Sahih al-Bukhari, 3989. hadis
Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Huraira tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ، حَلِيفُ بَنِي زُهْرَةَ ـ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةً عَيْنًا، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيَّ، جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَةِ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَىٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لِحْيَانَ، فَنَفَرُوا لَهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَجُلٍ رَامٍ، فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمُ التَّمْرَ فِي مَنْزِلٍ نَزَلُوهُ فَقَالُوا تَمْرُ يَثْرِبَ. فَاتَّبَعُوا آثَارَهُمْ، فَلَمَّا حَسَّ بِهِمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى مَوْضِعٍ، فَأَحَاطَ بِهِمُ الْقَوْمُ، فَقَالُوا لَهُمْ انْزِلُوا فَأَعْطُوا بِأَيْدِيكُمْ وَلَكُمُ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ أَنْ لاَ نَقْتُلَ مِنْكُمْ أَحَدًا. فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَيُّهَا الْقَوْمُ، أَمَّا أَنَا فَلاَ أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ. ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ صلى الله عليه وسلم. فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ، فَقَتَلُوا عَاصِمًا، وَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلاَثَةُ نَفَرٍ عَلَى الْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ، مِنْهُمْ خُبَيْبٌ وَزَيْدُ بْنُ الدَّثِنَةِ، وَرَجُلٌ آخَرُ، فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا. قَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ، وَاللَّهِ لاَ أَصْحَبُكُمْ، إِنَّ لِي بِهَؤُلاَءِ أُسْوَةً. يُرِيدُ الْقَتْلَى، فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ، فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ، فَانْطُلِقَ بِخُبَيْبٍ وَزَيْدِ بْنِ الدَّثِنَةِ حَتَّى بَاعُوهُمَا بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ، فَابْتَاعَ بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ خُبَيْبًا، وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرٍ يَوْمَ بَدْرٍ، فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى أَجْمَعُوا قَتْلَهُ، فَاسْتَعَارَ مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ مُوسَى يَسْتَحِدُّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ، فَدَرَجَ بُنَىٌّ لَهَا وَهْىَ غَافِلَةٌ حَتَّى أَتَاهُ، فَوَجَدَتْهُ مُجْلِسَهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ قَالَتْ فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لأَفْعَلَ ذَلِكَ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ، وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ قِطْفًا مِنْ عِنَبٍ فِي يَدِهِ، وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ بِالْحَدِيدِ، وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرَةٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ خُبَيْبًا، فَلَمَّا خَرَجُوا بِهِ مِنَ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ. فَتَرَكُوهُ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ، فَقَالَ وَاللَّهِ لَوْلاَ أَنْ تَحْسِبُوا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ لَزِدْتُ، ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا، وَاقْتُلْهُمْ بَدَدًا، وَلاَ تُبْقِ مِنْهُمْ أَحَدًا. ثُمَّ أَنْشَأَ يَقُولُ فَلَسْتُ أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًا عَلَى أَىِّ جَنْبٍ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِي وَذَلِكَ فِي ذَاتِ الإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْ يُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِ ثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ أَبُو سِرْوَعَةَ عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ، فَقَتَلَهُ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ لِكُلِّ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا الصَّلاَةَ، وَأَخْبَرَ أَصْحَابَهُ يَوْمَ أُصِيبُوا خَبَرَهُمْ، وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ أَنْ يُؤْتَوْا بِشَىْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ، وَكَانَ قَتَلَ رَجُلاً عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ، فَبَعَثَ اللَّهُ لِعَاصِمٍ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنَ الدَّبْرِ، فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ، فَلَمْ يَقْدِرُوا أَنْ يَقْطَعُوا مِنْهُ شَيْئًا. وَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ ذَكَرُوا مُرَارَةَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَمْرِيَّ وَهِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيَّ، رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا.
Bize Mûsâ b. İsmâîl anlattı, bize İbrâhim anlattı, bize İbn Şihâb haber verdi; dedi ki: Bana Ömer b. Esîd b. Câriye es-Sekafî —Benî Zühre’nin mevlası olup Ebû Hüreyre’nin ashâbındandı— Ebû Hüreyre’den (Allah ondan razı olsun) şöyle nakletti: Resûlullah ﷺ on kişilik bir keşif kolu gönderdi ve başlarına Âsım b. Sâbit el-Ensârî’yi —Âsım b. Ömer b. el-Hattâb’ın dedesi— komutan tayin etti. Usfân ile Mekke arasında Hed’e mevkiine vardıklarında, Hüzeyl kabilesinden Benî Lihyân denen bir kola haberleri ulaştı. Bunun üzerine onlara karşı yüz kadar okçu sevk ettiler. Müslümanların izlerini takip ederek konakladıkları bir yerde yedikleri hurma çekirdeklerini buldular ve
«Bu Yessrib (Medine) hurmasıdır» dediler. İzlerini sürmeye devam ettiler. Âsım ve arkadaşları onların geldiğini fark edince yüksekçe bir yere sığındılar. Düşman etraflarını sararak, «İnin, teslim olun! Size söz ve ahit veriyoruz ki hiçbirinizi öldürmeyeceğiz» dediler. Âsım b. Sâbit ise, «Ey kavim! Ben asla bir kâfirin himayesine inmem» dedi. Sonra da, «Allah’ım! Bizden Nebî’ne ﷺ haber ver» diye dua etti. Bunun üzerine düşmanlar onları ok yağmuruna tuttu ve Âsım’ı şehid ettiler. Üç kişi ise verilen söze ve ahde güvenerek aşağı indi; bunlar Hubeyb, Zeyd b. Desîne ve bir başka sahâbiydi. Düşmanlar onları ele geçirince yaylarının kirişlerini çözüp onları bununla bağladılar. Üçüncü adam, «Bu ilk ihanettir! Vallahi sizinle gelmem; benim için bu şehid edilen kardeşlerim örnek teşkil eder» dedi. Onu sürükleyip zorladılarsa da o gitmeyi reddetti ve sonunda onu da şehid ettiler. Hubeyb ile Zeyd b. Desîne’yi alıp götürdüler ve Bedir savaşından sonra Mekke’de sattılar. Hubeyb’i Benî Hâris b. Âmir b. Nevfel satın aldı; çünkü Bedir günü Hâris b. Âmir’i öldüren Hubeyb’di. Hubeyb onların yanında esir kaldı ve nihayet onu öldürmeye karar verdiler. Bir gün Hâris’in kızlarından birinden tıraş olmak için ustura istedi, kadın da ona verdi. Kadın gafletteyken küçük oğlu yanına gitti; kadın çocuğun onun kucağında oturduğunu ve elinde ustranın olduğunu görünce çok korktu. Hubeyb onun korkusunu anlayınca, «Çocuğu öldüreceğimden mi korkuyorsun? Asla böyle bir şey yapmam» dedi. Kadın sonradan anlatırken, «Vallahi Hubeyb’den daha hayırlı bir esir görmedim. Vallahi bir gün elleri demir prangalı olduğu halde elindeki bir salkım üzümden yediğini gördüm; o sırada Mekke’de hiç meyve yoktu» derdi. Ve eklerdi: «Bu, Allah’ın Hubeyb’e lütfettiği bir rızıktı.» Nihayet onu öldürmek üzere Haram bölgesinden çıkarıp Hill bölgesine götürdüklerinde Hubeyb onlara, «Bırakın iki rekât namaz kılayım» dedi. İzin verdiler, o da iki rekât kıldı. Namaz bitince, «Vallahi, telaşlandığımı sanacağınızdan endişe etmeseydim daha fazla kılardım» dedi. Sonra şöyle dua etti: «Allah’ım! Onları sayıca azalt, onları dağıtarak öldür ve içlerinden kimseyi bırakma!» Ardından şu beyitleri söylemeye başladı: «Müslüman olarak öldürüldüğümde, Allah yolunda can verdiğim sürece hangi yanımdan vurulduğuma aldırış etmem. Bu, Allah uğrundadır; O dilerse parça parça edilmiş uzuvlarımı bereketlendirir.» Sonra Ebû Sirva‘ Ukbe b. Hâris yanına gelip onu öldürdü. İşte esaret altında sabredilerek şehid edilen her Müslümanın idamdan önce iki rekât namaz kılması sünnetini ilk ihdas eden Hubeyb olmuştur. Resûlullah ﷺ, ashâbının başına gelenleri, onların şehid edildikleri gün kendilerine haber vermişti. Kureyş’ten bazı kimseler, Âsım b. Sâbit’in öldürüldüğünü duyunca, cesedinden tanınacak bir parça getirtmek için adamlar gönderdiler; zira o, Bedir’de ileri gelenlerinden birini öldürmüştü. Ancak Allah, Âsım’a bir gölgelik gibi arı musallat etti; arılar cesedini korudu ve gönderilenler ondan hiçbir parça koparamadılar. Ka‘b b. Mâlik de şunları söyledi: Murâre b. er-Rebî‘ el-Amrî ile Hilâl b. Ümeyye el-Vâkıfî’yi andılar; her ikisi de salih kimseler olup Bedir’e katılmışlardı.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Hubeyb kararlılığını korudu, idamından önce namaz kıldı ve Allah’a tevekkül etti.
Hadis, ‘Āṣim ibn Thābit’in komutasındaki on kişilik keşif birliğini, Banū Liḥyān tarafından kuşatılmalarını ve Hubeyb ile Zeyd ibn al-Dathina’nın esir alınıp idam edilmelerini anlatır.
Bir bölge veya durum hakkında bilgi toplamak üzere gönderilen kişiler.
Başkalarının güvenebileceği ciddi bir söz.
Namazın birimleri; Hubeyb idamından önce iki rekât namaz kıldı.
Âlimler, Hubeyb’in namazından, idam edilecek kişinin şartlar elverdiği sürece iki rekât namaz kılmasının caiz ve müstehap olduğu sonucunu çıkarırlar. Rivayet; kararlılığı, ihlası ve Allah’a tevekkülü över, ancak esareti ya da tehlikeyi aramaya gerekçe oluşturmaz. Ayrıca verilen bir ahdi bozmanın kınanacak bir davranış olduğunu gösterir.
- Baskı altındayken inancına ve ilkelerine bağlı kal; ancak düşüncesizce tehlike arama.
- Sözlerini ve anlaşmalarını yerine getir; başkalarının sana duyduğu güveni ağır bir sorumluluk bil.
- Zor şartlarda namaza yer aç ve Allah’tan sebat dile.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.