Peygamber'in Gazveleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4044. hadis

Al-Bara ibn Azib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber'in Gazveleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Al-Bara ibn Azib tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَقِينَا الْمُشْرِكِينَ يَوْمَئِذٍ، وَأَجْلَسَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم جَيْشًا مِنَ الرُّمَاةِ، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَبْدَ اللَّهِ وَقَالَ ‏"‏ لاَ تَبْرَحُوا، إِنْ رَأَيْتُمُونَا ظَهَرْنَا عَلَيْهِمْ فَلاَ تَبْرَحُوا وَإِنْ رَأَيْتُمُوهُمْ ظَهَرُوا عَلَيْنَا فَلاَ تُعِينُونَا ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا لَقِينَا هَرَبُوا حَتَّى رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ فِي الْجَبَلِ، رَفَعْنَ عَنْ سُوقِهِنَّ قَدْ بَدَتْ خَلاَخِلُهُنَّ، فَأَخَذُوا يَقُولُونَ الْغَنِيمَةَ الْغَنِيمَةَ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ عَهِدَ إِلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ تَبْرَحُوا‏.‏ فَأَبَوْا، فَلَمَّا أَبَوْا صُرِفَ وُجُوهُهُمْ، فَأُصِيبَ سَبْعُونَ قَتِيلاً، وَأَشْرَفَ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ فَقَالَ ‏"‏ لاَ تُجِيبُوهُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ قَالَ ‏"‏ لاَ تُجِيبُوهُ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ إِنَّ هَؤُلاَءِ قُتِلُوا، فَلَوْ كَانُوا أَحْيَاءً لأَجَابُوا، فَلَمْ يَمْلِكْ عُمَرُ نَفْسَهُ فَقَالَ كَذَبْتَ يَا عَدُوَّ اللَّهِ، أَبْقَى اللَّهُ عَلَيْكَ مَا يُخْزِيكَ‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ أُعْلُ هُبَلْ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَجِيبُوهُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا مَا نَقُولُ قَالَ ‏"‏ قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ لَنَا الْعُزَّى وَلاَ عُزَّى لَكُمْ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَجِيبُوهُ ‏"‏‏.‏ قَالُوا مَا نَقُولُ قَالَ ‏"‏ قُولُوا اللَّهُ مَوْلاَنَا وَلاَ مَوْلَى لَكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ، وَالْحَرْبُ سِجَالٌ، وَتَجِدُونَ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي‏.‏ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ اصْطَبَحَ الْخَمْرَ يَوْمَ أُحُدٍ نَاسٌ ثُمَّ قُتِلُوا شُهَدَاءَ‏.‏

Çeviri

Berâ (radıyallahu anh) şöyle anlattı: O gün müşriklerle karşılaştık. Nebi ﷺ bir grup okçuyu belirli bir yere yerleştirdi ve başlarına Abdullah'ı komutan tayin ederek şöyle buyurdu:

"Burası terk etmeyin. Eğer bizim onlara galip geldiğimizi görürseniz yine burayı terk etmeyin; eğer onların bize galip geldiğini görürseniz de bize yardıma koşmayın." Onlarla karşılaştığımızda kaçmaya başladılar; öyle ki kadınlarının dağa doğru koştuklarını, eteklerini sıyırdıkları için halhallarının göründüğünü bile gördüm. Müslümanlar "Ganimet! Ganimet!" diye bağırmaya başladılar. Abdullah ise "Nebi ﷺ bana burayı terk etmemem hususunda kesin emir verdi" dedi. Ancak arkadaşları kalmayı reddetti. Kalmayı reddedince şaşırıp ne yapacaklarını bilemediler ve yetmiş kişi şehit düştü. Ebu Süfyan yüksek bir yere çıkarak "Kavmin içinde Muhammed var mı?" diye seslendi. Nebi ﷺ "Ona cevap vermeyin" buyurdu. Ebu Süfyan "Kavmin içinde Ebu Kuhafe'nin oğlu var mı?" diye sordu. Nebi ﷺ yine "Ona cevap vermeyin" buyurdu. Sonra "Kavmin içinde Hattab'ın oğlu var mı?" diye sordu ve ekledi: "Bunlar öldürüldü, çünkü sağ olsalardı mutlaka cevap verirlerdi." Bunun üzerine Ömer kendine hakim olamayarak "Yalan söylüyorsun ey Allah'ın düşmanı! Allah seni rezil edecek şeyleri senin için sakladı" dedi. Ebu Süfyan "Yücedir Hübel!" diye haykırdı. Nebi ﷺ ashabına "Ona cevap verin" buyurdu. Ashab "Ne diyelim?" diye sorunca, "Allah daha yüce ve daha büyüktür deyin" buyurdu. Ebu Süfyan "Bizim Uzzamız var, sizin Uzzanız yok!" dedi. Nebi ﷺ "Ona cevap verin" buyurdu. "Ne diyelim?" diye sordular. "Allah bizim Mevlamızdır, sizin mevlanız yoktur deyin" buyurdu. Ebu Süfyan "Bedir gününe karşılık bir gündür bu; savaş nöbetleşedir. Hoşlanmadığım ve emretmediğim bazı mutilasyonlar göreceksiniz" dedi. Abdullah b. Muhammed bize haber verdi; Sufyan, Amr'dan, o da Cabir'den rivayet etti: Uhud günü sabahında bazı kimseler şarap içtiler, sonra da şehit olarak öldürüldüler.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Uhud’da verilen mevzinin terk edilmesi ağır kayıplara yol açtı.

Arka plan ve bağlam

Rivayet, Uhud Savaşı sırasındaki olayları anlatır: Okçulara mevzilerini terk etmemeleri açıkça emredilmişti; ancak bir kısmı savaş ganimetlerinin peşine düştü.

Kavramlar ve açıklamalar
Okçular

Belirlenen bir mevziyi yay ve okla savunan savaşçılar.

Savaş ganimetleri

Bir savaşın ardından karşı taraftan ele geçirilen mallar.

Müsle

Ölenlerin bedenlerine işkence edip onları parçalama; Ebu Süfyan bunu emretmediğini söylemiştir.

Âlimlerin çıkarımları

İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik âlimler, Peygamber ﷺ’in açık bir emrine itaat etmenin ganimet peşinde koşmaktan önce geldiğini vurgular. Olay ayrıca bir komutanın verilen görevin yerine getirilmesini gözetmesi gerektiğini ve Müslümanların Allah’ın yüceliğine ve korumasına iman ettiklerini ikrar ettiklerini gösterir. Uhud’dan önce şarap içmiş ve daha sonra şehit olmuş kişiler hakkındaki son haber, onların davranışını onaylamaz: Âlimler, bu kişilerin şarabın haram kılınmasından önce öldüklerine dikkat çeker.

Günümüz için dersler
  1. Başka bir fırsat cazip görünse bile açıkça verilen görevi dikkatle yerine getir.
  2. Herkes sorumluluğunu bilsin diye anlaşmaları ve talimatları önceden açıkça belirle.
  3. Kışkırtmalara Allah’ın birliğini ve O’na güveni ifade eden sözlerle karşılık ver.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.