Cizye ve Müvâdaa · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3189. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Cizye ve Müvâdaa
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Ali ibn Abdullahal‑Bukhari'e aktardıعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
  2. 2Jarirجَرِيرٌ
  3. 3Mansurمَنْصُورٍ
  4. 4Mujahidمُجَاهِدٍ
  5. 5Tawusطَاوُسٍ
  6. 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
  7. 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ ‏"‏ لاَ هِجْرَةَ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ، وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا ‏"‏‏.‏ وَقَالَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ ‏"‏ إِنَّ هَذَا الْبَلَدَ حَرَّمَهُ اللَّهُ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ، فَهْوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، وَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ الْقِتَالُ فِيهِ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلَمْ يَحِلَّ لِي إِلاَّ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، فَهْوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، لاَ يُعْضَدُ شَوْكُهُ، وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهُ، وَلاَ يَلْتَقِطُ لُقَطَتَهُ إِلاَّ مَنْ عَرَّفَهَا، وَلاَ يُخْتَلَى خَلاَهُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلاَّ الإِذْخِرَ، فَإِنَّهُ لِقَيْنِهِمْ وَلِبُيُوتِهِمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Ali b. Abdullah bize rivayet etti, Cerîr bize rivayet etti; Mansûr’dan, o Mücâhid’den, o Tâvûs’tan, o da İbn Abbas’tan – Allah her ikisinden de razı olsun – naklettiğine göre şöyle demiştir: Resûlullah ﷺ Mekke’nin fethi günü şöyle buyurdu:

"Artık hicret yoktur, ancak cihad ve niyet vardır. Seferberlik ilan edildiğinde hemen harekete geçin." Yine Mekke’nin fethi günü şöyle buyurdu: "Allah bu beldeyi, gökleri ve yeri yarattığı günde haram kılmıştır. O halde kıyamet gününe kadar Allah’ın dokunulmazlığıyla haramdır. Benden önce hiç kimse için burada savaşmak helal kılınmamıştı; bana da sadece gündüzün bir saatinde helal kılındı. Kıyamet gününe kadar Allah’ın dokunulmazlığıyla haramdır. Dikenli çalıları kesilmez, avı ürkütülmez, kayıp eşyasını ancak onu ilan edecek olan kişi alabilir ve otu yolunmaz." Bunun üzerine Abbas: "Ey Allah’ın Resûlü! İzhir otu hariç; çünkü demircilerimiz ve evlerimiz için ona ihtiyaç vardır" dedi. Resûlullah ﷺ de: "İzhir otu hariç" buyurdu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Mekke'nin fethinden sonra da şehir kutsal kaldı; çaba, samimi bir niyet gerektirir.

Arka plan ve bağlam

Bu söz Mekke'nin fethedildiği gün söylendi. Peygamber ﷺ Mekke'nin harem olmaya devam edeceğini bildirdi ve Abbas'ın talebi üzerine, demirciler ve bölge halkı tarafından kullanılması sebebiyle izhir otunu istisna etti.

Kavramlar ve açıklamalar
Hicret

Din uğruna göç; burada, özel yükümlülüğü Mekke'nin fethinden sonra sona eren Medine'ye hicret kastedilir.

Cihad ve niyet

Allah yolunda çaba göstermek ve kişinin eylemlerindeki samimi amaç; yola çıkma çağrısı İslam'ın hükümleri ve yetkili liderlik çerçevesinde geçerlidir.

Lukata

Birinin kaybettiği ve başka birinin bulduğu eşya; rivayete göre Mekke'de bu eşya yalnızca duyurmak ve sahibine geri vermek amacıyla alınabilir.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, bu hadisin Mekke'nin fethinden sonra Medine'ye yönelik özel hicreti sona erdirdiğini, ancak kişinin dinini korumak amacıyla yaptığı bütün hicret biçimlerini sona erdirmediğini açıklar. Yola çıkma emri yürürlükteki hükümler çerçevesinde anlaşılır ve genel bir şiddet yetkisi vermez. Fıkıh âlimleri ayrıca Mekke'nin süregelen kutsallığını vurgular: Belirtilen izhir istisnası dışında bitkilere ve hayvanlara zarar vermek orada yasaktır. Bulunan eşya, kişinin kendi malı gibi tutulmamalı; sahibi bulunabilsin diye duyurulmalıdır.

Günümüz için dersler
  1. Önemli bir işe girişirken niyetini gözden geçir ve onu hayra yönelt.
  2. Doğaya ve hayvanlara özen göster; kutsal yerlerin özel kurallarına saygı duy.
  3. Bulduğun eşyayı kendine mal etme; sahibinin geri alabilmesi için duyur.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.