isma'il ibn Ibrahimإِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
  3. 3Rawh ibn al‑Qasimرَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ
  4. 4Muhammad ibn al‑Munkadirمُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ
  5. 5Jabir ibn Abdullahجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَخْبَرَنِي رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي ‏"‏ لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَنْ كَانَتْ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي‏.‏ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ كَانَ قَالَ لِي ‏"‏ لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ لأَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ لِي احْثُهْ‏.‏ فَحَثَوْتُ حَثْيَةً فَقَالَ لِي عُدَّهَا‏.‏ فَعَدَدْتُهَا فَإِذَا هِيَ خَمْسُمِائَةٍ، فَأَعْطَانِي أَلْفًا وَخَمْسَمِائَةٍ‏.‏ وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمَالٍ مِنَ الْبَحْرَيْنِ فَقَالَ ‏"‏ انْثُرُوهُ فِي الْمَسْجِدِ ‏"‏ فَكَانَ أَكْثَرَ مَالٍ أُتِيَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَهُ الْعَبَّاسُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَعْطِنِي إِنِّي فَادَيْتُ نَفْسِي وَفَادَيْتُ عَقِيلاً‏.‏ قَالَ ‏"‏ خُذْ ‏"‏‏.‏ فَحَثَا فِي ثَوْبِهِ، ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ، فَلَمْ يَسْتَطِعْ‏.‏ فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ إِلَىَّ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَىَّ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ فَنَثَرَ مِنْهُ، ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ فَلَمْ يَرْفَعْهُ‏.‏ فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ عَلَىَّ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَىَّ‏.‏ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ فَنَثَرَ ثُمَّ احْتَمَلَهُ عَلَى كَاهِلِهِ ثُمَّ انْطَلَقَ، فَمَا زَالَ يُتْبِعُهُ بَصَرَهُ حَتَّى خَفِيَ عَلَيْنَا عَجَبًا مِنْ حِرْصِهِ، فَمَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَمَّ مِنْهَا دِرْهَمٌ‏.‏

Çeviri

Ali b. Abdullah bize rivayet etti, İsmail b. İbrahim bize rivayet etti; o dedi ki: Ravh b. el-Kasım bana haber verdi, Muhammed b. el-Münkedir'den, o da Cabir b. Abdullah'tan -Allah her ikisinden de razı olsun- nakletti: Resûlullah ﷺ bana şöyle buyurmuştu:

"Eğer Bahreyn malı bize gelseydi, sana şu kadar, şu kadar ve şu kadar verirdim." Resûlullah ﷺ vefat edip Bahreyn malı gelince, Ebû Bekir şöyle seslendi: "Resûlullah ﷺ'ın kendisine bir vaadi olan kim varsa bana gelsin." Ben de ona gidip dedim ki: "Resûlullah ﷺ bana şöyle buyurmuştu: 'Eğer Bahreyn malı bize gelseydi, sana şu kadar, şu kadar ve şu kadar verirdim.'" Bunun üzerine bana: "Avuçla!" dedi. Bir avuç aldım, bana: "Say onu!" dedi. Saydığımda beş yüz olduğunu gördüm, o da bana bin beş yüz verdi. İbrahim b. Tahmân da Abdülaziz b. Suheyb'den, o da Enes'ten rivayet etti: Peygamber ﷺ'e Bahreyn'den mal getirildi. O da: "Onu mescide dökün!" buyurdu. Bu, Resûlullah ﷺ'e getirilen en büyük miktarda maldı. Derken Abbas yanına geldi ve: "Ey Allah'ın Resûlü! Bana ver, çünkü ben kendim ve Akîl için fidye ödedim" dedi. Peygamber ﷺ: "Al!" buyurdu. Abbas elbisesine doldurdu, sonra kaldırmaya çalıştı fakat kaldıramadı. "Birisine emret de benim için kaldırsın" dedi. Peygamber ﷺ: "Hayır" buyurdu. Abbas: "Öyleyse sen kaldır" dedi. Peygamber ﷺ yine: "Hayır" buyurdu. Abbas maldan birazını boşalttı, tekrar kaldırmaya çalıştı ama yine kaldıramadı. "Birisine emret de benim için kaldırsın" dedi. Peygamber ﷺ: "Hayır" buyurdu. Abbas: "Öyleyse sen kaldır" dedi. Peygamber ﷺ: "Hayır" buyurdu. Bunun üzerine Abbas maldan biraz daha boşalttı, kalanı sırtına yüklenip gitti. Resûlullah ﷺ, onun hırsına hayret ederek gözleriyle onu takip etti, ta ki gözden kayboluncaya kadar. O maldan tek bir dirhem bile kalmadan Resûlullah ﷺ oradan kalkmadı.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ebû Bekir, Peygamber ﷺ’in verdiği sözü yerine getirdi ve parayı dağıttı.

Kavramlar ve açıklamalar
Bahreyn gelirleri

Bahreyn’den Müslüman topluluğuna getirilen para ve mallar.

Taahhüt

Birine ileride bir şey verme sözü.

Ellerinle al

Parayı stoktan iki elinle al.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, Peygamber ﷺ’in vefatından sonra Ebû Bekir’in onun verdiği bir taahhüde bağlı kaldığı sonucunu çıkarırlar. Rivayet ayrıca topluluk kaynaklarının özenle dağıtıldığını ve yöneticinin taahhütleri adaletle yerine getirdiğini gösterir. Dört Sünni fıkıh mezhebi, vaatlerin kesin hukuki sonuçlarını daha geniş deliller ışığında ele alır; bu metin tek başına her vaadin hukuken bağlayıcı olduğunu ortaya koymaz.

Günümüz için dersler
  1. Kimsenin hakkından mahrum kalmaması için taahhütlerinizi yerine getirin ve kayıt altına alın.
  2. Topluluk kaynaklarını şeffaf biçimde yönetin ve açık anlaşmalara göre dağıtın.
  3. Cömert olun; ancak malları yönetirken ve dağıtırken özenli davranın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.