Peygamber'in Gazveleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4091. hadis

Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber'in Gazveleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Musa ibn Isma'ilal‑Bukhari'e aktardıمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
  2. 2Hammamهَمَّامٌ
  3. 3Ishaq ibn Abdullah ibn Abu Talhaإِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ
  4. 4Anasأَنَسٌ
  5. 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسٌ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ خَالَهُ أَخٌ لأُمِّ سُلَيْمٍ فِي سَبْعِينَ رَاكِبًا، وَكَانَ رَئِيسَ الْمُشْرِكِينَ عَامِرُ بْنُ الطُّفَيْلِ خَيَّرَ بَيْنَ ثَلاَثِ خِصَالٍ فَقَالَ يَكُونُ لَكَ أَهْلُ السَّهْلِ، وَلِي أَهْلُ الْمَدَرِ، أَوْ أَكُونُ خَلِيفَتَكَ، أَوْ أَغْزُوكَ بِأَهْلِ غَطَفَانَ بِأَلْفٍ وَأَلْفٍ، فَطُعِنَ عَامِرٌ فِي بَيْتِ أُمِّ فُلاَنٍ فَقَالَ غُدَّةٌ كَغُدَّةِ الْبَكْرِ فِي بَيْتِ امْرَأَةٍ مِنْ آلِ فُلاَنٍ ائْتُونِي بِفَرَسِي‏.‏ فَمَاتَ عَلَى ظَهْرِ فَرَسِهِ، فَانْطَلَقَ حَرَامٌ أَخُو أُمِّ سُلَيْمٍ هُوَ ‏{‏وَ‏}‏ رَجُلٌ أَعْرَجُ وَرَجُلٌ مِنْ بَنِي فُلاَنٍ قَالَ كُونَا قَرِيبًا حَتَّى آتِيَهُمْ، فَإِنْ آمَنُونِي كُنْتُمْ، وَإِنْ قَتَلُونِي أَتَيْتُمْ أَصْحَابَكُمْ‏.‏ فَقَالَ أَتُؤْمِنُونِي أُبَلِّغْ رِسَالَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَجَعَلَ يُحَدِّثُهُمْ وَأَوْمَئُوا إِلَى رَجُلٍ، فَأَتَاهُ مِنْ خَلْفِهِ فَطَعَنَهُ ـ قَالَ هَمَّامٌ أَحْسِبُهُ حَتَّى أَنْفَذَهُ ـ بِالرُّمْحِ، قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ فُزْتُ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ‏.‏ فَلُحِقَ الرَّجُلُ، فَقُتِلُوا كُلُّهُمْ غَيْرَ الأَعْرَجِ كَانَ فِي رَأْسِ جَبَلٍ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْنَا، ثُمَّ كَانَ مِنَ الْمَنْسُوخِ إِنَّا قَدْ لَقِينَا رَبَّنَا فَرَضِيَ عَنَّا وَأَرْضَانَا‏.‏ فَدَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِمْ ثَلاَثِينَ صَبَاحًا، عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَبَنِي لَحْيَانَ وَعُصَيَّةَ، الَّذِينَ عَصَوُا اللَّهَ وَرَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Çeviri

Musa b. İsmail bize rivayet etti, Hemmam bize rivayet etti, İshak b. Abdullah b. Ebi Talha'dan, o da şöyle dedi: Enes bana rivayet etti ki Nebi ﷺ, dayısı olan Ümmü Süleym'in kardeşini yetmiş süvariyle birlikte gönderdi. Müşriklerin reisi Amir b. Tufeyl üç seçenek sundu ve dedi ki:

"Ya sahra halkı senin, şehir halkı benim olsun; ya da ben senin halifen olayım; yahut Gatafan'dan binlerce kişiyle sana savaş açarım." Ancak Amir, falanca kadının evinde bir çıban hastalığına yakalandı. Dedi ki: "Falanca aileden bir kadının evinde, deve çıbanı gibi bir çıban mı? Atımı getirin!" Ve atının üzerinde öldü. Bunun üzerine Ümmü Süleym'in kardeşi Haram, topal bir adam ve falanca kabileden bir kişi müşriklere doğru yola çıktılar. Haram arkadaşlarına dedi ki: "Ben onlara gidene kadar yakında bekleyin; eğer beni güvenceye alırlarsa siz de yanıma gelirsiniz, ama beni öldürürlerse arkadaşlarınıza dönersiniz." Sonra Haram onların yanına gitti ve dedi ki: "Allah'ın Resulü ﷺ'nün mesajını tebliğ etmem için beni güvenceye alır mısınız?" O onlarla konuşurken, arkasından gelen bir adama işaret ettiler ve adam onu mızrakla öyle bir sapladı ki —Hemmam dedi ki: Sanırım mızrak vücudunu delip geçti— Haram haykırdı: "Allahu Ekber! Kâbe'nin Rabbi'ne yemin ederim ki kazandım!" Ardından sahabiler takip edildi ve hepsi şehid edildi; yalnızca dağın tepesinde bulunan topal adam kurtuldu. Sonra Allah bize, daha sonra nesh edilen şu ayeti indirdi: "Rabbimize kavuştuk, O bizden razı oldu ve bizi de razı etti." Bunun üzerine Nebi ﷺ, Allah'a ve Resulü ﷺ'e isyan eden Ri'l, Zekvan, Benî Lihyan ve Usayye kabilelerine otuz sabah boyunca beddua etti.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Haram görevine sadık kaldı ve ihanete uğradıktan sonra şehit oldu.

Arka plan ve bağlam

Olay, Peygamber ﷺ’in mesajını ileten yetmiş elçinin gönderilmesiyle ilgilidir. Haram kendisine güvenlik sözü verildikten sonra öldürüldü; Peygamber ﷺ ardından elçilere saldıran kabilelere karşı otuz sabah dua etti.

Kavramlar ve açıklamalar
Gatafan

Bu rivayette adı geçen bir Arap kabilesi.

Kunut

Namaz sırasında yapılan bir dua.

Tilaveti neshedilmiş bir ayet

Vahiy olarak indirilmiş, ancak daha sonra okunması Kur’an’ın bir parçası olmaktan çıkmış metin.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, mesajı iletme görevini yerine getirmenin ihtiyatlı davranma ve gereksiz tehlikeden kaçınmayla birlikte yürütülmesi gerektiğine dikkat çeker. Haram önce güvence istedi; bu sözün bozulması saldırıyı, güvenlik ve sadakat açısından ciddi bir ihlal hâline getirir. Peygamber ﷺ’in duası, ahdi bozan ve insanlara saldıranlara karşı Allah’tan adalet dilemenin caiz olduğunu gösterir. Âlimler, söz konusu tilaveti neshedilmiş metni artık Kur’an’da okunan bir ayet olarak değil, önceki vahye dair bir haber olarak değerlendirir.

Günümüz için dersler
  1. Güvensiz bir ortamda hassas bir mesajı iletmeden önce açık güvenlik güvencesi isteyin.
  2. Anlaşmalara bağlı kalın ve hakkı kendi elinize almadan ihaneti kınayın.
  3. Adalet için dua edin ve doğru bir mesajı ilettikleri için tehlikeyle karşılaşanları destekleyin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.