Sahih al-Bukhari, 3703. hadis
Sahl ibn Sa'd rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Babası Abu Hazim'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abdullah ibn Maslamaal‑Bukhari'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Abd al‑Aziz ibn Abu Hazimعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ
- 3Babası Abu Hazimأَبِيهِ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، جَاءَ إِلَى سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ فَقَالَ هَذَا فُلاَنٌ ـ لأَمِيرِ الْمَدِينَةِ ـ يَدْعُو عَلِيًّا عِنْدَ الْمِنْبَرِ. قَالَ فَيَقُولُ مَاذَا قَالَ يَقُولُ لَهُ أَبُو تُرَابٍ. فَضَحِكَ قَالَ وَاللَّهِ مَا سَمَّاهُ إِلاَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، وَمَا كَانَ لَهُ اسْمٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْهُ. فَاسْتَطْعَمْتُ الْحَدِيثَ سَهْلاً، وَقُلْتُ يَا أَبَا عَبَّاسٍ كَيْفَ قَالَ دَخَلَ عَلِيٌّ عَلَى فَاطِمَةَ ثُمَّ خَرَجَ فَاضْطَجَعَ فِي الْمَسْجِدِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَيْنَ ابْنُ عَمِّكِ ". قَالَتْ فِي الْمَسْجِدِ. فَخَرَجَ إِلَيْهِ فَوَجَدَ رِدَاءَهُ قَدْ سَقَطَ عَنْ ظَهْرِهِ، وَخَلَصَ التُّرَابُ إِلَى ظَهْرِهِ، فَجَعَلَ يَمْسَحُ التُّرَابَ عَنْ ظَهْرِهِ فَيَقُولُ " اجْلِسْ يَا أَبَا تُرَابٍ ". مَرَّتَيْنِ.
Abdullah b. Mesleme bize rivayet etti; Abdülaziz b. Ebî Hâzim babasından naklettiğine göre, bir adam Sehl b. Sa'd'a gelerek:
"Şu kişi" –yani Medine valisi– "minberin yanında Ali'ye kötü sözler söylüyor" dedi. Sehl: "Ne diyor?" diye sordu. Adam: "Ona Ebû Türâb diyor" cevabını verdi. Bunun üzerine Sehl gülerek: "Vallahi ona bu ismi sadece Nebi ﷺ vermiştir ve onun için bundan daha sevimli bir isim yoktur" dedi. Ben de Sehl'den hadisin devamını istedim ve: "Ey Ebû Abbâs! Nasıl oldu?" diye sordum. O da şöyle anlattı: "Ali, Fâtıma'nın yanına girdi, sonra çıkıp mescitte uzandı. Nebi ﷺ Fâtıma'ya: 'Amcanın oğlu nerede?' diye sordu. Fâtıma: 'Mescidde' dedi. Nebi ﷺ onun yanına gittiğinde örtüsünün sırtından kaydığını ve sırtına toprak bulaştığını gördü. Sırtındaki toprağı silkeleyerek iki defa: 'Kalk ey Ebû Türâb!' buyurdu."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, Ali’ye sevgiyle Ebû Turâb lakabını verdi; bu lakap Ali için çok değerliydi.
Kelime anlamı “toprağın babası”dır. Lakap, Ali camide yatarken sırtındaki toprağa işaret eder.
İmamın cuma hutbesini verdiği, camideki yüksekçe yer.
Âlimler bu kıssada Peygamber ﷺ ile Ali arasındaki özel sevginin bir işaretini görür. Ebû Turâb lakabı bir hakaret değildi; Sehl, Ali’nin en çok bu ismi sevdiğini vurgular. Kıssa ayrıca sevgi dolu ve nazik bir hitabın kişinin onurunu nasıl yüceltebileceğini gösterir.
- Lakapları yalnızca karşınızdakine değerli ve rahat hissettirecek şekilde kullanın.
- Başkaları Peygamber ﷺ’in sahabeleriyle alay etse bile onlar hakkında saygılı konuşun.
- İlgiyle dinleyen nazik sözler ve somut destekle sevginizi gösterin.
Bu rivayet Ali’nin faziletini ve Hayber zaferini anlatır; böylece bu kıssada görülen Ali’ye duyulan takdirle bağlantı kurar.
Sahih al-Bukhari · #3704 (Sahih)Bu rivayet de Ali ve onun faziletleri hakkındadır ve sahabeler arasındaki konumuna dair daha geniş bir bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.