Peygamber ﷺ ve Ashabının Faziletleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3522. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber ﷺ ve Ashabının Faziletleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا زَيْدٌ ـ هُوَ ابْنُ أَخْزَمَ ـ قَالَ أَبُو قُتَيْبَةَ سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ حَدَّثَنِي مُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ الْقَصِيرُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو جَمْرَةَ، قَالَ لَنَا ابْنُ عَبَّاسِ أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِإِسْلاَمِ أَبِي ذَرٍّ، قَالَ قُلْنَا بَلَى‏.‏ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ كُنْتُ رَجُلاً مِنْ غِفَارٍ، فَبَلَغَنَا أَنَّ رَجُلاً قَدْ خَرَجَ بِمَكَّةَ، يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ، فَقُلْتُ لأَخِي انْطَلِقْ إِلَى هَذَا الرَّجُلِ كَلِّمْهُ وَأْتِنِي بِخَبَرِهِ‏.‏ فَانْطَلَقَ فَلَقِيَهُ، ثُمَّ رَجَعَ فَقُلْتُ مَا عِنْدَكَ فَقَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُ رَجُلاً يَأْمُرُ بِالْخَيْرِ وَيَنْهَى عَنِ الشَّرِّ‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ لَمْ تَشْفِنِي مِنَ الْخَبَرِ‏.‏ فَأَخَذْتُ جِرَابًا وَعَصًا، ثُمَّ أَقْبَلْتُ إِلَى مَكَّةَ فَجَعَلْتُ لاَ أَعْرِفُهُ، وَأَكْرَهُ أَنْ أَسْأَلَ عَنْهُ، وَأَشْرَبُ مِنْ مَاءِ زَمْزَمَ وَأَكُونُ فِي الْمَسْجِدِ‏.‏ قَالَ فَمَرَّ بِي عَلِيٌّ فَقَالَ كَأَنَّ الرَّجُلَ غَرِيبٌ‏.‏ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَانْطَلِقْ إِلَى الْمَنْزِلِ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ لاَ يَسْأَلُنِي عَنْ شَىْءٍ، وَلاَ أُخْبِرُهُ، فَلَمَّا أَصْبَحْتُ غَدَوْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ لأَسْأَلَ عَنْهُ، وَلَيْسَ أَحَدٌ يُخْبِرُنِي عَنْهُ بِشَىْءٍ‏.‏ قَالَ فَمَرَّ بِي عَلِيٌّ فَقَالَ أَمَا نَالَ لِلرَّجُلِ يَعْرِفُ مَنْزِلَهُ بَعْدُ قَالَ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ انْطَلِقْ مَعِي‏.‏ قَالَ فَقَالَ مَا أَمْرُكَ وَمَا أَقْدَمَكَ هَذِهِ الْبَلْدَةَ قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنْ كَتَمْتَ عَلَىَّ أَخْبَرْتُكَ‏.‏ قَالَ فَإِنِّي أَفْعَلُ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَهُ بَلَغَنَا أَنَّهُ قَدْ خَرَجَ هَا هُنَا رَجُلٌ يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ، فَأَرْسَلْتُ أَخِي لِيُكَلِّمَهُ فَرَجَعَ وَلَمْ يَشْفِنِي مِنَ الْخَبَرِ، فَأَرَدْتُ أَنْ أَلْقَاهُ‏.‏ فَقَالَ لَهُ أَمَا إِنَّكَ قَدْ رَشَدْتَ، هَذَا وَجْهِي إِلَيْهِ، فَاتَّبِعْنِي، ادْخُلْ حَيْثُ أَدْخُلُ، فَإِنِّي إِنْ رَأَيْتُ أَحَدًا أَخَافُهُ عَلَيْكَ، قُمْتُ إِلَى الْحَائِطِ، كَأَنِّي أُصْلِحُ نَعْلِي، وَامْضِ أَنْتَ، فَمَضَى وَمَضَيْتُ مَعَهُ، حَتَّى دَخَلَ وَدَخَلْتُ مَعَهُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهُ اعْرِضْ عَلَىَّ الإِسْلاَمَ‏.‏ فَعَرَضَهُ فَأَسْلَمْتُ مَكَانِي، فَقَالَ لِي ‏ "‏ يَا أَبَا ذَرٍّ اكْتُمْ هَذَا الأَمْرَ، وَارْجِعْ إِلَى بَلَدِكَ، فَإِذَا بَلَغَكَ ظُهُورُنَا فَأَقْبِلْ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لأَصْرُخَنَّ بِهَا بَيْنَ أَظْهُرِهِمْ‏.‏ فَجَاءَ إِلَى الْمَسْجِدِ، وَقُرَيْشٌ فِيهِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ، إِنِّي أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ‏.‏ فَقَالُوا قُومُوا إِلَى هَذَا الصَّابِئِ‏.‏ فَقَامُوا فَضُرِبْتُ لأَمُوتَ فَأَدْرَكَنِي الْعَبَّاسُ، فَأَكَبَّ عَلَىَّ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ، فَقَالَ وَيْلَكُمْ تَقْتُلُونَ رَجُلاً مِنْ غِفَارَ، وَمَتْجَرُكُمْ وَمَمَرُّكُمْ عَلَى غِفَارَ‏.‏ فَأَقْلَعُوا عَنِّي، فَلَمَّا أَنْ أَصْبَحْتُ الْغَدَ رَجَعْتُ فَقُلْتُ مِثْلَ مَا قُلْتُ بِالأَمْسِ، فَقَالُوا قُومُوا إِلَى هَذَا الصَّابِئِ‏.‏ فَصُنِعَ ‏{‏بِي‏}‏ مِثْلَ مَا صُنِعَ بِالأَمْسِ وَأَدْرَكَنِي الْعَبَّاسُ فَأَكَبَّ عَلَىَّ، وَقَالَ مِثْلَ مَقَالَتِهِ بِالأَمْسِ‏.‏ قَالَ فَكَانَ هَذَا أَوَّلَ إِسْلاَمِ أَبِي ذَرٍّ رَحِمَهُ اللَّهُ‏.‏

Çeviri

Zeyd b. Ahzem bize rivayet etti; Ebu Kuteybe Selm b. Kuteybe dedi ki: Müsenna b. Said el-Kasır bana anlattı, o da şöyle dedi: Ebu Cemre bana anlattı, o da şöyle dedi: İbn Abbas bize hitaben:

"Size Ebu Zer'in İslam'a giriş kıssasını anlatmayayım mı?" dedi. Biz: "Evet, anlat" dedik. O şöyle devam etti: "Ebu Zer dedi ki: 'Ben Gıfar kabilesinden bir adamdım. Mekke'de peygamberlik iddiasında bulunan birinin zuhur ettiği haberi bize ulaştı. Kardeşime: "Şu adama git, onunla konuş ve bana haberini getir" dedim. O da gitti, onunla görüştü ve döndü. Ona: "Ne haber getirdin?" diye sordum. "Allah'a yemin ederim ki, iyiliği emreden ve kötülükten sakındıran bir adam gördüm" dedi. Ben ona: "Bu kısa haber beni tatmin etmedi" dedim. Bunun üzerine bir su tulumu ve bir asa aldım, Mekke'ye doğru yola çıktım. O zatı (Peygamber ﷺ) tanımıyordum ve kimseye onu sormaktan da çekiniyordum. Zemzem suyundan içiyor ve Mescid'de kalıyordum. Derken Ali yanımdan geçti ve: "Bu adam yabancıya benziyor" dedi. Ben: "Evet" dedim. O: "Haydi eve gel" dedi. Onunla birlikte gittim; ne o bana bir şey sordu ne de ben ona bir şey anlattım. Ertesi sabah, onu sormak için Mescid'e gittim ama kimse bana onun hakkında bir bilgi vermedi. Ali yine yanımdan geçti ve: "Adam henüz kalacağı yeri bulamadı mı?" dedi. Ben: "Hayır" dedim. O: "Benimle gel" dedi. Sonra: "Mesele nedir, seni bu şehre getiren sebep nedir?" diye sordu. Ben ona: "Eğer sırrımı saklarsan sana anlatırım" dedim. O: "Saklarım" dedi. Ben de: "Burada peygamberlik iddiasında bulunan birinin zuhur ettiği haberi bize ulaştı. Kardeşimi onunla konuşması için gönderdim, ancak döndüğünde beni tatmin edecek bir haber getirmedi, bu yüzden kendisiyle görüşmek istedim" dedim. Bana: "Doğru yolu bulmuşsun! İşte benim yönüm ona doğrudur, beni takip et. Ben nereye girersem sen de oraya gir. Eğer senin için endişe ettiğim birini görürsem, sanki nalınımı tamir ediyormuşum gibi duvarın dibine çökerim; sen o zaman yoluna devam et" dedi. O yürüdü, ben de onunla yürüdüm. Nihayet o içeri girdi, ben de onunla birlikte Peygamber ﷺ'in yanına girdim. Ona: "Bana İslam'ı arz et" dedim. O da arz etti ve ben derhal Müslüman oldum. Bana: "Ey Ebu Zer! Bu işi gizli tut ve memleketine dön. Ne zaman bizim zuhur ettiğimizi (açığa çıktığımızı) duyarsan, o zaman gel" buyurdu. Ben: "Seni Hak ile gönderen Zat'a yemin ederim ki, bunu onların arasında haykıracağım!" dedim. Mescid'e geldim, Kureyşliler oradaydı. Dedim ki: "Ey Kureyş topluluğu! Şehadet ederim ki Allah'tan başka ilah yoktur ve yine şehadet ederim ki Muhammed O'nun kulu ve Resûlüdür." Onlar: "Kalkın şu Sabiî'nin üzerine!" dediler. Üzerime çullandılar ve ölünceye kadar beni dövdüler. Abbas yetişti, üzerime kapandı ve onlara dönerek: "Yazıklar olsun size! Ticaretiniz ve geçit yollarınız Gıfar üzerinden olduğu halde, Gıfar'dan bir adamı mı öldürüyorsunuz?" dedi. Bunun üzerine beni bıraktılar. Ertesi sabah tekrar gittim ve dün söylediğimin aynısını söyledim. Yine: "Kalkın şu Sabiî'nin üzerine!" dediler. Bana dün yapıldığı gibi yapıldı. Abbas yine yetişti, üzerime kapandı ve dünkü sözünün aynısını söyledi." İşte Ebu Zer'in -Allah ona rahmet etsin- İslam'a girişinin başlangıcı böyle oldu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ebû Zer, tehlikeye rağmen İslam’ı kabul etti ve imanını açıkladı.

Arka plan ve bağlam

Ebû Zer, Mekke’de bir adamın peygamberlik iddiasını ilan ettiğini duydu. Mesajı kendi gözleriyle araştırmak için oraya gitti ve İslam’ı kabul etti.

Kavramlar ve açıklamalar
Gıfâr

Ebû Zer’in mensubu olduğu Arap kabilesi.

Zemzem

Mekke’de Kâbe’nin yanındaki meşhur kaynak ve kuyu.

Sâbiî

Kureyş’in burada bir Müslümana aşağılamak amacıyla kullandığı bir ifade.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler, Ebû Zer’in kıssasından hakikati samimiyetle aramanın, haberleri doğrulamanın ve imanı kabul ettikten sonra sebat etmenin önemini çıkarırlar. Peygamber ﷺ önce ona Müslüman olduğunu gizli tutmasını ve kavmine dönmesini tavsiye etti; Ebû Zer ise açıkça şahitlik etmeyi seçti ve bunun sonuçlarına katlandı. Rivayet onun kişisel tercihini anlatır; her durumda tehlikeyi aramanın genel bir yükümlülük olduğunu bildirmez. Abbas onu korudu ve Kureyş’e kendi çıkarlarını hatırlattı; böylece kıssa, korumanın ve hikmetli davranmanın önemini de gösterir.

Günümüz için dersler
  1. İmanla ilgili önemli haberleri dikkatle araştırın ve hüküm vermeden önce güvenilir bilgi edinin.
  2. İnançlarınıza bağlı kalın; ancak bunları dile getirirken güvenliği ve hikmetli tavsiyeleri de göz önünde bulundurun.
  3. Saldırıya uğrayanları savunun ve onları somut biçimde korumanın yollarını arayın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.