Giriş · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4043. hadis

Al-Bara ibn Azib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Giriş
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Al-Bara ibn Azib tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَقِينَا الْمُشْرِكِينَ يَوْمَئِذٍ، وَأَجْلَسَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم جَيْشًا مِنَ الرُّمَاةِ، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَبْدَ اللَّهِ وَقَالَ ‏"‏ لاَ تَبْرَحُوا، إِنْ رَأَيْتُمُونَا ظَهَرْنَا عَلَيْهِمْ فَلاَ تَبْرَحُوا وَإِنْ رَأَيْتُمُوهُمْ ظَهَرُوا عَلَيْنَا فَلاَ تُعِينُونَا ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا لَقِينَا هَرَبُوا حَتَّى رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ فِي الْجَبَلِ، رَفَعْنَ عَنْ سُوقِهِنَّ قَدْ بَدَتْ خَلاَخِلُهُنَّ، فَأَخَذُوا يَقُولُونَ الْغَنِيمَةَ الْغَنِيمَةَ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ عَهِدَ إِلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ تَبْرَحُوا‏.‏ فَأَبَوْا، فَلَمَّا أَبَوْا صُرِفَ وُجُوهُهُمْ، فَأُصِيبَ سَبْعُونَ قَتِيلاً، وَأَشْرَفَ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ فَقَالَ ‏"‏ لاَ تُجِيبُوهُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ قَالَ ‏"‏ لاَ تُجِيبُوهُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ إِنَّ هَؤُلاَءِ قُتِلُوا، فَلَوْ كَانُوا أَحْيَاءً لأَجَابُوا، فَلَمْ يَمْلِكْ عُمَرُ نَفْسَهُ فَقَالَ كَذَبْتَ يَا عَدُوَّ اللَّهِ، أَبْقَى اللَّهُ عَلَيْكَ مَا يُخْزِيكَ‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ أُعْلُ هُبَلْ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَجِيبُوهُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا مَا نَقُولُ قَالَ ‏"‏ قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ لَنَا الْعُزَّى وَلاَ عُزَّى لَكُمْ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَجِيبُوهُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا مَا نَقُولُ قَالَ ‏"‏ قُولُوا اللَّهُ مَوْلاَنَا وَلاَ مَوْلَى لَكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ، وَالْحَرْبُ سِجَالٌ، وَتَجِدُونَ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي‏.‏ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ اصْطَبَحَ الْخَمْرَ يَوْمَ أُحُدٍ نَاسٌ ثُمَّ قُتِلُوا شُهَدَاءَ‏.‏

Çeviri

Berâ (radıyallahu anh) şöyle anlatmıştır: O gün (Uhud Savaşı'nda) müşriklerle karşılaştık. Peygamber ﷺ bir grup okçuyu belirli bir yere yerleştirdi ve başlarına Abdullah'ı komutan tayin ederek şöyle buyurdu:

"Burası terk etmeyin. Eğer bizim onlara galip geldiğimizi görürseniz yine burayı terk etmeyin; eğer onların bize galip geldiğini görürseniz de bize yardıma koşmayın." Onlarla karşılaştığımızda kaçmaya başladılar, öyle ki kadınların dağa doğru koştuklarını, eteklerini sıyırdıklarını ve halhallarının göründüğünü gördüm. Müslümanlar "Ganimet! Ganimet!" diye bağırmaya başladılar. Abdullah (bin Cübeyr): "Peygamber ﷺ bana burayı terk etmemem hususunda kesin söz almıştı" dedi. Ancak arkadaşları kalmayı reddettiler. Kalmayı reddedince (Allah) onları şaşırttı, yönlerini kaybettiler ve yetmiş kişi şehit oldu. Ebu Süfyan yüksek bir yere çıkıp: "Kavmin içinde Muhammed var mı?" diye seslendi. Peygamber ﷺ: "Ona cevap vermeyin" buyurdu. Ebu Süfyan: "Kavmin içinde Ebu Kuhafe'nin oğlu var mı?" dedi. Peygamber ﷺ yine: "Ona cevap vermeyin" buyurdu. Ebu Süfyan: "Kavmin içinde Hattab'ın oğlu var mı?" diye sordu ve ekledi: "Bunlar öldürüldü, eğer sağ olsalardı mutlaka cevap verirlerdi." Bunun üzerine Ömer kendine hakim olamayarak: "Yalan söylüyorsun ey Allah'ın düşmanı! Allah seni rezil edecek şeyi senin için sakladı" dedi. Ebu Süfyan: "Hubal yücedir!" dedi. Peygamber ﷺ ashabına: "Ona cevap verin" buyurdu. Ashab: "Ne diyelim?" diye sordular. Peygamber ﷺ: "Allah daha yüce ve daha büyüktür deyin" buyurdu. Ebu Süfyan: "Bizim Uzza'mız var, sizin Uzza'nız yok!" dedi. Peygamber ﷺ: "Ona cevap verin" buyurdu. Ashab: "Ne diyelim?" diye sordular. Peygamber ﷺ: "Allah bizim Mevla'mızdır, sizin ise mevlanız yoktur deyin" buyurdu. Ebu Süfyan: "Bugün Bedir gününe karşılıktır, savaş nöbetleşedir. Ölülerinizde bazı mutilasyonlar göreceksiniz; ben bunu emretmedim ama beni üzmedi" dedi. Abdullah bin Muhammed bize haber verdi; Sufyan, Amr'dan, o da Cabir'den rivayet etti: Uhud günü sabahında bazı kimseler şarap içtiler, sonra da şehit olarak öldürüldüler.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Okçulara mevzilerini korumaları emredilmişti; itaatsizlik savaşın seyrini değiştirdi.

Arka plan ve bağlam

Rivayet Uhud Savaşı’nı anlatır: Peygamber ﷺ, Abdullah b. Cübeyr komutasındaki okçulara mevzilerini terk etmemelerini emretti. Bazıları ganimet toplamak için mevzilerini terk edince savaşın seyri değişti ve yetmiş Müslüman öldürüldü.

Kavramlar ve açıklamalar
okçular

Belirlenmiş bir mevziyi yay ve okla savunan savaşçılar.

ganimet

Bir çatışmadan sonra düşmandan ele geçirilen mallar.

cesede işkence

Öldürülmüş bir düşmanın bedenini ihlal etmek veya tanınmaz hâle getirmek.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bundan, şartlar olumlu yönde değişiyor gibi görünse bile Peygamber ﷺ’in açık bir emrine uymanın büyük önem taşıdığını çıkarırlar. Bu olay, görevlendirildiği mevziyi terk etmenin bütün grubu nasıl etkileyebileceğini gösterir. Ayrıca İslam’ın Allah’ın birliğini ikrar ettiğine dikkat çekerler: Yüce olan ve gerçek koruyucu yalnızca Allah’tır. Ebû Süfyân’ın, cesetlere işkence edilmesini emretmediğini ve bunu kınadığını söylemesi de bu davranışın reddedildiğini vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Kısa vadede daha cazip görünen başka bir fırsat olsa bile açıkça belirlenmiş göreve bağlı kal.
  2. Bir aksilik yaşandığında kararlaştırılmış sorumlulukları bırakma; istişare et ve plana göre hareket et.
  3. Batıl veya şirk içeren sözleri, Allah’ın birliğini açıkça dile getirerek reddet.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.