Peygamber ﷺ ve Ashabının Faziletleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3632. hadis

Abdullah ibn Masud rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber ﷺ ve Ashabının Faziletleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Masud tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ انْطَلَقَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ مُعْتَمِرًا ـ قَالَ ـ فَنَزَلَ عَلَى أُمَيَّةَ بْنِ خَلَفٍ أَبِي صَفْوَانَ، وَكَانَ أُمَيَّةُ إِذَا انْطَلَقَ إِلَى الشَّأْمِ فَمَرَّ بِالْمَدِينَةِ نَزَلَ عَلَى سَعْدٍ، فَقَالَ أُمَيَّةُ لِسَعْدٍ انْتَظِرْ حَتَّى إِذَا انْتَصَفَ النَّهَارُ، وَغَفَلَ النَّاسُ انْطَلَقْتُ فَطُفْتُ، فَبَيْنَا سَعْدٌ يَطُوفُ إِذَا أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ مَنْ هَذَا الَّذِي يَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ فَقَالَ سَعْدٌ أَنَا سَعْدٌ‏.‏ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ تَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ آمِنًا، وَقَدْ آوَيْتُمْ مُحَمَّدًا وَأَصْحَابَهُ فَقَالَ نَعَمْ‏.‏ فَتَلاَحَيَا بَيْنَهُمَا‏.‏ فَقَالَ أُمَيَّةُ لِسَعْدٍ لاَ تَرْفَعْ صَوْتَكَ عَلَى أَبِي الْحَكَمِ، فَإِنَّهُ سَيِّدُ أَهْلِ الْوَادِي‏.‏ ثُمَّ قَالَ سَعْدٌ وَاللَّهِ لَئِنْ مَنَعْتَنِي أَنْ أَطُوفَ بِالْبَيْتِ لأَقْطَعَنَّ مَتْجَرَكَ بِالشَّأْمِ‏.‏ قَالَ فَجَعَلَ أُمَيَّةُ يَقُولُ لِسَعْدٍ لاَ تَرْفَعْ صَوْتَكَ‏.‏ وَجَعَلَ يُمْسِكُهُ، فَغَضِبَ سَعْدٌ فَقَالَ دَعْنَا عَنْكَ، فَإِنِّي سَمِعْتُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم يَزْعُمُ أَنَّهُ قَاتِلُكَ‏.‏ قَالَ إِيَّاىَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ وَاللَّهِ مَا يَكْذِبُ مُحَمَّدٌ إِذَا حَدَّثَ‏.‏ فَرَجَعَ إِلَى امْرَأَتِهِ، فَقَالَ أَمَا تَعْلَمِينَ مَا قَالَ لِي أَخِي الْيَثْرِبِيُّ قَالَتْ وَمَا قَالَ قَالَ زَعَمَ أَنَّهُ سَمِعَ مُحَمَّدًا يَزْعُمُ أَنَّهُ قَاتِلِي‏.‏ قَالَتْ فَوَاللَّهِ مَا يَكْذِبُ مُحَمَّدٌ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا خَرَجُوا إِلَى بَدْرٍ، وَجَاءَ الصَّرِيخُ قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ أَمَا ذَكَرْتَ مَا قَالَ لَكَ أَخُوكَ الْيَثْرِبِيُّ قَالَ فَأَرَادَ أَنْ لاَ يَخْرُجَ، فَقَالَ لَهُ أَبُو جَهْلٍ إِنَّكَ مِنْ أَشْرَافِ الْوَادِي، فَسِرْ يَوْمًا أَوْ يَوْمَيْنِ، فَسَارَ مَعَهُمْ فَقَتَلَهُ اللَّهُ‏.‏

Çeviri

Abdullah b. Mes'ûd (radıyallahu anh) şöyle rivayet etti: Sa'd b. Muâz umre yapmak üzere Mekke'ye geldi ve Ümeyye b. Halef Ebû Safvân'ın yanında misafir oldu. Zira Ümeyye de Şam'a giderken Medine'den geçerse Sa'd'ın yanında kalırdı. Ümeyye, Sa'd'a dedi ki:

"Öğle vakti olup insanlar gaflete dalana kadar bekle, sonra gidip tavafını yaparsın." Sa'd Kâbe'yi tavaf ederken Ebû Cehil gelip sordu: "Kâbe'yi tavaf eden bu kimdir?" Sa'd cevap verdi: "Ben Sa'd'ım." Ebû Cehil dedi ki: "Muhammed'e ve ashabına barınma sağladığınız hâlde Kâbe'yi güven içinde mi tavaf ediyorsun?" Sa'd: "Evet" dedi ve aralarında sert bir tartışma çıktı. Ümeyye, Sa'd'a: "Ebü'l-Hakem'e karşı sesini yükseltme, zira o bu vadinin efendisidir" dedi. Bunun üzerine Sa'd: "Allah'a yemin ederim ki eğer beni Beyt'i tavaf etmekten alıkoyarsan, senin Şam ticaret yolunu keserim!" dedi. Ümeyye sürekli Sa'd'a "Sesini yükseltme" diyor ve onu tutmaya çalışıyordu. Sa'd öfkelendi ve dedi ki: "Bırak beni! Çünkü ben Muhammed ﷺ'in seni öldüreceğini iddia ettiğini işittim." Ümeyye şaşkınlıkla: "Beni mi?" diye sordu. Sa'd: "Evet" dedi. Ümeyye: "Allah'a yemin ederim ki Muhammed konuştuğunda asla yalan söylemez" dedi. Sonra eşinin yanına döndü ve: "Yesribli kardeşimin bana ne dediğini biliyor musun?" diye sordu. Eşi: "Ne dedi?" diye sorunca, Ümeyye: "Muhammed'in beni öldüreceğini söylediğini duyduğunu iddia etti" dedi. Eşi de: "Allah'a yemin ederim ki Muhammed asla yalan söylemez" dedi. Nihayet müşrikler Bedir'e doğru yola çıkıp savaş ilan edildiğinde, eşi ona: "Yesribli kardeşinin sana söylediklerini hatırlamadın mı?" dedi. Ümeyye çıkmak istemedi ama Ebû Cehil ona: "Sen vadinin eşrafındansın, bizimle sadece bir veya iki gün yürü" diyerek onu ikna etti. Böylece onlarla birlikte sefere çıktı ve Allah onu öldürttü.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ümeyye, ölümüyle ilgili haberin doğruluğunu kabul etti.

Arka plan ve bağlam

Olay, Saʿd’ın Bedir Savaşı’ndan önce umre için Mekke’yi ziyaret ettiği sırada gerçekleşti. Hadiste Muhammed ﷺ’in Ümeyye’nin öldürüleceğini söylediği aktarılır; Ümeyye de Muhammed ﷺ’in asla yalan söylemediğini kabul etmiştir.

Kavramlar ve açıklamalar
Umre

Haccın belirli günleri dışında da yapılabilen, Kâbe’yi ziyaret etmeye dayalı bir ibadettir.

Tavaf

Hac veya umrenin bir parçası olarak Kâbe’nin etrafında yedi kez dönmektir.

Şam

Tarihî olarak Levant bölgesinin adıdır; günümüz Suriye’si de bu bölgeye dahildir.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, Bedir’de yaşananların Peygamber’in haberinin doğruluğunu teyit ettiğine işaret eder. Rivayet ayrıca hakikati bilmenin her zaman imana veya itaat etmeye götürmediğini gösterir: Ümeyye, Muhammed ﷺ’in güvenilirliğini kabul etmiş, ancak Ebu Cehil’in telkiniyle onunla gitmiştir. Rivayet, bütün öngörülerin caiz olup olmadığı hakkında genel bir hüküm vermez; âlimler bu tür meseleleri vahiy ve bağlam çerçevesinde değerlendirir.

Günümüz için dersler
  1. Hakikati yalnızca sözle kabul etmekle kalma; seçimlerine de yön vermesine izin ver.
  2. Akran baskısının, yanlış olduğunu bildiğin bir adımı attırmasına izin verme.
  3. Hakikat kendi konumunu veya çıkarlarını etkilediğinde bile dürüstçe konuş.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.