Sahih al-Bukhari, 3267. hadis
Usama ibn Zayd rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Usama ibn Zayd tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ،، قَالَ قِيلَ لأُسَامَةَ لَوْ أَتَيْتَ فُلاَنًا فَكَلَّمْتَهُ. قَالَ إِنَّكُمْ لَتَرَوْنَ أَنِّي لاَ أُكَلِّمُهُ إِلاَّ أُسْمِعُكُمْ، إِنِّي أُكُلِّمُهُ فِي السِّرِّ دُونَ أَنْ أَفْتَحَ بَابًا لاَ أَكُونُ أَوَّلَ مَنْ فَتَحَهُ، وَلاَ أَقُولُ لِرَجُلٍ أَنْ كَانَ عَلَىَّ أَمِيرًا إِنَّهُ خَيْرُ النَّاسِ بَعْدَ شَىْءٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالُوا وَمَا سَمِعْتَهُ يَقُولُ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ " يُجَاءُ بِالرَّجُلِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْقَى فِي النَّارِ، فَتَنْدَلِقُ أَقْتَابُهُ فِي النَّارِ، فَيَدُورُ كَمَا يَدُورُ الْحِمَارُ بِرَحَاهُ، فَيَجْتَمِعُ أَهْلُ النَّارِ عَلَيْهِ، فَيَقُولُونَ أَىْ فُلاَنُ، مَا شَأْنُكَ أَلَيْسَ كُنْتَ تَأْمُرُنَا بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ قَالَ كُنْتُ آمُرُكُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَلاَ آتِيهِ، وَأَنْهَاكُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَآتِيهِ ". رَوَاهُ غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنِ الأَعْمَشِ.
Ebû Vâil anlatıyor: Üsâme’ye,
“Falan kimseye gidip onunla konuşsan (ona nasihat etsen) olmaz mı?” denildi. O da şöyle cevap verdi: “Siz benim onunla konuşmadığımı sanıyorsunuz, oysa ben kendisiyle gizlice konuşuyorum; ancak fitne kapısını ilk açan kişi olmak istemiyorum. Allah Resûlü ﷺ’dan bir şey işittikten sonra, üzerimde emir olan bir kimseye ‘insanların en hayırlısı sensin’ demem.” Dediler ki: “Ondan ne işittin?” Dedi ki: “Onun şöyle buyurduğunu işittim: ‘Kıyamet günü bir adam getirilir ve Cehennem ateşine atılır. Bağırsakları dışarı fırlar ve değirmen taşı etrafında dönen eşek gibi ateşte döner durur. Cehennem halkı başına toplanır ve: Ey falan! Sana ne oldu? Sen bize iyiliği emredip kötülükten sakındırmaz mıydın? derler. O da: Size iyiliği emrederdim ama kendim yapmazdım; sizi kötülükten sakındırırdım ama kendim yapardım, diye cevap verir.’” Gundar da bu hadîsi Şu’be kanalıyla A’meş’ten rivayet etmiştir.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Başkalarını iyiliğe çağıran kişi, verdiği öğüde önce kendisi uymalıdır.
Üsâme, yöneticinin davranışlarını kamuoyu önünde gündeme getirmek yerine ona şahsen ve gizlice öğüt verdiğini söyler.
Kamuya açık huzursuzluğu veya çatışmayı körüklemek anlamında kullanılan bir ifade.
Vücudun iç organları; hadiste cezanın ağır bir tasvirinde anılır.
Âlimler bundan, Müslümanın iyiliği emredip kötülükten sakındırması gerektiği gibi, başkalarına öğrettiklerini kendisinin de uygulamaya gayret etmesi gerektiği sonucunu çıkarır. Kişinin kendi eksikleri samimi öğüdü değersiz kılmaz; ancak tövbe ve düzeltme gerektirir. Çelişkili davranışta ısrar etmek ise ağır bir uyarıdır. Üsâme’nin cevabı ayrıca, gereksiz kamusal ayrışmayı önlemek için yöneticiye gizlice öğüt verilebileceğini gösterir. Bu, açık eleştiriye yönelik genel bir yasak değildir: öğüt verme biçimi duruma, amaca ve muhtemel sonuçlara bağlıdır.
- Başkalarına öğüt ver ve aynı öğüdü kendin uygulamak için somut bir plan yap.
- Uygun olduğunda yöneticiyle saygılı ve gizlice konuş; gereksiz yere huzursuzluk çıkaracak sözlerden kaçın.
- Başkalarına öğrettiklerini yaşamadığını fark edersen bunu kabul et, tövbe et ve davranışını değiştirmek için bugün bir adım at.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.