Sahih al-Bukhari, 3668. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Isma'il ibn Abdullahal‑Bukhari'e aktardıإِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Sulayman ibn Bilalسُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ
- 3Hisham ibn Urwaهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ
- 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَاتَ وَأَبُو بَكْرٍ بِالسُّنْحِ ـ قَالَ إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي بِالْعَالِيَةِ ـ فَقَامَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَتْ وَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ مَا كَانَ يَقَعُ فِي نَفْسِي إِلاَّ ذَاكَ وَلَيَبْعَثَنَّهُ اللَّهُ فَلَيَقْطَعَنَّ أَيْدِيَ رِجَالٍ وَأَرْجُلَهُمْ. فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَبَّلَهُ قَالَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي طِبْتَ حَيًّا وَمَيِّتًا، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يُذِيقُكَ اللَّهُ الْمَوْتَتَيْنِ أَبَدًا. ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ أَيُّهَا الْحَالِفُ عَلَى رِسْلِكَ. فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ جَلَسَ عُمَرُ. فَحَمِدَ اللَّهَ أَبُو بَكْرٍ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ أَلاَ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ مَاتَ، وَمَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ. وَقَالَ {إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ} وَقَالَ {وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ} قَالَ فَنَشَجَ النَّاسُ يَبْكُونَ ـ قَالَ ـ وَاجْتَمَعَتِ الأَنْصَارُ إِلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ فَقَالُوا مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ، فَذَهَبَ إِلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ، فَذَهَبَ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ فَأَسْكَتَهُ أَبُو بَكْرٍ، وَكَانَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ بِذَلِكَ إِلاَّ أَنِّي قَدْ هَيَّأْتُ كَلاَمًا قَدْ أَعْجَبَنِي خَشِيتُ أَنْ لاَ يَبْلُغَهُ أَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَتَكَلَّمَ أَبْلَغَ النَّاسِ فَقَالَ فِي كَلاَمِهِ نَحْنُ الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ. فَقَالَ حُبَابُ بْنُ الْمُنْذِرِ لاَ وَاللَّهِ لاَ نَفْعَلُ، مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لاَ، وَلَكِنَّا الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ هُمْ أَوْسَطُ الْعَرَبِ دَارًا، وَأَعْرَبُهُمْ أَحْسَابًا فَبَايِعُوا عُمَرَ أَوْ أَبَا عُبَيْدَةَ. فَقَالَ عُمَرُ بَلْ نُبَايِعُكَ أَنْتَ، فَأَنْتَ سَيِّدُنَا وَخَيْرُنَا وَأَحَبُّنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَأَخَذَ عُمَرُ بِيَدِهِ فَبَايَعَهُ، وَبَايَعَهُ النَّاسُ، فَقَالَ قَائِلٌ قَتَلْتُمْ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ. فَقَالَ عُمَرُ قَتَلَهُ اللَّهُ.
İsmail b. Abdullah bize rivayet etti, Süleyman b. Bilal bize rivayet etti; Hişam b. Urve'den, o da Urve b. Zübeyr'den, o da Peygamber'in hanımı Aişe'den (Allah ondan razı olsun) şöyle nakletti: Resûlullah ﷺ vefat ettiğinde Ebû Bekir Sünh'te idi — İsmail dedi ki: Yani Aliye'de. Bunun üzerine Ömer ayağa kalkıp:
"Vallahi Resûlullah ﷺ ölmedi!" dedi. Aişe dedi ki: Ömer şöyle demişti: "Vallahi aklıma bundan başka bir şey gelmiyordu. Allah onu mutlaka diriltecek ve o da bazı adamların ellerini ve ayaklarını kesecektir." Sonra Ebû Bekir geldi, Resûlullah ﷺ'ın yüzünü açtı, onu öptü ve dedi ki: "Anam babam sana feda olsun! Hayatta iken de güzeldin, vefat ettikten sonra da güzelsin. Nefsim elinde olan Allah'a yemin ederim ki, Allah sana asla iki kez ölümü tattırmaz." Daha sonra dışarı çıkıp: "Ey yemin eden kimse, sakin ol!" dedi. Ebû Bekir konuşunca Ömer oturdu. Ebû Bekir Allah'a hamd edip O'nu sena ettikten sonra şöyle dedi: "Haberiniz olsun! Kim Muhammed'e ﷺ tapıyorsa bilsin ki Muhammed ölmüştür; kim de Allah'a tapıyorsa şüphesiz Allah diridir, ölmez." Ve şu ayeti okudu: {Şüphesiz sen öleceksin ve onlar da ölecekler.} Yine şu ayeti okudu: {Muhammed sadece bir peygamberdir. Ondan önce de peygamberler gelip geçmiştir. Eğer o ölür veya öldürülürse topuklarınız üzerinde geri mi döneceksiniz? Kim topukları üzerinde geri dönerse Allah'a hiçbir zarar veremez. Allah şükredenleri mükafatlandıracaktır.} Dedi ki: İnsanlar hıçkırarak ağladılar. Dedi ki: Ensar, Beni Saide sakifesinde Sa'd b. Ubade'nin yanında toplandılar ve: "Bizden bir emir, sizden bir emir olsun" dediler. Bunun üzerine Ebû Bekir, Ömer b. Hattab ve Ebû Ubeyde b. Cerrah yanlarına gittiler. Ömer konuşmak istedi fakat Ebû Bekir onu susturdu. Ömer sonraları derdi ki: "Vallahi benim maksadım, hoşuma giden bir sözü hazırlamış olmamdı; Ebû Bekir'in bunu aynı güzellikte ifade edemeyeceğinden korkmuştum." Sonra Ebû Bekir konuştu ve insanların en beliği oldu. Konuşmasında: "Emirler biziz, vezirler ise sizsiniz" dedi. Hubab b. Münzir: "Hayır vallahi böyle yapmayız! Bizden bir emir, sizden bir emir olmalı" dedi. Ebû Bekir: "Hayır, emirler biziz, vezirler sizsiniz; çünkü onlar (Kureyş) Arapların yurt bakımından en merkezi ve soy bakımından en asil olanlarıdır. O halde Ömer'e veya Ebû Ubeyde'ye biat edin" dedi. Ömer: "Hayır, biz sana biat ediyoruz; çünkü sen bizim efendimiz, en hayırlımız ve Resûlullah ﷺ'ın en çok sevdiği kimsesin" dedi. Böylece Ömer onun elini tuttu ve ona biat etti; insanlar da ona biat ettiler. Birisi: "Sa'd b. Ubade'yi öldürdünüz" dedi. Ömer: "Onu Allah öldürdü" dedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ebû Bekir, Peygamber ﷺ’in vefatından sonra toplumu bir araya getirdi.
Hadis, Peygamber ﷺ’in vefatının hemen ardından yaşananları anlatır: Ebû Bekir topluma ölümle ilgili Kur’an ayetlerini hatırlatırken Ensar ve Muhacirler liderlik konusunda istişare ettiler.
Peygamber ﷺ’e ve Mekke’den gelen Müslümanlara destek olan Medineli Müslümanlar.
Medine’de Benî Saîde kabilesine ait üstü örtülü bir toplantı yeri.
Adalet sınırları içinde bir lidere destek ve itaat sözü verme.
Klasik âlimler, Ebû Bekir’in Kur’an ayetleriyle topluma Peygamber ﷺ’in vefatıyla yüzleşmesinde yardımcı olduğunu ve ibadetin yalnızca Allah’a yöneltilmesini sağladığını vurgular. Rivayet ayrıca liderlikle ilgili kararlar alınırken istişarenin ve ayrılığı önlemenin önemini gösterir. Olayları anlatışı tarihî bir aktarım niteliğindedir; sonraki bütün yönetim biçimlerini belirleyen, tek başına bağlayıcı bir kural değildir.
- Sarsıcı bir haber karşısında Kur’an’a sarılın; dikkatli ve açık konuşun.
- Toplumu ilgilendiren önemli kararlarda istişareye zaman ayırın ve ayrılığı önlemeye çalışın.
- Farklı görüşlere sahip kişilere saygı gösterin ve toplumu bir arada tutan noktalara odaklanın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.