Ensar'ın Faziletleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 3872. hadis

Al-Miswar ibn Makhrama rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Ensar'ın Faziletleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Ubaydullah ibn Adi ibn al‑Khiyar'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Abdullah ibn Muhammad al‑Ju'fial‑Bukhari'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ
  2. 2Hishamهِشَامٌ
  3. 3Ma'marمَعْمَرٌ
  4. 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  5. 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
  6. 6Ubaydullah ibn Adi ibn al‑Khiyarعُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ قَالاَ لَهُ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُكَلِّمَ خَالَكَ عُثْمَانَ فِي أَخِيهِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ وَكَانَ أَكْثَرَ النَّاسُ فِيمَا فَعَلَ بِهِ‏.‏ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَانْتَصَبْتُ لِعُثْمَانَ حِينَ خَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً وَهْىَ نَصِيحَةٌ‏.‏ فَقَالَ أَيُّهَا الْمَرْءُ، أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ، فَانْصَرَفْتُ، فَلَمَّا قَضَيْتُ الصَّلاَةَ جَلَسْتُ إِلَى الْمِسْوَرِ وَإِلَى ابْنِ عَبْدِ يَغُوثَ، فَحَدَّثْتُهُمَا بِالَّذِي قُلْتُ لِعُثْمَانَ وَقَالَ لِي‏.‏ فَقَالاَ قَدْ قَضَيْتَ الَّذِي كَانَ عَلَيْكَ‏.‏ فَبَيْنَمَا أَنَا جَالِسٌ مَعَهُمَا، إِذْ جَاءَنِي رَسُولُ عُثْمَانَ، فَقَالاَ لِي قَدِ ابْتَلاَكَ اللَّهُ‏.‏ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَيْهِ، فَقَالَ مَا نَصِيحَتُكَ الَّتِي ذَكَرْتَ آنِفًا قَالَ فَتَشَهَّدْتُ ثُمَّ قُلْتُ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، وَكُنْتَ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَآمَنْتَ بِهِ، وَهَاجَرْتَ الْهِجْرَتَيْنِ الأُولَيَيْنِ، وَصَحِبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَأَيْتَ هَدْيَهُ، وَقَدْ أَكْثَرَ النَّاسُ فِي شَأْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ، فَحَقٌّ عَلَيْكَ أَنْ تُقِيمَ عَلَيْهِ الْحَدَّ‏.‏ فَقَالَ لِي يَا ابْنَ أَخِي أَدْرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ قُلْتُ لاَ، وَلَكِنْ قَدْ خَلَصَ إِلَىَّ مِنْ عِلْمِهِ مَا خَلَصَ إِلَى الْعَذْرَاءِ فِي سِتْرِهَا‏.‏ قَالَ فَتَشَهَّدَ عُثْمَانُ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، وَكُنْتُ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَآمَنْتُ بِمَا بُعِثَ بِهِ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَهَاجَرْتُ الْهِجْرَتَيْنِ الأُولَيَيْنِ كَمَا قُلْتَ، وَصَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَايَعْتُهُ، وَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ اسْتَخْلَفَ اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَوَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ، ثُمَّ اسْتُخْلِفَ عُمَرُ، فَوَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ، ثُمَّ اسْتُخْلِفْتُ، أَفَلَيْسَ لِي عَلَيْكُمْ مِثْلُ الَّذِي كَانَ لَهُمْ عَلَىَّ قَالَ بَلَى‏.‏ قَالَ فَمَا هَذِهِ الأَحَادِيثُ الَّتِي تَبْلُغُنِي عَنْكُمْ فَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ شَأْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُقْبَةَ، فَسَنَأْخُذُ فِيهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِالْحَقِّ قَالَ فَجَلَدَ الْوَلِيدَ أَرْبَعِينَ جَلْدَةً، وَأَمَرَ عَلِيًّا أَنْ يَجْلِدَهُ، وَكَانَ هُوَ يَجْلِدُهُ‏.‏ وَقَالَ يُونُسُ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَفَلَيْسَ لِي عَلَيْكُمْ مِنَ الْحَقِّ مِثْلُ الَّذِي كَانَ لَهُمْ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ بَلَاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ مَا ابْتُلِيتُمْ بِهِ مِنْ شِدَّةٍ وَفِي مَوْضِعٍ الْبَلَاءُ الِابْتِلَاءُ وَالتَّمْحِيصُ مَنْ بَلَوْتُهُ وَمَحَّصْتُهُ أَيْ اسْتَخْرَجْتُ مَا عِنْدَهُ يَبْلُو يَخْتَبِرُ مُبْتَلِيكُمْ مُخْتَبِرُكُمْ وَأَمَّا قَوْلُهُ بَلَاءٌ عَظِيمٌ النِّعَمُ وَهِيَ مِنْ أَبْلَيْتُهُ وَتِلْكَ مِنْ ابْتَلَيْتُهُ

Çeviri

Abdullah b. Muhammed el-Cu'fî bize rivayet etti, Hişâm bize rivayet etti, Ma'mer bize haber verdi, ez-Zührî'den, Urve b. ez-Zübeyr bize rivayet etti; Ubeydullah b. Adî b. el-Hıyâr ona haber verdi ki Misver b. Mahreme ve Abdurrahman b. Esved b. Abdiyeğûs kendisine şöyle demişlerdi:

"Amcan Osman'a, kardeşi Velîd b. Ukbe hakkında konuşmana engel olan nedir?" Zira insanlar onun yaptıklarından dolayı aleyhinde çok konuşuyorlardı. Ubeydullah dedi ki: "Osman namaza çıktığında karşısına dikildim ve ona: 'Senin yanında bir ihtiyacım var, bu bir nasihattir,' dedim. O da: 'Ey adam! Senden Allah'a sığınırım,' dedi. Ben de ayrıldım. Namazı bitirdikten sonra Misver'in ve İbn-i Abdiyeğûs'un yanına oturdum ve Osman'a ne dediğimi, onun da bana ne söylediğini onlara anlattım. Onlar: 'Üzerine düşeni yaptın,' dediler. Onlarla birlikte otururken Osman'ın elçisi yanıma geldi. Bana: 'Allah seni imtihan etti,' dediler. Hemen gidip Osman'ın huzuruna girdim. Bana: 'Az önce bahsettiğin nasihatin nedir?' diye sordu. Ben de teşehhüd okuduktan sonra şöyle dedim: 'Allah, Muhammed ﷺ'i göndermiş ve ona Kitab'ı indirmiştir. Sen, Allah'a ve Resûlü'ne ﷺ icabet edenlerden ve ona iman edenlerden oldun. İlk iki hicrete katıldın, Resûlullah ﷺ ile sohbet ettin ve onun yolunu gördün. İnsanlar Velîd b. Ukbe'nin meselesinde çok konuştular; senin üzerine düşen, ona had cezasını uygulamaktır.' Bana: 'Ey kardeşimin oğlu! Sen Resûlullah ﷺ'e yetiştin mi?' diye sordu. Ben: 'Hayır, ancak onun ilmi bana, perdesindeki bakire kıza ulaştığı gibi ulaştı,' dedim. Bunun üzerine Osman teşehhüd okudu ve şöyle dedi: 'Şüphesiz Allah, Muhammed ﷺ'i hak ile göndermiş ve ona Kitab'ı indirmiştir. Ben de Allah'a ve Resûlü'ne ﷺ icabet edenlerden oldum ve Muhammed ﷺ'in getirdiğine iman ettim. Dediğin gibi ilk iki hicreti gerçekleştirdim, Resûlullah ﷺ ile sohbet ettim ve ona biat ettim. Vallahi, Allah onu vefat ettirene kadar ona asla isyan etmedim ve onu aldatmadım. Sonra Allah Ebû Bekir'i halife kıldı; vallahi ona da asla isyan etmedim ve onu aldatmadım. Sonra Ömer halife oldu; vallahi ona da asla isyan etmedim ve onu aldatmadım. Daha sonra ben halife seçildim. Benim sizin üzerinizdeki hakkım, onların benim üzerimdeki hakkı gibi değil midir?' Ben: 'Evet, öyledir,' dedim. O devamla: 'Peki sizden bana ulaşan bu sözler de nedir? Velîd b. Ukbe'nin meselesine gelince, inşallah onda hakkı uygulayacağız,' dedi. Ardından Velîd'e kırk değnek vurdurdu ve Ali'ye onu cezalandırmasını emretti; kendisi de ona değnek vurdu." Yûnus ve ez-Zührî'nin kardeşi oğlu, ez-Zührî'den şöyle rivayet ettiler: "Benim sizin üzerinizdeki hakkım, onlarınki gibi değil midir?" Ebû Abdullah dedi ki: "Rabbinizden gelen bela, şiddet açısından imtihan edildiğiniz şeydir. Bela kelimesinin geçtiği yerde anlamı imtihan ve arındırmadır; 'Kimi imtihan edip arındırdıysam' yani onun özündekini ortaya çıkardım demektir. Yeblû, test eder demektir. Mübtelîküm ise sizi test eden demektir. 'Büyük bir lütuf' ifadesindeki bela ise nimetlerdir; bu 'ebleytühû' (ona lütfettim) kökünden gelir, diğeri ise 'ibteleytühû' (onu imtihan ettim) kökündendir."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Osman tavsiyeyi kabul eder ve Velid hakkında adil davranacağına söz verir.

Arka plan ve bağlam

Ubeydullah bin Adî'den, insanların davranışları nedeniyle hakkında konuştuğu Velid bin Ukbe konusunda amcası Halife Osman'la görüşmesi istenir. Osman tavsiyeyi dinler ve Velid'e kırk kırbaç vurdurur.

Kavramlar ve açıklamalar
nasihat

İyiliği teşvik etme amacı taşıyan samimi öğüt.

hadd

İslam hukukunda belirlenmiş yasal ceza.

Teşehhüd

Namazda okunan iman şehadeti.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten, bir lidere adalet amacıyla ve saygılı biçimde samimi öğüt vermenin uygun olduğu sonucunu çıkarır. Akrabalık bağı veya yüksek makam, bir meselenin adil biçimde incelenmesini ve yürürlükteki kurallara göre ele alınmasını engellememelidir. Yasal cezaların uygulanması yetkili makama aittir ve delil ile hukuka uygun bir usul gerektirir; bu anlatı, kişilerin kendi başlarına ceza vermelerine izin vermez.

Günümüz için dersler
  1. Liderlere saygılı biçimde, açık gerekçelerle ve adaleti gözetme niyetiyle samimi öğüt verin.
  2. İddiaları dikkatle inceleyin; yetkili makamın delillere ve usule göre hareket etmesini sağlayın.
  3. Akrabalık bağlarının veya kişisel bağlılığın adil muamelenin önüne geçmesine izin vermeyin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.