Peygamberin Ashabı · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3652. hadis

Al-Bara' ibn Azib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamberin Ashabı
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Al-Bara' ibn Azib tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ مِنْ عَازِبٍ رَحْلاً بِثَلاَثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرِ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْ إِلَىَّ رَحْلِي‏.‏ فَقَالَ عَازِبٌ لاَ حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ أَنْتَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ خَرَجْتُمَا مِنْ مَكَّةَ وَالْمُشْرِكُونَ يَطْلُبُونَكُمْ قَالَ ارْتَحَلْنَا مِنْ مَكَّةَ، فَأَحْيَيْنَا أَوْ سَرَيْنَا لَيْلَتَنَا وَيَوْمَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ، فَرَمَيْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى مِنْ ظِلٍّ فَآوِيَ إِلَيْهِ، فَإِذَا صَخْرَةٌ أَتَيْتُهَا فَنَظَرْتُ بَقِيَّةَ ظِلٍّ لَهَا فَسَوَّيْتُهُ، ثُمَّ فَرَشْتُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيهِ، ثُمَّ قُلْتُ لَهُ اضْطَجِعْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ‏.‏ فَاضْطَجَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ انْطَلَقْتُ أَنْظُرُ مَا حَوْلِي، هَلْ أَرَى مِنَ الطَّلَبِ أَحَدًا فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ يَسُوقُ غَنَمَهُ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا، فَسَأَلْتُهُ فَقُلْتُ لَهُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلاَمُ قَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ سَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ‏.‏ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قُلْتُ فَهَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لَبَنًا قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْ غَنَمِهِ، ثُمَّ أَمَرْتُهُ أَنْ يَنْفُضَ ضَرْعَهَا مِنَ الْغُبَارِ، ثُمَّ أَمَرْتُهُ أَنْ يَنْفُضَ كَفَّيْهِ، فَقَالَ هَكَذَا ضَرَبَ إِحْدَى كَفَّيْهِ بِالأُخْرَى فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ، وَقَدْ جَعَلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِدَاوَةً عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ، فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ، فَانْطَلَقْتُ بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَوَافَقْتُهُ قَدِ اسْتَيْقَظَ، فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ قَدْ آنَ الرَّحِيلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ بَلَى ‏"‏‏.‏ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا، فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ غَيْرُ سُرَاقَةَ بْنِ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ‏.‏ فَقُلْتُ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ لاَ تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا ‏"‏‏.‏

Çeviri

Berâ b. Âzib anlatıyor: Ebû Bekir, Âzib'den on üç dirheme bir eyer satın aldı. Ebû Bekir, Âzib'e:

"Berâ'ya emret de eyerimi bana taşısın," dedi. Âzib ise: "Hayır, sen ve Resûlullah ﷺ Mekke'den çıkıp müşrikler sizi ararken başınızdan geçenleri bize anlatmadıkça olmaz," dedi. Ebû Bekir şöyle anlattı: "Mekke'den ayrıldık; o geceyi ve ertesi günü yol alarak geçirdik, ta ki öğle vakti olup güneş tepemize dikilinceye kadar. Gölgelenip barınabileceğim bir yer var mı diye etrafıma bakındım ve bir kaya gördüm. Yanına gittim, hâlâ biraz gölgesi vardı; orayı düzelttim ve Peygamber ﷺ için gölgede bir yatak hazırladım. Sonra ona: 'Ey Allah'ın Peygamberi, uzanın,' dedim. Peygamber ﷺ uzandı, ben de etrafı gözetlemek ve bizi takip eden biri var mı diye bakmak için kalktım. Bir de ne göreyim, bir çoban koyunlarını bizim sığındığımız kayaya doğru sürüyor, bizim istediğimiz gölgeyi arıyordu. Ona sordum: 'Ey çocuk, sen kiminsin?' O da: 'Kureyş'ten bir adamın,' dedi ve ismini söyledi, ben de onu tanıdım. 'Koyunlarında süt var mı?' diye sordum. 'Evet,' dedi. 'Bizim için sağar mısın?' dedim. 'Evet,' dedi. Ona koyunlardan birinin ayaklarını bağlamasını, memesini tozdan temizlemesini ve ellerini silkeleyip temizlemesini emrettim. Elleriyle birbirine vurup tozu giderdi ve benim için bir avuç süt sağdı. Ben Resûlullah ﷺ için ağzı bir bezle kapatılmış bir su tulumu taşıyordum; süt kabının üzerine su döktüm, ta ki alt kısmı soğuyuncaya kadar. Sonra sütü Peygamber ﷺ'e götürdüm, onu uyanmış buldum ve: 'İçiniz ey Allah'ın Resûlü,' dedim. O da ben razı oluncaya kadar içti. Ardından: 'Artık hareket vakti geldi ey Allah'ın Resûlü,' dedim. O da: 'Evet,' buyurdu. Kavim bizi ararken yola çıktık, ancak atı üzerinde Süreka b. Mâlik b. Cu'şum hariç hiçbiri bize yetişemedi. Ben: 'Ey Allah'ın Resûlü, işte takipçiler bize yetişti!' dedim. O ise: 'Üzülme, şüphesiz Allah bizimledir,' buyurdu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ebu Bekir, hicret sırasında Peygamber ﷺ’e hizmet etti ve Allah’a tevekkül etti.

Arka plan ve bağlam

Rivayet, Kureyş onları takip ederken Peygamber ﷺ ile Ebu Bekir’in Mekke’den ayrılışını anlatır.

Kavramlar ve açıklamalar
hicret

Peygamber ﷺ ve arkadaşlarının Mekke’den Medine’ye göçü.

dirhem

O dönemde ödeme aracı olarak kullanılan gümüş para.

Süraka

Yolculuk sırasında göç edenleri takip eden atlı Süraka bin Malik.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu anlatıdan, Allah’a tevekkülün tedbirli davranmakla birlikte yürüdüğü sonucunu çıkarır: Ebu Bekir sığınacak bir yer aramış, çevresini gözetmiş, yiyecek ve içecek temin etmiştir. Hikâye, onun Peygamber ﷺ’e bağlı yoldaşlığını ve gösterdiği özeni de ortaya koyar. «Allah bizimle beraberdir» sözü Allah’ın desteğini ifade eder; âlimler bu desteği, Allah’ın azametine yaraşır biçimde ve O’nu yaratılmışlara benzetmeden açıklar.

Günümüz için dersler
  1. Allah’a tevekkül ederken makul önlemler de al.
  2. Sana güvenenlerle ilgilen; pratik yardım ve özen göster.
  3. Tehlike anında sakin kal ve Allah’ın kullarına destek olduğunu hatırla.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.