Sahih al-Bukhari, 4091. hadis
Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Musa ibn Isma'ilal‑Bukhari'e aktardıمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Hammamهَمَّامٌ
- 3Ishaq ibn Abdullah ibn Abu Talhaإِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ
- 4Anasأَنَسٌ
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسٌ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ خَالَهُ أَخٌ لأُمِّ سُلَيْمٍ فِي سَبْعِينَ رَاكِبًا، وَكَانَ رَئِيسَ الْمُشْرِكِينَ عَامِرُ بْنُ الطُّفَيْلِ خَيَّرَ بَيْنَ ثَلاَثِ خِصَالٍ فَقَالَ يَكُونُ لَكَ أَهْلُ السَّهْلِ، وَلِي أَهْلُ الْمَدَرِ، أَوْ أَكُونُ خَلِيفَتَكَ، أَوْ أَغْزُوكَ بِأَهْلِ غَطَفَانَ بِأَلْفٍ وَأَلْفٍ، فَطُعِنَ عَامِرٌ فِي بَيْتِ أُمِّ فُلاَنٍ فَقَالَ غُدَّةٌ كَغُدَّةِ الْبَكْرِ فِي بَيْتِ امْرَأَةٍ مِنْ آلِ فُلاَنٍ ائْتُونِي بِفَرَسِي. فَمَاتَ عَلَى ظَهْرِ فَرَسِهِ، فَانْطَلَقَ حَرَامٌ أَخُو أُمِّ سُلَيْمٍ هُوَ {وَ} رَجُلٌ أَعْرَجُ وَرَجُلٌ مِنْ بَنِي فُلاَنٍ قَالَ كُونَا قَرِيبًا حَتَّى آتِيَهُمْ، فَإِنْ آمَنُونِي كُنْتُمْ، وَإِنْ قَتَلُونِي أَتَيْتُمْ أَصْحَابَكُمْ. فَقَالَ أَتُؤْمِنُونِي أُبَلِّغْ رِسَالَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَجَعَلَ يُحَدِّثُهُمْ وَأَوْمَئُوا إِلَى رَجُلٍ، فَأَتَاهُ مِنْ خَلْفِهِ فَطَعَنَهُ ـ قَالَ هَمَّامٌ أَحْسِبُهُ حَتَّى أَنْفَذَهُ ـ بِالرُّمْحِ، قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ فُزْتُ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ. فَلُحِقَ الرَّجُلُ، فَقُتِلُوا كُلُّهُمْ غَيْرَ الأَعْرَجِ كَانَ فِي رَأْسِ جَبَلٍ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْنَا، ثُمَّ كَانَ مِنَ الْمَنْسُوخِ إِنَّا قَدْ لَقِينَا رَبَّنَا فَرَضِيَ عَنَّا وَأَرْضَانَا. فَدَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِمْ ثَلاَثِينَ صَبَاحًا، عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَبَنِي لَحْيَانَ وَعُصَيَّةَ، الَّذِينَ عَصَوُا اللَّهَ وَرَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم.
Musa b. İsmail bize rivayet etti, Hemmam bize rivayet etti, İshak b. Abdullah b. Ebi Talha'dan, o da şöyle dedi: Enes bana rivayet etti ki Nebi ﷺ, dayısı olan Ümmü Süleym'in kardeşini yetmiş süvariyle birlikte gönderdi. Müşriklerin reisi Amir b. Tufeyl üç seçenek sundu ve dedi ki:
"Ya sahra halkı senin, şehir halkı benim olsun; ya da ben senin halifen olayım; yahut Gatafan'dan binlerce kişiyle sana savaş açarım." Ancak Amir, falanca kadının evinde bir çıban hastalığına yakalandı. Dedi ki: "Falanca aileden bir kadının evinde, deve çıbanı gibi bir çıban mı? Atımı getirin!" Ve atının üzerinde öldü. Bunun üzerine Ümmü Süleym'in kardeşi Haram, topal bir adam ve falanca kabileden bir kişi müşriklere doğru yola çıktılar. Haram arkadaşlarına dedi ki: "Ben onlara gidene kadar yakında bekleyin; eğer beni güvenceye alırlarsa siz de yanıma gelirsiniz, ama beni öldürürlerse arkadaşlarınıza dönersiniz." Sonra Haram onların yanına gitti ve dedi ki: "Allah'ın Resulü ﷺ'nün mesajını tebliğ etmem için beni güvenceye alır mısınız?" O onlarla konuşurken, arkasından gelen bir adama işaret ettiler ve adam onu mızrakla öyle bir sapladı ki —Hemmam dedi ki: Sanırım mızrak vücudunu delip geçti— Haram haykırdı: "Allahu Ekber! Kâbe'nin Rabbi'ne yemin ederim ki kazandım!" Ardından sahabiler takip edildi ve hepsi şehid edildi; yalnızca dağın tepesinde bulunan topal adam kurtuldu. Sonra Allah bize, daha sonra nesh edilen şu ayeti indirdi: "Rabbimize kavuştuk, O bizden razı oldu ve bizi de razı etti." Bunun üzerine Nebi ﷺ, Allah'a ve Resulü ﷺ'e isyan eden Ri'l, Zekvan, Benî Lihyan ve Usayye kabilelerine otuz sabah boyunca beddua etti.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Haram görevine sadık kaldı ve ihanete uğradıktan sonra şehit oldu.
Olay, Peygamber ﷺ’in mesajını ileten yetmiş elçinin gönderilmesiyle ilgilidir. Haram kendisine güvenlik sözü verildikten sonra öldürüldü; Peygamber ﷺ ardından elçilere saldıran kabilelere karşı otuz sabah dua etti.
Bu rivayette adı geçen bir Arap kabilesi.
Namaz sırasında yapılan bir dua.
Vahiy olarak indirilmiş, ancak daha sonra okunması Kur’an’ın bir parçası olmaktan çıkmış metin.
Klasik âlimler, mesajı iletme görevini yerine getirmenin ihtiyatlı davranma ve gereksiz tehlikeden kaçınmayla birlikte yürütülmesi gerektiğine dikkat çeker. Haram önce güvence istedi; bu sözün bozulması saldırıyı, güvenlik ve sadakat açısından ciddi bir ihlal hâline getirir. Peygamber ﷺ’in duası, ahdi bozan ve insanlara saldıranlara karşı Allah’tan adalet dilemenin caiz olduğunu gösterir. Âlimler, söz konusu tilaveti neshedilmiş metni artık Kur’an’da okunan bir ayet olarak değil, önceki vahye dair bir haber olarak değerlendirir.
- Güvensiz bir ortamda hassas bir mesajı iletmeden önce açık güvenlik güvencesi isteyin.
- Anlaşmalara bağlı kalın ve hakkı kendi elinize almadan ihaneti kınayın.
- Adalet için dua edin ve doğru bir mesajı ilettikleri için tehlikeyle karşılaşanları destekleyin.
Enes, bu rivayette elçilerin öldürülmesinden sonra Peygamber ﷺ’in bir ay boyunca kunut yaptığını aktarır. İki rivayet birlikte, saldırganlara karşı adalet için ettiği duayı gösterir.
Sahih al-Bukhari · #4090 (Sahih)Bu sahih rivayet olayların anlatımını tamamlar ve onların ölümünün ardından Peygamber ﷺ’in ettiği duayı da aktarır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.