Sahih al-Bukhari, 3606. hadis
Hudhayfah ibn al-Yaman rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Yahya ibn Musaal‑Bukhari'e aktardıيَحْيَى بْنُ مُوسَى
- 2Al‑Walidالْوَلِيدُ
- 3Ibn Jabirابْنُ جَابِرٍ
- 4Busr ibn Ubaydullah al‑Hadramiبُسْرُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الْحَضْرَمِيُّ
- 5Abu Idris al‑Khawlaniأَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيُّ
- 6Hudhayfa ibn al‑Yamanحُذَيْفَةَ بْنَ الْيَمَانِ
- 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ جَابِرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي بُسْرُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الْحَضْرَمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ حُذَيْفَةَ بْنَ الْيَمَانِ، يَقُولُ كَانَ النَّاسُ يَسْأَلُونَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْخَيْرِ، وَكُنْتُ أَسْأَلُهُ عَنِ الشَّرِّ مَخَافَةَ أَنْ يُدْرِكَنِي. فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا فِي جَاهِلِيَّةٍ وَشَرٍّ، فَجَاءَنَا اللَّهُ بِهَذَا الْخَيْرِ، فَهَلْ بَعْدَ هَذَا الْخَيْرِ مِنْ شَرٍّ قَالَ " نَعَمْ ". قُلْتُ وَهَلْ بَعْدَ ذَلِكَ الشَّرِّ مِنْ خَيْرٍ قَالَ " نَعَمْ، وَفِيهِ دَخَنٌ ". قُلْتُ وَمَا دَخَنُهُ قَالَ " قَوْمٌ يَهْدُونَ بِغَيْرِ هَدْيِي تَعْرِفُ مِنْهُمْ وَتُنْكِرُ ". قُلْتُ فَهَلْ بَعْدَ ذَلِكَ الْخَيْرِ مِنْ شَرٍّ قَالَ " نَعَمْ دُعَاةٌ إِلَى أَبْوَابِ جَهَنَّمَ، مَنْ أَجَابَهُمْ إِلَيْهَا قَذَفُوهُ فِيهَا ". قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ صِفْهُمْ لَنَا فَقَالَ " هُمْ مِنْ جِلْدَتِنَا، وَيَتَكَلَّمُونَ بِأَلْسِنَتِنَا " قُلْتُ فَمَا تَأْمُرُنِي إِنْ أَدْرَكَنِي ذَلِكَ قَالَ " تَلْزَمُ جَمَاعَةَ الْمُسْلِمِينَ وَإِمَامَهُمْ ". قُلْتُ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ جَمَاعَةٌ وَلاَ إِمَامٌ قَالَ " فَاعْتَزِلْ تِلْكَ الْفِرَقَ كُلَّهَا، وَلَوْ أَنْ تَعَضَّ بِأَصْلِ شَجَرَةٍ حَتَّى يُدْرِكَكَ الْمَوْتُ وَأَنْتَ عَلَى ذَلِكَ ".
Bize Yahya b. Musa anlattı, bize Velid anlattı; o dedi ki: Bana İbn Cabir anlattı, o dedi ki: Bana Büsr b. Ubeydillah el-Hadremî anlattı, o dedi ki: Bana Ebû İdrîs el-Havlânî anlattı; o, Huzeyfe b. Yemân’ın şöyle dediğini işitmiştir: İnsanlar Allah Resûlü ﷺ’e hayrı sorarlardı, ben ise kötülüğün bana ulaşmasından korkarak ona şerri sorardım. Dedim ki:
“Ey Allah’ın Resûlü! Biz cahiliye ve şer içindeydik, sonra Allah bize bu hayrı getirdi. Bu hayırdan sonra bir şer olacak mı?” Buyurdu ki: “Evet.” Dedim: “O şerden sonra bir hayır olacak mı?” Buyurdu ki: “Evet, fakat onda bir bulanıklık vardır.” Dedim: “Onun bulanıklığı nedir?” Buyurdu ki: “Benim hidayetimden başka bir yolla insanları yönlendiren bir topluluktur; onlardan bazılarını tanıyacak ve yaptıklarına karşı çıkacaksın.” Dedim: “O hayırdan sonra bir şer daha olacak mı?” Buyurdu ki: “Evet, Cehennem’in kapılarına çağıran davetçiler olacaktır; kim onların çağrısına uyarsa onu oraya atarlar.” Dedim: “Ey Allah’ın Resûlü! Onları bize tarif eder misiniz?” Buyurdu ki: “Onlar bizim derimizdendir ve bizim dilimizle konuşurlar.” Dedim: “Eğer o zamana yetişirsem bana ne emredersiniz?” Buyurdu ki: “Müslümanların cemaatine ve imamlarına sımsıkı sarıl.” Dedim: “Ya onların ne bir cemaati ne de bir imamı olursa?” Buyurdu ki: “O fırkaların hepsinden uzak dur; bir ağacın kökünü kemirmek zorunda kalsan bile, ölüm sana bu hal üzere gelinceye kadar böyle yap.”
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Karışıklık ve ayrılık zamanlarında Peygamber ﷺ, hidayete ve cemaate bağlı kalmayı öğütler.
İyilikle kötülüğün birbirine karışmasıdır: hidayet vardır, ancak ondan sapan davranışlar da bulunur.
Ciddi manevi yıkıma götüren çağrı ve yolları ifade eden mecazi bir anlatımdır.
İslamî hidayete topluca bağlı kalan Müslümanlar ve onların tanınmış lideridir.
Klasik âlimler bu rivayetten, karışıklık zamanında Müslümanın Kur’an’a, peygamberî hidayete ve cemaate bağlı kalması gerektiği sonucunu çıkarırlar. İbn Hacer, Cehennem kapılarına çağıranlardan söz ederken, Müslüman topluluğun içinden gelseler ve aynı dili konuşsalar bile davetlerinin zararına dikkat çeker. Son talimat, bir cemaatin veya liderin bulunmadığı durumda geçerlidir: sapkınlığa ve çatışmaya çağıran hiziplerden uzak durun ve İslam üzere sebat edin. Bu, herhangi bir lideri ya da grubu bilgisizce mahkûm etme izni değildir; bu sözler bağlamı içinde ve bilgiyle uygulanmalıdır.
- Ayrılıkçı çağrıları dikkatle değerlendirebilmek için Kur’an’ı ve peygamberî hidayeti öğrenin.
- Özellikle Müslümanları birbirine düşüren haber ve tavsiyeleri paylaşmadan önce doğrulayın.
- Anlaşmazlık zamanında güvenilir bilgiye ve barışçıl birliğe yönelin; ayrılık çağrılarına kapılmayın.
Huzeyfe’den gelen bu rivayet, gelecekteki kargaşalara ilişkin aktarımlarını tamamlar ve müminin bu durumlarda nasıl sebat edeceğini açıklar.
Sahih al-Bukhari · #3604 (Sahih)Bu rivayet aynı konu başlığı altında yer alır ve Peygamber ﷺ’in ileride yaşanacak olaylar hakkında bildirdiklerini de ele alır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.