Sahih al-Bukhari, 3646. hadis
Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abdullah ibn Maslamaal‑Bukhari'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Zayd ibn Aslamزَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
- 4Abu Salih as‑Sammanأَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْخَيْلُ لِثَلاَثَةٍ لِرَجُلٍ أَجْرٌ، وَلِرَجُلٍ سِتْرٌ وَعَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ. فَأَمَّا الَّذِي لَهُ أَجْرٌ، فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَأَطَالَ لَهَا فِي مَرْجٍ أَوْ رَوْضَةٍ، وَمَا أَصَابَتْ فِي طِيَلِهَا مِنَ الْمَرْجِ أَوِ الرَّوْضَةِ كَانَتْ لَهُ حَسَنَاتٍ، وَلَوْ أَنَّهَا قَطَعَتْ طِيَلَهَا، فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ، كَانَتْ أَرْوَاثُهَا حَسَنَاتٍ لَهُ، وَلَوْ أَنَّهَا مَرَّتْ بِنَهْرٍ فَشَرِبَتْ، وَلَمْ يُرِدْ أَنْ يَسْقِيَهَا، كَانَ ذَلِكَ لَهُ حَسَنَاتٍ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا تَغَنِّيًا وَسِتْرًا وَتَعَفُّفًا، لَمْ يَنْسَ حَقَّ اللَّهِ فِي رِقَابِهَا وَظُهُورِهَا، فَهِيَ لَهُ كَذَلِكَ سِتْرٌ. وَرَجُلٌ رَبَطَهَا فَخْرًا وَرِيَاءً، وَنِوَاءً لأَهْلِ الإِسْلاَمِ فَهْىَ وِزْرٌ. وَسُئِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحُمُرِ فَقَالَ " مَا أُنْزِلَ عَلَىَّ فِيهَا إِلاَّ هَذِهِ الآيَةُ الْجَامِعَةُ الْفَاذَّةُ {فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ}
Abdullah b. Mesleme bize Mâlik'ten, o da Zeyd b. Eslem'den, o da Ebû Sâlih es-Semmân'dan, o da Ebû Hüreyre'den (Allah ondan razı olsun) rivayet etti ki, Nebi ﷺ şöyle buyurdu:
"At üç kişi için beslenir: Bir adam için ecirdir, bir adam için geçim kaynağı ve korumadır, bir adam için de vebaldir. Ecir sahibi olan kimseye gelince; o, atını Allah yolunda bağlayan kimsedir. Onu bir çayırda veya bahçede uzun bir iple salar. Atın ipinin yettiği ölçüde çayır veya bahçeden yediği her şey, sahibi için sevaptır. Eğer at ipini koparıp bir veya iki tepeyi aşarsa, gübreleri bile onun için sevap olur. Şayet bir nehre uğrar ve sahibi sulamayı kastetmediği halde oradan su içerse, bu da onun için sevaptır. Geçim kaynağı ve koruma olan kimseye gelince; o, atını iffetini korumak, geçimini sağlamak ve insanlardan el açmaktan korunmak için besleyen, ayrıca atların boyunları ve sırtları hususunda Allah'ın hakkını gözetendir; işte bu at, onun için bir korumadır. Vebal olan kimseye gelince; o, atını kibirlenmek, gösteriş yapmak ve İslam ehline düşmanlık etmek için besleyendir; bu at, onun için bir günahtır." Nebi ﷺ'e eşekler sorulduğunda ise şöyle buyurdu: "Onlar hakkında bana şu kapsamlı ve kesin ayetten başka bir şey indirilmedi: {Artık kim zerre ağırlığınca bir hayır yaparsa onun mükafatını görür. Kim de zerre ağırlığınca bir kötülük yaparsa onun cezasını görür.}"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Niyet ve kullanım biçimi, sahipliğin sevap mı, koruma mı yoksa günah mı getireceğini belirler.
Allah’a hizmet amacıyla ve samimi bir niyetle; burada at, O’nun yolunda meşru bir amaç için beslenmektedir.
Kişinin haram kazançtan kaçınmasına yardımcı olan bir geçim ve özdenetim aracı.
Sahipliğe bağlı yükümlülükler; şartları oluştuğunda farz olan sadaka da bunlara dahildir.
Klasik âlimler buradan, malın ahlaki değerinin hem niyete hem de kullanım biçimine bağlı olduğu sonucunu çıkarırlar. Hayvanına iyi bir amaç uğruna bakan kişi, hayvanın kendi bulduğu yiyecek ve su sebebiyle de sevap kazanabilir. Malını kibir, gösteriş veya düşmanlık için kullanan ise günah taşır. En küçük iyilik ve kötülükten söz eden kapsamlı ayete yapılan atıf, Allah’ın hesabından hiçbir şeyin kaçmayacağını vurgular.
- Malın ve işinle ilgili niyetinin samimi, davranışlarının da meşru olup olmadığını düzenli olarak gözden geçir.
- Hayvanlara iyi bak ve sahiplikten doğan yükümlülükleri ciddiye al.
- Gösteriş veya düşmanlığın peşinden gitme; küçük ameller de hesaba katılır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.