Sahih al-Bukhari, 3915. hadis
Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، حَدَّثَنَا عَوْفٌ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيُّ، قَالَ قَالَ لِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ هَلْ تَدْرِي مَا قَالَ أَبِي لأَبِيكَ قَالَ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَإِنَّ أَبِي قَالَ لأَبِيكَ يَا أَبَا مُوسَى، هَلْ يَسُرُّكَ إِسْلاَمُنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِجْرَتُنَا مَعَهُ، وَجِهَادُنَا مَعَهُ، وَعَمَلُنَا كُلُّهُ مَعَهُ، بَرَدَ لَنَا، وَأَنَّ كُلَّ عَمَلٍ عَمِلْنَاهُ بَعْدَهُ نَجَوْنَا مِنْهُ كَفَافًا رَأْسًا بِرَأْسٍ فَقَالَ أَبِي لاَ وَاللَّهِ، قَدْ جَاهَدْنَا بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَلَّيْنَا، وَصُمْنَا، وَعَمِلْنَا خَيْرًا كَثِيرًا، وَأَسْلَمَ عَلَى أَيْدِينَا بَشَرٌ كَثِيرٌ، وَإِنَّا لَنَرْجُو ذَلِكَ. فَقَالَ أَبِي لَكِنِّي أَنَا وَالَّذِي نَفْسُ عُمَرَ بِيَدِهِ لَوَدِدْتُ أَنَّ ذَلِكَ بَرَدَ لَنَا، وَأَنَّ كُلَّ شَىْءٍ عَمِلْنَاهُ بَعْدُ نَجَوْنَا مِنْهُ كَفَافًا رَأْسًا بِرَأْسٍ. فَقُلْتُ إِنَّ أَبَاكَ وَاللَّهِ خَيْرٌ مِنْ أَبِي.
Ebû Burde b. Ebî Mûsâ el-Eş‘arî rivayet etti: Abdullah b. Ömer bana dedi ki:
"Babamın senin babana ne söylediğini biliyor musun?" Ben: "Hayır," dedim. O şöyle devam etti: "Babam senin babana şunu söylemişti: 'Ey Ebû Mûsâ! Resûlullah ﷺ ile birlikte İslâm’a girmemiz, O’nunla hicret etmemiz, O’nunla cihad etmemiz ve O’nun yanında yaptığımız tüm amellerimizin karşılığını almamız; O’nun vefatından sonra yaptığımız her şeyin ise ne sevap ne de günah olarak yazılmayıp sadece bizi kurtarmaya yetecek kadar olması seni memnun eder miydi?' Babam cevap verdi: 'Hayır, vallahi! Biz Resûlullah ﷺ’dan sonra da cihad ettik, namaz kıldık, oruç tuttuk ve pek çok hayır işledik. Ellerimizle birçok insan Müslüman oldu ve biz bunların karşılığını Allah’tan umuyoruz.' Bunun üzerine babam dedi ki: 'Fakat ben, Ömer’in canı elinde olan Zat’a yemin ederim ki, dilerdim Peygamber ﷺ zamanında yaptıklarımız bize sevap olarak kalsın, O’ndan sonra yaptıklarımız ise bizi cezadan kurtarmaya tam olarak yetsin; ne eksik ne fazla.' Ben de (İbn Ömer’e) dedim ki: 'Vallahi senin baban benim babamdan daha üstündür.'"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ömer hesap vermekten korkuyor ve fazladan bir fazilet iddiasında bulunmadan kurtuluş umuyordu.
Medine’de ilk Müslümanları ve Peygamber ﷺ’i ağırlayıp destekleyen yardımcılar.
Müslümanların dinlerini yaşayabilmek için Mekke’den Medine’ye göç etmesi.
Kelime anlamıyla “denk denk”; burada, hesap verirken ne eksik ne fazla ile karşılaşmadan kurtulma arzusu.
Âlimler, Ömer’in sözlerini Allah’a duyulan derin korkunun ve kişinin kendi amelleri karşısındaki tevazusunun bir örneği olarak görür; bu sözler Allah’ın rahmetinden ümitsizlik anlamına gelmez. Ebu Musa, Peygamber ﷺ’in vefatından sonra namaz, oruç ve insanları İslam’a yönlendirmek gibi iyi amellerin mükâfat ummaya vesile olduğunu haklı olarak vurgular. Bu rivayet böylece umut ve korkuyu birlikte taşımayı öğretir: kendini beğenmeden iyi işler yapmak ve Allah’tan kabul ile kurtuluş dilemektir.
- Allah’ın mükâfatını içtenlikle umarak iyi işler yap, fakat bunları kendini beğenme sebebi sayma.
- Her gün niyetlerini ve amellerini gözden geçirmek için zaman ayır; Allah’tan bağışlanma ve kabul dile.
- Başkalarının yaptığı iyilikleri takdir et ve kendi faziletlerinden tevazuyla söz et.
İbn Ömer bu rivayette babası Ömer’in hicretteki faziletini savunur; bu, söz konusu rivayetin Peygamber ﷺ ile birlikte yapılan amellere verdiği yüksek değerle örtüşür.
Sahih al-Bukhari · #3913 (Sahih)Habbâb, Peygamber ﷺ ile birlikte hicret ettiklerini aktarır; bu, Ömer ile Ebu Musa arasındaki konuşmada anılan hicret faziletiyle bağlantılıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.