Namazlar · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 371. hadis

Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Namazlar
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Ya'qub ibn Ibrahimal‑Bukhari'e aktardıيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
  2. 2Isma'il ibn Ulayyaإِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ
  3. 3Abd al‑Aziz ibn Suhaybعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ
  4. 4Anasأَنَسٍ
  5. 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَزَا خَيْبَرَ، فَصَلَّيْنَا عِنْدَهَا صَلاَةَ الْغَدَاةِ بِغَلَسٍ، فَرَكِبَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَكِبَ أَبُو طَلْحَةَ، وَأَنَا رَدِيفُ أَبِي طَلْحَةَ، فَأَجْرَى نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي زُقَاقِ خَيْبَرَ، وَإِنَّ رُكْبَتِي لَتَمَسُّ فَخِذَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، ثُمَّ حَسَرَ الإِزَارَ عَنْ فَخِذِهِ حَتَّى إِنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِ فَخِذِ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا دَخَلَ الْقَرْيَةَ قَالَ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ، خَرِبَتْ خَيْبَرُ، إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَهَا ثَلاَثًا‏.‏ قَالَ وَخَرَجَ الْقَوْمُ إِلَى أَعْمَالِهِمْ فَقَالُوا مُحَمَّدٌ ـ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا ـ وَالْخَمِيسُ‏.‏ يَعْنِي الْجَيْشَ، قَالَ فَأَصَبْنَاهَا عَنْوَةً، فَجُمِعَ السَّبْىُ، فَجَاءَ دِحْيَةُ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، أَعْطِنِي جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اذْهَبْ فَخُذْ جَارِيَةً ‏"‏‏.‏ فَأَخَذَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ، فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، أَعْطَيْتَ دِحْيَةَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ سَيِّدَةَ قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ، لاَ تَصْلُحُ إِلاَّ لَكَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ادْعُوهُ بِهَا ‏"‏‏.‏ فَجَاءَ بِهَا، فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ خُذْ جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ غَيْرَهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَعْتَقَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَتَزَوَّجَهَا‏.‏ فَقَالَ لَهُ ثَابِتٌ يَا أَبَا حَمْزَةَ، مَا أَصْدَقَهَا قَالَ نَفْسَهَا، أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا، حَتَّى إِذَا كَانَ بِالطَّرِيقِ جَهَّزَتْهَا لَهُ أُمُّ سُلَيْمٍ فَأَهْدَتْهَا لَهُ مِنَ اللَّيْلِ، فَأَصْبَحَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَرُوسًا فَقَالَ ‏"‏ مَنْ كَانَ عِنْدَهُ شَىْءٌ فَلْيَجِئْ بِهِ ‏"‏‏.‏ وَبَسَطَ نِطَعًا، فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالتَّمْرِ، وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالسَّمْنِ ـ قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَدْ ذَكَرَ السَّوِيقَ ـ قَالَ فَحَاسُوا حَيْسًا، فَكَانَتْ وَلِيمَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Çeviri

Yakub b. İbrahim bize rivayet etti; dedi ki: İsmail b. Uleyye bize rivayet etti; dedi ki: Abdülaziz b. Suheyb bize rivayet etti; Enes'ten naklen: Allah Resûlü ﷺ Hayber'i fethetmek üzere sefere çıktı. Orada sabah namazını karanlıkta kıldık. Allah'ın Nebisi ﷺ bindi, Ebu Talha da bindi; ben Ebu Talha'nın terkisindeydim. Allah'ın Nebisi ﷺ Hayber'in dar sokaklarında hızla ilerledi; dizim Allah'ın Nebisi ﷺ'nin baldırına değiyordu. Sonra eteğini baldırından sıyırdı, öyle ki Allah'ın Nebisi ﷺ'nin baldırının beyazlığını gördüm. Köye girdiğinde şöyle buyurdu:

"Allâhu Ekber! Hayber harap oldu! Biz bir kavmin meydanına indiğimizde, uyarılanların sabahı ne kötü olur!" Bunu üç kez tekrarladı. Halk işlerine gitmek için dışarı çıktılar ve "Muhammed geldi!" dediler. (Abdülaziz dedi ki: Bazı arkadaşlarımız da ekledi:) "Ve ordu!" Nihayet burayı zorla fethettik, esirler toplandı. Dıhye gelip: "Ey Allah'ın Nebisi! Bana esirlerden bir cariye ver," dedi. Resûlullah ﷺ: "Git, bir cariye al," buyurdu. O da Safiyye bint Huyey'i aldı. Bir adam Nebi ﷺ'e gelerek: "Ey Allah'ın Resûlü! Dıhye'ye Kureyza ve Nadir kabilesinin hanımefendisi olan Safiyye bint Huyey'i verdiniz; o ancak size yaraşır," dedi. Bunun üzerine Nebi ﷺ: "Onu yanına alıp getirin," buyurdu. Dıhye onu getirdi; Nebi ﷺ ona bakınca: "Esirlerden onun dışında başka bir cariye al," buyurdu. Enes dedi ki: Sonra Nebi ﷺ onu azat etti ve kendisiyle evlendi. Sabit ona sordu: "Ebu Hamza! Ona ne mehir verdi?" Enes cevap verdi: "Kendisi mehri oldu; çünkü onu azat etti ve sonra evlendi." Yolda Ümmü Süleym onu gelin olarak süsleyip hazırladı ve geceleyin onu Nebi ﷺ'e gelin olarak gönderdi. Böylece Nebi ﷺ gerdeğe girmiş oldu ve: "Kimin yanında bir şey varsa getirsin," buyurdu. Bir deri sofra serildi; kimi hurma getirdi, kimi sade yağ getirdi. (Ravi: Sanırım savîk de zikredildi dedi.) Sonra bunları karıştırarak hays yaptılar ve bu, Allah Resûlü ﷺ'ün velimesi oldu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, Safiyye’yi azat ettikten sonra onunla evlendi ve sade bir düğün yemeği verdi.

Arka plan ve bağlam

Rivayet bu olayları Hayber seferi sırasında aktarır: Sabah namazından sonra ordu yerleşim yerine girdi, esirler toplandı ve Safiyye daha sonra Peygamber ﷺ ile evlendi.

Kavramlar ve açıklamalar
ğalas

Gecenin sonundaki, şafak sökmeden önceki karanlık vakit.

hais

Başta hurma ve yağ ya da tereyağı olmak üzere çeşitli malzemelerle, bazen un da eklenerek hazırlanan sade bir yemek.

velime

Evlilik münasebetiyle verilen yemek.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayeti, diğer konuların yanı sıra, sabahın erken alacakaranlığında kılınan sabah namazı ve sade de olsa düğün yemeği vermenin tavsiye edilmesi bağlamında ele alırlar. Peygamber’in ﷺ Safiyye’yi önce azat edip sonra onunla evlendiğine dikkat çekerler. Mehirle ilgili rivayet ifadesi, azat etme ve evlilik hükümleri çerçevesinde âlimlerce tartışılmıştır. Uyluğun açığa çıkmasına ilişkin aktarım da avret sınırları ile hareket ve yakınlık bağlamının klasik tartışması içinde değerlendirilir.

Günümüz için dersler
  1. Yalnızca sade yemekler sunabilecek olsan bile düğünü başkalarıyla paylaşma vesilesi hâline getir.
  2. Sabah namazını vaktinde ve dikkatle kılabilmek için plan yap.
  3. Evlilik ve haklarla ilgili önemli kararların İslam hükümlerine uygun olmasına ve ilgili herkesin onurunu gözetmesine özen göster.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.