Peygamber ﷺ ve Ashabının Faziletleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3615. hadis

Al-Bara' ibn Azib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber ﷺ ve Ashabının Faziletleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Al‑Bara ibn Azib'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Muhammad ibn Yusufal‑Bukhari'e aktardıمُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ
  2. 2Ahmad ibn Yazid ibn Ibrahim Abu al‑Hasan al‑Harraniأَحْمَدُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَبُو الْحَسَنِ الْحَرَّانِيُّ
  3. 3Zuhayr ibn Mu'awiyaزُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ
  4. 4Abu Ishaqأَبُو إِسْحَاقَ
  5. 5Al‑Bara ibn Azibالْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَبُو الْحَسَنِ الْحَرَّانِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ، يَقُولُ جَاءَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ، فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلاً فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثِ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي‏.‏ قَالَ فَحَمَلْتُهُ مَعَهُ، وَخَرَجَ أَبِي يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ، فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا حِينَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا، وَمِنَ الْغَدِ حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ، وَخَلاَ الطَّرِيقُ لاَ يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ، فَرُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ، لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهُ، وَسَوَّيْتُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَكَانًا بِيَدِي يَنَامُ عَلَيْهِ، وَبَسَطْتُ فِيهِ فَرْوَةً، وَقُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ‏.‏ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ، فَإِذَا أَنَا بِرَاعٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا مِثْلَ الَّذِي أَرَدْنَا فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلاَمُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ أَوْ مَكَّةَ‏.‏ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمُ‏.‏ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَخَذَ شَاةً‏.‏ فَقُلْتُ انْفُضِ الضَّرْعَ مِنَ التُّرَابِ وَالشَّعَرِ وَالْقَذَى‏.‏ قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ إِحْدَى يَدَيْهِ عَلَى الأُخْرَى يَنْفُضُ، فَحَلَبَ فِي قَعْبٍ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ، وَمَعِي إِدَاوَةٌ حَمَلْتُهَا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَرْتَوِي مِنْهَا، يَشْرَبُ وَيَتَوَضَّأُ، فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ، فَوَافَقْتُهُ حِينَ اسْتَيْقَظَ، فَصَبَبْتُ مِنَ الْمَاءِ عَلَى اللَّبَنِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ، فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ـ قَالَ ـ فَشَرِبَ، حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ بَلَى ـ قَالَ ـ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَ مَا مَالَتِ الشَّمْشُ، وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ، فَقُلْتُ أُتِينَا يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ لاَ تَحْزَنْ، إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا ‏"‏‏.‏ فَدَعَا عَلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَارْتَطَمَتْ بِهِ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا ـ أُرَى فِي جَلَدٍ مِنَ الأَرْضِ، شَكَّ زُهَيْرٌ ـ فَقَالَ إِنِّي أُرَاكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَىَّ فَادْعُوَا لِي، فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ‏.‏ فَدَعَا لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَنَجَا فَجَعَلَ لاَ يَلْقَى أَحَدًا إِلاَّ قَالَ كَفَيْتُكُمْ مَا هُنَا‏.‏ فَلاَ يَلْقَى أَحَدًا إِلاَّ رَدَّهُ‏.‏ قَالَ وَوَفَى لَنَا‏.‏

Çeviri

Muhammed b. Yusuf bize rivayet etti, Ahmed b. Yezid b. İbrahim Ebu’l-Hasen el-Harrânî bize rivayet etti, Züheyr b. Muaviye bize rivayet etti, Ebu İshak bize rivayet etti: Berâ b. Âzib’i şöyle derken işittim: Ebû Bekir –Allah ondan razı olsun– evimize gelerek babamdan bir eyer satın aldı. Babama, ‘Oğlunu benimle birlikte gönder, onu taşısın,’ dedi. Ben de onunla birlikte eyeri taşıdım ve babam da parasını almak için peşimizden geldi. Babam ona, ‘Ey Ebû Bekir! Allah Resûlü ﷺ ile hicret esnasındaki gece yolculuğunuzda neler yaptığınızı bana anlat,’ dedi. O da şöyle anlattı: ‘Evet, bütün gece ve ertesi gün öğle vakti güneş tam tepemize çıkıp yollar bomboş kalana kadar yol aldık. Sonra önümüzde, henüz güneşin vurmadığı gölgeli uzun bir kaya belirdi. Orada konakladık ve ben Peygamber ﷺ için elimle düz bir yer hazırlayıp üzerine bir post serdim. Sonra,

"Uyu ey Allah’ın Resûlü, ben senin etrafını gözetleyeceğim," dedim. O uyudu, ben de çevreyi korumak için dışarı çıktım. Bir de ne göreyim, bizim sığındığımız gibi o kayanın gölgesine sığınmak isteyen bir çoban sürüsüyle oraya geliyor. Ona, ‘Sen kimin yanındasın delikanlı?’ diye sordum. O da, ‘Medine veya Mekke’den bir adamın,’ dedi. ‘Süründe süt var mı?’ diye sordum, ‘Evet,’ dedi. ‘Bizim için sağar mısın?’ dedim, ‘Evet,’ dedi. Bir koyun tuttu, ben de ona, ‘Memesindeki tozu, kılı ve kiri silkeleyip temizle,’ dedim.’ (Berâ, çobanın memeyi temizleyişini taklit etmek için ellerini birbirine vurdu.) Çoban tahta bir kaba bir miktar süt sağdı. Yanımda Peygamber ﷺ için su ve abdest almak üzere taşıdığım bir tulum vardı. Peygamber ﷺ’in yanına döndüm, onu uyandırmaya çekindim ama vardığımda uyanmıştı. Sütün soğuması için üzerine su döktüm ve ‘İç ey Allah’ın Resûlü,’ dedim. O da ben tatmin olana kadar içti. Sonra, ‘Yola çıkma vakti gelmedi mi?’ diye sordu. ‘Evet,’ dedim. Güneş batıya meyledince yola çıktık. Suraka b. Mâlik bizi takip etti ve ben, ‘Yetişildik ey Allah’ın Resûlü!’ dedim. O ise, ‘Üzülme, şüphesiz Allah bizimledir,’ buyurdu. Peygamber ﷺ ona beddua etti ve atı karnına kadar toprağa battı –Züheyr, katı bir zemine mi battığı konusunda tereddüt ettiğini belirtmiştir.– Suraka, ‘Görüyorum ki bana beddua ettiniz, şimdi bana dua edin; vallahi sizi arayanları sizden uzaklaştıracağıma söz veriyorum,’ dedi. Peygamber ﷺ ona dua etti ve o kurtuldu. Bundan sonra yolda karşılaştığı herkese, ‘Burayı ben aradım, onlar burada yok,’ diyerek herkesi geri çevirdi. Böylece bize verdiği sözü tutmuş oldu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ebû Bekir, hicret sırasında Peygamber ﷺ’i korudu ve Allah’a tevekkül etti.

Arka plan ve bağlam

Bu olay, Peygamber ﷺ ile Ebû Bekir’in Mekke’den Medine’ye hicreti sırasında geçer. Rivayet, yolculuklarını, yol üzerindeki bir konaklama yerini ve Sürâka bin Mâlik’in onları takip edişini anlatır.

Kavramlar ve açıklamalar
hicret

Peygamber ﷺ ve arkadaşlarının Mekke’den Medine’ye göçü.

ihram

Bu rivayetle ilgili değildir.

su tulumu

Yolcuların içmek ve temizlenmek için su koydukları deri kap.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu kıssadan, Allah’a tevekkül etmenin fiilî tedbirlerle birlikte olması gerektiği sonucunu çıkarırlar: Ebû Bekir nöbet tutmuş, yol azığını gözetmiş ve çevresine dikkat etmiştir. «Allah bizimle beraberdir» sözü, tehlikeyi veya çabayı görmezden gelmek anlamına gelmeden Allah’ın desteğine duyulan güveni gösterir. Kıssa ayrıca Ebû Bekir’in hicret sırasında Peygamber ﷺ’in yol arkadaşı olarak taşıdığı özel fazileti ve mucizelerin Allah’ın takdiriyle gerçekleştiğini gösterir. Sürâka’nın verdiği söz ve takipçileri geri çevirmeye yardım etmesi, sözünde durmanın önemini vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Zor bir işi üstlenirken somut tedbirler al ve aynı zamanda Allah’a tevekkül et.
  2. Yolculuklarda arkadaşlarının rahatını ve güvenliğini etkin biçimde gözet.
  3. Sözlerini yerine getir ve başkalarının zararı veya haksızlığı önlemesine yardım et.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.