Peygamber'in Gazveleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4086. hadis

Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber'in Gazveleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abu Huraira tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي سُفْيَانَ الثَّقَفِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَرِيَّةً عَيْنًا، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ ـ وَهْوَ جَدُّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لَحِيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ، يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لَحْيَانَ، فَتَبِعُوهُمْ بِقَرِيبٍ مِنْ مِائَةِ رَامٍ، فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى أَتَوْا مَنْزِلاً نَزَلُوهُ فَوَجَدُوا فِيهِ نَوَى تَمْرٍ تَزَوَّدُوهُ مِنَ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ‏.‏ فَتَبِعُوا آثَارَهُمْ حَتَّى لَحِقُوهُمْ، فَلَمَّا انْتَهَى عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ، وَجَاءَ الْقَوْمُ فَأَحَاطُوا بِهِمْ، فَقَالُوا لَكُمُ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ إِنْ نَزَلْتُمْ إِلَيْنَا أَنْ لاَ نَقْتُلَ مِنْكُمْ رَجُلاً‏.‏ فَقَالَ عَاصِمٌ أَمَّا أَنَا فَلاَ أَنْزِلُ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ، اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ‏.‏ فَقَاتَلُوهُمْ حَتَّى قَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةِ نَفَرٍ بِالنَّبْلِ، وَبَقِيَ خُبَيْبٌ، وَزَيْدٌ وَرَجُلٌ آخَرُ، فَأَعْطَوْهُمُ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ، فَلَمَّا أَعْطَوْهُمُ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ نَزَلُوا إِلَيْهِمْ، فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ حَلُّوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَرَبَطُوهُمْ بِهَا‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ الَّذِي مَعَهُمَا هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ‏.‏ فَأَبَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ، فَلَمْ يَفْعَلْ، فَقَتَلُوهُ، وَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَزَيْدٍ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ، فَاشْتَرَى خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلٍ، وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ يَوْمَ بَدْرٍ، فَمَكَثَ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا حَتَّى إِذَا أَجْمَعُوا قَتْلَهُ اسْتَعَارَ مُوسَى مِنْ بَعْضِ بَنَاتِ الْحَارِثِ أَسْتَحِدَّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ، قَالَتْ فَغَفَلْتُ عَنْ صَبِيٍّ لِي فَدَرَجَ إِلَيْهِ حَتَّى أَتَاهُ، فَوَضَعَهُ عَلَى فَخِذِهِ، فَلَمَّا رَأَيْتُهُ فَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَ ذَاكَ مِنِّي، وَفِي يَدِهِ الْمُوسَى فَقَالَ أَتَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لأَفْعَلَ ذَاكِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ‏.‏ وَكَانَتْ تَقُولُ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ، لَقَدْ رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ، وَمَا بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ ثَمَرَةٌ، وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ، وَمَا كَانَ إِلاَّ رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ، فَخَرَجُوا بِهِ مِنَ الْحَرَمِ، لِيَقْتُلُوهُ فَقَالَ دَعُونِي أُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ‏.‏ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ لَوْلاَ أَنْ تَرَوْا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ مِنَ الْمَوْتِ، لَزِدْتُ‏.‏ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ عِنْدَ الْقَتْلِ هُوَ، ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا ثُمَّ قَالَ مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًا عَلَى أَىِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِي وَذَلِكَ فِي ذَاتِ الإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْ يُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِ ثُمَّ قَامَ إِلَيْهِ عُقْبَةُ بْنُ الْحَارِثِ فَقَتَلَهُ، وَبَعَثَ قُرَيْشٌ إِلَى عَاصِمٍ لِيُؤْتَوْا بِشَىْءٍ مِنْ جَسَدِهِ يَعْرِفُونَهُ، وَكَانَ عَاصِمٌ قَتَلَ عَظِيمًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ، فَبَعَثَ اللَّهُ عَلَيْهِ مِثْلَ الظُّلَّةِ مِنَ الدَّبْرِ، فَحَمَتْهُ مِنْ رُسُلِهِمْ، فَلَمْ يَقْدِرُوا مِنْهُ عَلَى شَىْءٍ‏.‏

Çeviri

Bana İbrahim b. Musa anlattı; Hişam b. Yusuf bize haber verdi; Ma’mer’den, o da Zühri’den, o da Amr b. Ebi Süfyan es-Sekafi’den, o da Ebu Hureyre’den (Allah ondan razı olsun) rivayet etti: Nebi ﷺ bir gözcü birliği gönderdi ve başlarına Âsım b. Sabit’i —ki kendisi Âsım b. Ömer b. el-Hattab’ın dedesidir— komutan tayin etti. Yola çıktılar; Usfan ile Mekke arasında iken, Huzeyl kabilesinin Benî Lihyan denen bir koluna haberleri ulaştı. Bunun üzerine yaklaşık yüz okçu onların izini sürdü ve konakladıkları bir menzile vardılar; orada Medine’den azık olarak yanlarına aldıkları hurma çekirdekleri buldular ve

«Bu Yesrib hurmasıdır» dediler. İzlerini takip edip onlara yetiştiler. Âsım ve arkadaşları çaresiz kalınca yüksekçe bir yere sığındılar; düşman etraflarını sarıp, «Size söz ve ahit veriyoruz ki eğer yanımıza inerseniz içinizden hiçbirinizi öldürmeyeceğiz» dediler. Âsım ise, «Ben asla bir kâfirin güvencesine inmem. Allah’ım! Nebi’ne bizim durumumuzu bildir!» dedi. Sonra onlarla çarpıştılar; nihayet Âsım’ı ve yedi arkadaşını oklarla şehid ettiler. Geriye Hubeyb, Zeyd ve bir adam daha kaldı. Düşman bunlara da söz ve ahit verdiler; onlar da bu ahde güvenerek aşağı indiler. Ancak müşrikler ellerine geçince yaylarının kirişlerini çözüp onları bununla bağladılar. Yanlarındaki üçüncü adam, «İşte bu, ahdin ilk ihlalidir!» diyerek onlarla gitmeyi reddetti. Onu sürükleyip zorla götürmek istedilerse de kabul etmeyince onu da öldürdüler. Hubeyb ile Zeyd’i alıp Mekke’ye götürdüler ve orada sattılar. Hubeyb’i Benî el-Haris b. Amir b. Nevfel satın aldı; çünkü Bedir günü Haris’i öldüren Hubeyb’di. Hubeyb onların yanında esir olarak kaldı; nihayet onu öldürmeye karar verdiklerinde, Haris’in kızlarından birinden ustura istedi ki tıraş olsun; kadın da ona verdi. Kadın şöyle anlatır: «Küçük çocuğumdan gafil oldum; emekleyerek Hubeyb’e gitti ve yanına vardı. Hubeyb çocuğu kucağına aldı. Bunu görünce öyle bir korktum ki Hubeyb halimi anladı; elinde ustura olduğu halde, ‘Onu öldüreceğimden mi korkuyorsun? İnşaallah bunu yapmam!’ dedi.» Yine o kadın derdi ki: «Hubeyb’den daha hayırlı bir esir hiç görmedim. Bir defasında bir salkım üzümden yediğini görmüştüm; o gün Mekke’de hiç meyve yoktu ve o demir prangalar içindeydi. Bu ancak Allah’ın ona lütfettiği bir rızıktı.» Nihayet onu öldürmek üzere Harem bölgesinden çıkardılar. Hubeyb, «Bana iki rekat namaz kılmam için izin verin» dedi. Namazı bitirince onlara dönüp, «Ölümden korktuğumu sanacağınızdan endişe etmeseydim, namazı daha uzun kılardım» buyurdu. Böylece idam edilmeden önce iki rekat namaz kılmayı ilk o başlatmış oldu. Sonra, «Allah’ım! Onları tek tek say!» dedi ve ekledi: «Müslüman olarak öldürüldüğümde, Allah yolunda canımı hangi şekilde verirsem vereyim, benim için fark etmez; zira bu ölüm Allah uğrundadır. Dilerse O, parçalanmış uzuvlarımı bereketlendirir.» Bunun üzerine Ukbe b. el-Haris kalkıp onu şehid etti. Anlatıcı ekliyor: Kureyş, Âsım’ın cesedinden tanıyabilecekleri bir parça getirtmek için adamlar gönderdi; çünkü Âsım Bedir günü onların ileri gelenlerinden birini öldürmüştü. Fakat Allah, üzerine gölgelik gibi bir eşek arısı bulutu gönderdi ve elçilerini ondan uzak tuttu; böylece cesedinden hiçbir şey alamadılar.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Hubeyb, idamına kadar metanetini korudu ve Allah’a güvendi.

Arka plan ve bağlam

Bu olay, Recî‘ Seriyyesi’ni anlatır. Bu sırada Benu Lihyan’dan bir grup, Âsım bin Sâbit ve arkadaşlarını takip ederek esir almıştır.

Kavramlar ve açıklamalar
Seriyye

Peygamber ﷺ tarafından görevlendirilen askerî birlik.

Ahit ve vaat

Bir kişinin güvendiği koruma ve güvenlik taahhüdü.

Rekâtlar

Ayakta durma, rükû ve secde duruşlarını içeren namaz birimleri.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, Hubeyb’in idamından önce kıldığı namazı ağır şartlarda ibadet ve metanet örneği olarak anar. Rivayet ayrıca sözünde durmayı över ve ihaneti kınar; Allah’ın Âsım’ın bedenini koruduğunu da aktarır. Âlimler bu haberi özel bir olayın anlatımı olarak değerlendirir; meşru yetkinin dışında şiddete izin olarak görmez.

Günümüz için dersler
  1. Ağır baskı altındayken bile namazına ve Allah’a güvenine sarıl.
  2. Yerine getirmeyi düşünmediğin bir güvenlik sözü verme; ahitlerinde güvenilir ol.
  3. Başkalarının haklarını ve güvenliğini ihlal etmeden cesur davran.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.