Cizye ve Müvâdaa · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3173. hadis

Sahl ibn Abi Hathma rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cizye ve Müvâdaa
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Sahl ibn Abi Hathma tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ ـ هُوَ ابْنُ الْمُفَضَّلِ ـ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، قَالَ انْطَلَقَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ إِلَى خَيْبَرَ، وَهْىَ يَوْمَئِذٍ صُلْحٌ، فَتَفَرَّقَا، فَأَتَى مُحَيِّصَةُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ وَهْوَ يَتَشَحَّطُ فِي دَمٍ قَتِيلاً، فَدَفَنَهُ ثُمَّ قَدِمَ الْمَدِينَةَ، فَانْطَلَقَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةُ وَحُوَيِّصَةُ ابْنَا مَسْعُودٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَتَكَلَّمُ فَقَالَ ‏"‏ كَبِّرْ كَبِّرْ ‏"‏‏.‏ وَهْوَ أَحْدَثُ الْقَوْمِ، فَسَكَتَ فَتَكَلَّمَا فَقَالَ ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ قَاتِلَكُمْ أَوْ صَاحِبَكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ وَلَمْ نَرَ قَالَ ‏"‏ فَتُبْرِيكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا كَيْفَ نَأْخُذُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَعَقَلَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ‏.‏

Çeviri

Müsedded bize rivayet etti, Bişr -ki o İbnü'l-Mufazzal'dır- bize rivayet etti, Yahya bize rivayet etti; Büşeyr b. Yesâr'dan, o da Sehl b. Ebî Hasme'den nakletti: Abdullah b. Sehl ile Muheyissa b. Mes'ûd b. Zeyd, o sırada Müslümanlarla barış antlaşması bulunan Hayber'e gittiler. Ayrıldılar ve daha sonra Muheyissa, Abdullah b. Sehl'in yanına geldiğinde onu kanlar içinde can çekişirken buldu; öldürülmüştü. Onu defnetti ve Medine'ye döndü. Bunun üzerine Abdurrahman b. Sehl ile Mes'ûd'un oğulları Muheyissa ve Huveyissa, Nebi ﷺ'in huzuruna çıktılar. Abdurrahman konuşmaya niyetlendiğinde Nebi ﷺ ona,

"Büyüğünüz konuşsun, büyügünüz konuşsun!" buyurdu. O, topluluğun en küçüğü olduğu için sustu ve diğer ikisi konuştu. Nebi ﷺ, "Yemin edip katilinizden veya arkadaşınızdan hakkınızı alır mısınız?" buyurdu. Onlar, "Görmediğimiz ve şahit olmadığımız bir şey için nasıl yemin edelim?" dediler. Nebi ﷺ, "O halde Yahudiler elli yeminle kendilerini temize çıkarabilirler" buyurdu. Onlar, "Kâfir bir kavmin yeminlerini nasıl kabul edelim?" deyince, Nebi ﷺ diyeti kendi malından ödedi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Kanıtlanmamış bir cinayet vakasında Peygamber ﷺ adaleti ve güveni korudu.

Arka plan ve bağlam

Abdullah ibn Sahl, Müslümanlarla yürürlükte bir barış antlaşması varken Hayber’de öldürüldü. Yakınları Peygamber ﷺ’den adalet istedi; cinayeti görmedikleri için kan bedelini kendi malından ödedi.

Kavramlar ve açıklamalar
kan bedeli

Haksız yere gerçekleşen ölüm vakalarında İslam hukukuna göre ölen kişinin yakınlarına ödenen mali tazminat.

yeminler

Bir kişinin iddiasını veya masumiyetini doğruladığı ciddi beyanlar.

barış antlaşması

Gruplar arasında barış ve güvenliği korumaya yönelik bağlayıcı anlaşma.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayeti, olağan tanıkların bulunmadığı ancak bazı karinelerin olduğu cinayet davalarında yeminleri içeren özel bir usul olan kasâme hükümleri kapsamında ele alırlar. Kesin şartlar ve yeminlerin sırası hukuk mezheplerine göre değişir. Olay ayrıca, kanıt olmadan bir suçlamanın misillemeye yol açmaması gerektiğini, diğer topluluklarla yapılan anlaşmalara riayet edilmesini ve genç olanın yaşlıların konuşmasına fırsat tanımasını vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Kanıt olmadan kimseyi ağır bir suçla itham etmeyin; adil bir usul izleyin.
  2. Gerilim veya şüphe ortaya çıksa bile barış anlaşmalarına bağlı kalın.
  3. Yaşlılara ve sorumlu muhataplara önce konuşma fırsatı verin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.